Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Kavramı
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca, mükellef kurumların ilişkili taraflarla gerçekleştirdikleri işlemlerde piyasa koşullarına ve emsaline uygun olmayan bedeller belirlemesi, kazancın örtülü olarak dağıtılması sonucunu doğurur. Kanun koyucu mal veya hizmet hareketlerini yalnızca klasik alım satımlarla sınırlamamış; imalat, inşaat, kiralama, borç para temini ile ücret ve ikramiye niteliğindeki tüm mali edimleri bu çerçeveye dahil etmiştir.
Kurum Kazancında İndirim Yasağı ve KDV İlişkisi
Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 11. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca, ilişkili taraflarca uygulanan bedel ile piyasa emsali arasındaki fark transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü dağıtılan kazanç sayılmakta ve kurum kazancından indirilmesi engellenmektedir. Dolayısıyla kazanç tespitinde bu tutar kanunen kabul edilmeyen gider niteliği kazanır.
İlişkili kişiler arasındaki işlemler 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesi kapsamına giren ticari, sınai, zirai veya mesleki teslim ve hizmetlerden oluştuğunda KDV doğmaktadır. Bununla birlikte Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 30. maddesinin önceki düzenlemelerinde gelir ve kurumlar vergisi kanunlarına göre kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderler dolayısıyla ödenen katma değer vergisinin indirilemeyeceği hükmü yer almaktaydı.
Mevzuatta KDV indirimini engelleyen açık bir kısıtlamanın yer almadığı tarihsel dönemler bakımından, vergisel yükümlülüklerin yorum veya kıyas yoluyla mükellef aleyhine genişletilemeyeceği ilkesi geçerlidir. Kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider niteliği kabul edilmeyen tutarlar, açık yasal dayanak olmaksızın KDV indirim hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Yasal Düzenlemeler Doğrultusunda KDV İndirimi
7104 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler neticesinde, transfer fiyatlandırması kapsamında örtülü dağıtıldığı kabul edilen tutarlara ilişkin KDV indiriminin yasal sınırları belirlenmiştir. Bu kapsamda ithalatta gümrüğe yatırılan veya sorumlu sıfatıyla ödenen KDV ile yurt içindeki işlemlerde malı teslim eden ya da hizmeti ifa eden mükelleflerce beyan edilerek ödenen KDV'nin indirilmesi kabul edilmiştir. Böylece örtülü kazanç üzerinden hesaplanan KDV kanunen kabul edilmeyen gider sayılsa dahi indirim konusu yapılabilmektedir.
İthalat işlemlerinde ise 6 Seri No'lu Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ usuli güvence sağlamıştır. İthalat sonrasında transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı yapıldığının tespit edildiği haller dahil olmak üzere, ithalat matrahında meydana gelen azalmalar sebebiyle fazla veya yersiz ödenen vergilere ilişkin olarak mükelleflerin indirim hesaplarında düzeltme yapmasına gerek görülmemiştir.
Örtülü kazanç üzerinden hesaplanan KDV indirilebilir mi?
7104 sayılı Kanun uyarınca, yurt içi teslimlerde mükellefçe beyan edilerek ödenen ya da ithalatta ve sorumlu sıfatıyla yatırılan KDV, kanunen kabul edilmeyen gider niteliğinde olsa dahi indirim konusu yapılabilir.
İthalat sonrası örtülü kazanç tespiti KDV düzeltmesi gerektirir mi?
6 Seri No'lu Tebliğ düzenlemesi uyarınca, ithalat matrahında örtülü kazanç tespiti sebebiyle azalma gerçekleşse dahi indirim hakkına sahip mükelleflerin KDV hesaplarında herhangi bir düzeltme yapması gerekmemektedir.
Transfer fiyatlandırmasında mal veya hizmet alım satımı neleri kapsar?
5520 sayılı Kanun çerçevesinde alım satım, imalat, inşaat, kiralama ve kiraya verme, ödünç para işlemleri ile prim, ücret ve benzeri ödemeleri gerektiren tüm işlemler mal veya hizmet alım satımı kapsamındadır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy