Karayolları Trafik Kanunu Uyarınca Sigortacıya Yazılı Başvuru
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 97 uyarınca, zarar görenin zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları dahilinde dava açmadan evvel sigortacıya yazılı başvuruda bulunması aranmaktadır. İlgili sigorta kuruluşunun en geç 15 gün içinde yanıt vermemesi yahut sunulan cevabın talebi karşılamaması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu kapsamında tahkime başvurabilir. Kanunun 99. maddesi gereğince de hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen evrakı sigorta merkez ya da kuruluşlarına iletmesini izleyen sekiz iş günü zarfında teminat limitleri dahilindeki tutarın ödenmesi icap eder. Tazminat ödemesinde bulunan sigortacının diğer sigortacılardan payları oranında talepte bulunması durumunda ise muhatap sigortacılar bildirimi izleyen sekiz iş günü içinde kendilerine düşen tutarı ödemekle yükümlüdür.
2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 97Kaynağı aç
2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 99Kaynağı aç
Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. ve 92. maddelerinde yer alan ve tazminat hakkının kapsamını idari nitelikteki genel şartlara bırakan yasal ibareler Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarihli ve E. 2019/40, K. 2020/40 sayılı kararına konu edilerek iptal edilmiştir.
Dava Şartı Noksanlığı ve Yargılama Sürecindeki Etkisi
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 115/2 gereğince mahkeme, giderilmesi kabil bir dava şartı noksanlığı gördüğünde bunun ikmali amacıyla tarafa kesin mehil verir; tayin edilen bu mühlet içerisinde eksiklik tamamlanmazsa davanın usulden reddine hükmedilir. Buna karşılık Kanunun 115. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, başlangıçta mahkemece fark edilmeyen ve taraflarca da öne sürülmeyen usuli bir eksikliğin karar aşamasına kadar giderilmiş bulunması halinde, davanın ilk andaki noksanlık sebebiyle usulden reddedilmesi mümkün değildir.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 115Kaynağı aç
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2023/13060 Esas, 2025/6574 Karar sayılı ilamında; tarafların dayandığı deliller, dava şartları, hukuki nitelendirme ve kararda belirtilen gerekçeler çerçevesinde İtiraz Hakem Heyeti kararına vaki temyiz itirazları reddedilerek karar onanmıştır. Bu süreçte hakların kullanılması ve borçların yerine getirilmesi bakımından 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 2 hükmü uyarınca dürüst davranma ilkesi esas alınmakta; bir hakkın açıkça kötüye kullanılması hukuki himaye görmemektedir.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2023/13060, K. 2025/6574Kaynağı aç
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 2Kaynağı aç
Sigorta Tahkim Komisyonunda İnceleme Usulü ve Raportörlerin Görevi
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 30/1 uyarınca mevzuat ile zorunlu tutulan sigortalardan kaynaklanan uyuşmazlıklarda, ilgili kuruluş sigorta tahkim sistemine üye olmasa dahi hak sahipleri tahkim usulünden faydalanabilir. Komisyona gidilebilmesi için m. 30/13 uyarınca uyuşmazlığa düşen kişinin sigorta kuruluşuna gerekli başvuruları yapmış ve talebinin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığını belgelemiş olması veya kuruluşun başvuru tarihinden itibaren on beş iş günü içinde yazılı cevap vermemiş bulunması gerekir. Mahkemeye veya Tüketici Sorunları Hakem Heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklar hakkında ise m. 30/14 uyarınca Komisyona başvuru yapılamaz.
5684 sayılı SİGORTACILIK KANUNU m. 30Kaynağı aç
5684 sayılı Kanun m. 30/15 uyarınca Komisyona yapılan başvurular öncelikle raportörler tarafından incelenir ve raportörler incelemelerini en geç on beş gün içinde tamamlamak zorundadır; çözümlendirilemeyen başvurular sigorta hakemine iletilir. Hakemler sadece kendilerine verilen evrak üzerinden karar verir. Görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermek zorunda olup tarafların açık ve yazılı muvafakatiyle uzatılmadığı takdirde bu süre geçince uyuşmazlık yetkili mahkemece çözümlenir.
Uyuşmazlık konusu miktarın on beş bin Türk Lirası ve üzerinde olduğu durumlarda en az üç sigorta hakeminden oluşan heyet teşekkülü zorunludur ve heyet çoğunlukla karar verir. Tahkim süresinin sona ermesinden sonra karar verilmesi, talep edilmemiş bir şey hakkında karar verilmesi, hakemlerin yetkileri dışındaki konularda karar vermesi veya tarafların iddiaları hakkında karar vermemesi hâllerinde parasal sınıra bakılmaksızın temyiz yolu açıktır. Ayrıca sigorta hakemleri ve raportörler tarafsız olmak zorunda olup sigorta kuruluşları, eksper, acente ve brokerlerin ortakları, yöneticileri ve buralarda mesleki faaliyette bulunanlar sigorta hakemliği yapamaz.
Maluliyet Oranının Tespiti ve Çelişkili Raporların Giderilmesi
Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve tazminat talebi bulunması hâlinde, geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru belirlenmesi gerekir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2023/282 Esas, 2025/5 Karar sayılı ilamına göre bu belirleme, sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından oluşturulacak uzman doktor heyetince, kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmalıdır.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2023/282, K. 2025/5Kaynağı aç
Sürekli iş göremezlik oranının saptanmasında kaza tarihindeki yürürlük kuralları esas alınır. 11 Ekim 2008 öncesindeki kazalarda Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü uygulanırken, 11 Ekim 2008 ile 1 Eylül 2013 arasındaki dönemde Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri geçerlidir. 1 Eylül 2013 ile 1 Haziran 2015 arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği; 1 Haziran 2015 ile 20 Şubat 2019 arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik; 20 Şubat 2019 sonrasında ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik çerçevesinde sağlık kurulu raporu tanzim edilir.
Dosyada birden fazla çelişkili sağlık kurulu raporu bulunması hâlinde yargılama makamlarınca çelişkili raporlardan birine neden itibar edildiği ve diğerinin neden tercih edilmediği gerekçelendirilmeli veya her iki rapor arasındaki çelişkiyi gideren üçüncü bir rapor alınmalıdır. Nitekim Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2023/282 Esas, 2025/5 Karar sayılı ilamında, çelişkili raporlar karşısında yetkili sağlık kurulundan yeni bir rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması bozma nedeni yapılmıştır.
Dava açmadan önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuru zorunlu mudur?
Evet, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 97 uyarınca, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar dahilinde dava yoluna gidilmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunulması gerekir.
Sigorta kuruluşu başvuruya cevap vermezse ne yapılır?
Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde yazılı cevap vermemesi veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık bulunması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.
Sigorta tazminatı belgelerin tesliminden itibaren ne zaman ödenir?
2918 sayılı Kanun m. 99 gereğince sigortacılar, hak sahibinin genel şartlarla belirlenen belgeleri ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları dahilindeki miktarları hak sahibine ödemek zorundadır.
Hüküm anında giderilen dava şartı noksanlığı nedeniyle dava usulden reddedilir mi?
Hayır, HMK m. 115/3 uyarınca dava şartı noksanlığı mahkemece esasa girilmeden önce fark edilmemiş ve taraflarca ileri sürülmemiş olup hüküm anında giderilmişse, başlangıçtaki noksanlıktan ötürü dava usulden reddedilemez.
Giderilebilir dava şartı noksanlığında mahkemenin usulü nedir?
HMK m. 115/2 uyarınca mahkeme, noksanlığın giderilmesi mümkün ise tamamlanması için kesin süre verir; bu sürede giderilmezse davayı usulden reddeder.
Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılan başvurular raportörler tarafından nasıl incelenir?
5684 sayılı Kanun m. 30/15 uyarınca başvurular öncelikle raportörler tarafından incelenerek en geç on beş gün içinde tamamlanır; raportörler tarafından çözümlendirilemeyen başvurular sigorta hakemine iletilir.
Maluliyet tespitinde kaza tarihindeki mevzuat neden önemlidir?
Çalışma gücü kaybı ve iş göremezlik oranı tespitinin, yetkili hekim heyetince kaza tarihinde yürürlükte bulunan tüzük veya yönetmelik hükümlerine göre yapılması zorunludur.
Dosyadaki sağlık kurulu raporları çelişirse ne yapılır?
Yargılama makamı raporlardan birini neden tercih ettiğini gerekçelendirmeli veya yetkili sağlık kurulundan çelişkiyi gideren üçüncü bir kurul raporu temin etmelidir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

