Tensip tutanağı veya tensip zaptı, bir davanın açılmasının ardından mahkemenin dosyayı ele alarak yargılama sürecini planladığı ve tarafların yerine getirmesi gereken usuli işlemleri karara bağladığı ilk resmi metindir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 118/1 uyarınca dava, dava dilekçesinin sisteme kaydedildiği tarihte açılmış sayılır ve dilekçeye davalı sayısı kadar örnek eklenir. Dosyanın tevzi edilmesiyle birlikte mahkeme ilk incelemelerini yapar ve duruşma öncesindeki usuli takvimi tensip tutanağıyla tespit eder.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 118Kaynağı aç
Dava Dilekçesinin Şekli Denetimi ve Eksikliklerin Giderilmesi
Mahkeme tensip aşamasında dava dilekçesinde kanunun aradığı zorunlu unsurların bulunup bulunmadığını denetler. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 119/2 hükmü doğrultusunda; mahkemenin adı, davanın konusu veya malvarlığı haklarına dair davalarda dava konusunun değeri, vakıalar, deliller ve hukuki sebepler dışındaki zorunlu unsurlarda bir noksanlık bulunması durumunda hâkim, davacıya bu eksikliği tamamlaması için bir haftalık kesin süre verir. Bu yasal süre zarfında eksikliğin giderilmemesi durumunda mahkeme davanın açılmamış sayılmasına karar verir.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 119Kaynağı aç
Cevap Dilekçesinin Sunulması ve İlk İtirazlar
Dava dilekçesi mahkeme kanalıyla davalıya tebliğ edilir ve 6100 sayılı Kanun m. 122/1 gereğince davalının iki hafta içinde davaya cevap verebileceği tebliğ zarfında açıkça belirtilir. Kanunun 126. maddesi uyarınca davalı, cevap dilekçesini davanın açıldığı mahkemeye sunar ve davacı sayısı kadar örnek ekler. Bu dilekçe havale edildiği tarihte verilmiş sayılır ve bir sureti mahkeme tarafından davacı tarafa tebliğ edilir.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 122Kaynağı aç
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 126Kaynağı aç
Davalı tarafın kanunda öngörülen süre zarfında cevap dilekçesi sunmaması durumunda, 6100 sayılı Kanun m. 128/1 uyarınca davacı tarafından ileri sürülen tüm vakıaları inkâr etmiş sayılır. Bununla birlikte Kanunun 131/1. maddesi gereğince, cevap dilekçesinin mahkemeye verilmesinden sonra yasal cevap süresi henüz dolmamış bulunsa dahi davalı tarafça ilk itirazlar ileri sürülemez.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 128Kaynağı aç
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 131Kaynağı aç
Dilekçeler teatisinin tamamlanması için tarafların ikinci aşama dilekçe hakları bulunur. 6100 sayılı Kanun m. 136 uyarınca davacı, cevap dilekçesinin kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde cevaba cevap dilekçesi sunabilir; davalı da bu dilekçenin tebliğinden itibaren iki hafta içinde ikinci cevap dilekçesi verme hakkına sahiptir. Bu dilekçeler hakkında dava ve cevap dilekçelerine ilişkin usul hükümleri niteliğine aykırı düşmediği ölçüde kıyasen uygulanır.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 136Kaynağı aç
Ön İnceleme Aşaması ve Delil Bildirme Yükümlülüğü
Karşılıklı dilekçelerin verilmesi ve dosya üzerindeki incelemenin bitirilmesinden sonra mahkeme ön inceleme aşamasına geçer. 6100 sayılı Kanun m. 139/1 hükmüne göre mahkeme, ön inceleme duruşma günü tespit ederek taraflara bildirir. Tebliğ edilecek davetiyede tarafların sulh hazırlığı yapmaları, duruşmaya taraflardan yalnızca birinin gelmesi durumunda gelmeyen tarafın yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemeyeceği açıkça ihtar edilir. Ayrıca dilekçelerde belirtilip de henüz sunulmayan belgelerin iki haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması ya da başka kurumlardan celbi için açıklama yapılması gerektiği, aksi takdirde o delile dayanmaktan vazgeçilmiş sayılacağı bildirilir.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 139Kaynağı aç
Ceza Yargılamasında Tensip Tutanağı İşlemleri
Ceza mahkemelerinde tensip tutanağı, davanın mahkemeye tevzi edilmesi ve iddianamenin kabulü sonrasında kovuşturma evresinin ilk adımı olarak düzenlenir. Bu tutanak ile duruşma günü kararlaştırılır, sanık ve müşteki ile tanıklar adına çağrı kâğıdı çıkarılmasına karar verilir, iddianamenin tebliği sağlanır ve sanığın adli sicil kaydının celbi tensiben hüküm altına alınır.
Dava dilekçesindeki eksiklikler için verilen tamamlama süresi ne kadardır?
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 119/2 gereğince, kanunda belirtilen zorunlu unsurlardan mahkeme adı, davanın konusu, vakıalar, deliller ve hukuki sebepler haricindeki noksanlıklarda hâkim davacıya bir haftalık kesin süre verir; eksiklik tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır.
Yasal süresi içinde cevap dilekçesi sunulmazsa hangi hukuki sonuç doğar?
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 128/1 uyarınca, kanuni süresinde cevap dilekçesi vermemiş olan davalı, davacı tarafın dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır.
Cevap dilekçesi verildikten sonra cevap süresi dolmadan ilk itiraz yapılabilir mi?
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 131/1 doğrultusunda, cevap dilekçesi verildikten sonra yasal cevap süresi dolmamış olsa dahi ilk itirazlar sonradan ileri sürülemez.
Ön inceleme davetiyesindeki iki haftalık delil süresine uyulmazsa ne olur?
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 139/1 uyarınca taraflar, dilekçelerinde dayandıkları belgeleri iki haftalık kesin süre içinde mahkemeye ibraz etmez veya celbi için gerekli açıklamayı yapmazlarsa o delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılırlar.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy