6222 Sayılı Kanun Kapsamında Tezahürat Suçları ve Yaptırımlar
Tehdit ve hakaret içeren tezahüratlar, 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun uyarınca adli ve idari yaptırımlara bağlanmıştır. Bu mevzuatın temel amacı; müsabaka öncesinde, esnasında ve sonrasında spor alanları ile bu alanların çevresinde, taraftar toplanma yerlerinde ve güzergâhlarda şiddet ile düzensizliğin önüne geçilmesidir.
6222 sayılı Kanun'un 14. maddesinin birinci fıkrası gereğince; spor alanlarında taraftarların grup halinde veya münferit olarak, belirli bir kişiyi hedef alıp almadığına bakılmaksızın, duyan veya görenlerce tehdit veya hakaret olarak algılanacak aleni söz ve davranışlarda bulunmaları yasaktır. Fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı müddetçe, şikâyet şartı aranmaksızın failler hakkında elli günden az olmamak üzere adli para cezasına hükmolunur. 7182 sayılı Kanun değişikliğiyle madde başlığına tehdit ibaresi eklenmiş ve adli para cezasının alt sınırı artırılmıştır.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 14Kaynağı aç
alanlarında taraftarların grup halinde veya münferiden belirli bir kişiyi hedef
veya muhatap alıp almadığına bakılmaksızın duyan veya gören kişiler tarafından tehdit
veya hakaret olarak algılanacak tarzda aleni olarak söz ve davranışlarda
bulunmaları halinde, fiilleri daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç
oluşturmadığı takdirde, şikayet şartı aranmaksızın, failler hakkında elli
günden az olmamak üzere adli para cezasına hükmolunur.
(2) Spor alanlarında toplum kesimlerini din, dil, ırk,
etnik köken, cinsiyet veya mezhep farkı gözeterek hakaret oluşturan söz ve
davranışlarda bulunan kişi, fiili daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç
oluşturmadığı takdirde, bir yıldan üç yıla hapis cezası ile
cezalandırılır.
(3) Birinci ve ikinci fıkralarda tanımlanan suçların
yazılı pankart taşınması veya asılması ya da duvarlara yazı yazılması suretiyle
işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.
(4) (Ek:4/7/2019-7182/8 md.) Birinci ve ikinci
fıkralarda belirtilen fiillerin; her türlü yazılı, görsel, işitsel veya
elektronik kitle iletişim aracıyla işlenmesi hâlinde de bu madde hükümleri
uygulanır.
Müsabaka ve seyir alanlarına usulsüz
seyirci girişi[14][15][16]
Tezahüratın belirli toplumsal grupları hedef alması cezayı ağırlaştıran özel bir düzenleme olarak kanunda yer alır. 6222 sayılı Kanun'un 14. maddesinin ikinci fıkrasına göre; spor alanlarında din, dil, ırk, etnik köken, cinsiyet veya mezhep farkı gözetilerek toplum kesimlerine yönelik hakaret içeren söz ve davranışlarda bulunulması halinde, fiil daha ağır bir suç oluşturmadığı takdirde faile bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
Nitelikli Haller ve İletişim Araçlarıyla İşlenme
Tehdit veya hakaret içeren tezahürat fiillerinin kalıcı ve yaygın araçlarla alenileştirilmesi cezada artırım sebebidir. 6222 sayılı Kanun m. 14/3 hükmü uyarınca, bu suçların yazılı pankart asılması, taşınması veya duvarlara yazı yazılması suretiyle işlenmesi durumunda verilecek ceza yarı oranında artırılmaktadır.
6222 sayılı Kanun'un 14. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca; birinci ve ikinci fıkralarda tanımlanan fiillerin her türlü yazılı, görsel, işitsel veya elektronik kitle iletişim aracıyla işlenmesi halinde de bu madde hükümleri uygulanır.
Seyirden Yasaklanma Güvenlik Tedbiri ve Yükümlülükler
6222 sayılı Kanun kapsamındaki suçlardan mahkûmiyet halinde mahkemece güvenlik tedbiri olarak seyirden yasaklanmaya karar verilir. Kanunun 18. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu tedbir, kişinin müsabakaları ve antrenmanları izlemek amacıyla spor, seyir ve antrenman alanlarına girişinin engellenmesini ifade eder. Hükmün kesinleşmesiyle infazına başlanan tedbir, cezanın infazından itibaren kural olarak bir yıl sürer. Yasak tedbirinin ikinci kez verilmesi halinde üç yıl, üçüncü kez verilmesi durumunda ise beş yıl süreyle uygulanır.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 18Kaynağı aç
veya yollamada bulunulan ilgili kanunlardaki suçlardan dolayı mahkemece kurulan
hükümde, hakkında güvenlik tedbiri olarak spor müsabakalarını seyirden
yasaklanmasına karar verilir. Seyirden yasaklanma ibaresinden kişinin
müsabakaları ve antrenmanları izlemek amacıyla müsabaka, antrenman ve seyir
alanlarına girişinin yasaklanması anlaşılır. Hükmün kesinleşmesiyle infazına başlanan
seyirden yasaklanma yaptırımının süresi cezanın infazı tamamlandıktan itibaren
bir yıl geçmesiyle sona erer. Bu güvenlik tedbirine ceza verilmesine yer
olmadığı kararı ile birlikte hükmedilmesi halinde, hükmün kesinleştiği tarihten
itibaren bir yıl geçmesiyle bu güvenlik tedbirinin uygulanmasına son verilir.
Güvenlik tedbiri olarak spor müsabakalarını seyirden yasaklama kararı 25/5/2005
tarihli ve 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu hükümlerine göre kaydedilir. (Ek cümle:4/7/2019-7182/13 md.)
Bu fıkradaki bir yıllık
süreler, ikinci kez seyirden yasaklanma yaptırımına karar verildiğinde üç yıl;
üçüncü kez seyirden yasaklanma yaptırımına karar verildiğinde ise beş yıl
olarak uygulanır.
(2) Bu madde hükümleri, taraftar gruplarınca spor
alanlarının dışında işlenen kasten yaralama, hakaret veya tehdit içeren
tezahürat ve mala zarar verme suçları bakımından da uygulanır.
(3) Bu madde kapsamına giren suçlardan dolayı
soruşturma başlatılması halinde şüpheli hakkında spor müsabakalarını seyirden
yasaklama tedbiri derhal uygulamaya konulur. Soruşturma evresinde Cumhuriyet
savcısı, kovuşturma evresinde mahkeme tarafından bu tedbirin kaldırılmasına
karar verilmediği takdirde bu yasağın uygulanmasına koruma tedbiri olarak devam
edilir.
(4) Koruma tedbiri olarak uygulanan ve güvenlik
tedbiri olarak hükmedilen spor müsabakalarını seyirden yasaklama tedbirine
ilişkin bilgiler Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde tutulan bu amaca özgü
elektronik bilgi bankasına derhal kaydedilir. Bu bilgi bankasına spor
kulüplerinin ve federasyonların erişimi sağlanır. Yasaklanan kişilere ilişkin
bilgiler, ilgili spor kulüplerine ve yurt dışında yapılacak müsabaka öncesinde
müsabakanın yapılacağı ülkenin yetkili mercilerine bildirilir.
(5) Koruma tedbiri olarak uygulanan spor müsabakalarını
seyirden yasaklanma tedbiri;
a) Cumhuriyet savcısı veya mahkeme tarafından
kaldırılmasına karar verilmesi,
b) Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi,
c) Sanık hakkında beraat veya düşme kararı verilmesi,
halinde derhal kaldırılır. (Ek cümle:4/7/2019-7182/13 md.) Bu kararlar Cumhuriyet başsavcılığı
veya mahkemelerce işlemi yapan kolluk birimine derhâl bildirilir ve kollukça
elektronik bilgi bankasına işlenir.
(6) Kamu davasının açılmasının ertelenmesine, hükmün
açıklanmasının geri bırakılmasına, hapis cezası yerine seçenek yaptırım olarak
tedbire veya hapis cezasının ertelenmesine karar verilmesi halinde, kararın
kesinleştiği tarihten itibaren; önödeme halinde ise, önödemede bulunulduğu
tarihten itibaren, bir yıl süreyle spor müsabakalarını seyirden yasaklama
tedbirinin uygulanmasına devam edilir.
(7) Alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde
etkisinde olduğu açıkça anlaşılan kişi, müsabaka, antrenman ve seyir alanlarına
alınmaz. Bu şekilde belirtilen alanlara giren ve dışarı çıkmamakta ısrar eden
kişi zor kullanılarak dışarı çıkarılır ve bu madde hükümlerine göre bir yıl
süreyle spor müsabakalarını seyirden yasaklanır.
(8) Bu madde hükümlerine göre
spor müsabakalarını seyirden yasaklanan kişi, yasaklama kararının sebebini
oluşturan fiilin işlendiği müsabakanın tarafı olan ve taraftarı olduğu takımın
katıldığı spor müsabakalarının yapılacağı gün, yurt içinde bulunduğu takdirde,
müsabakanın başlangıç saatinde ve bundan bir saat sonra bulunduğu yere en yakın
genel kolluk birimine başvurmakla yükümlüdür. (Ek cümle:4/7/2019-7182/13
md.) Bu yükümlülüğün takibi amacıyla kolluk birimlerince biyometrik yöntemler
de kullanılabilir.
(9) Sekizinci fıkradaki yükümlülüğe aykırı hareket
eden kişi, her bir müsabaka için yirmibeş günden az olmamak üzere adli para
cezası ile cezalandırılır.
(10) Bu Kanun hükümlerine göre hakkında güvenlik
tedbiri olarak spor müsabakalarını seyirden yasaklanma kararı verilen kişi,
yasak süresince spor kulüplerinde ve federasyonlarda ve taraftar derneklerinde
yönetici olamaz; spor müsabakalarında hakem, temsilci veya gözlemci olarak
görev yapamaz.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Federasyonların yaptırım uygulama
yetkisi
Seyirden yasaklama yalnızca kesin hüküm sonrasında değil, soruşturma evresinde koruma tedbiri olarak da derhal hayata geçirilir. 6222 sayılı Kanun m. 18/3 hükmü doğrultusunda kapsamdaki suçlardan soruşturma başlatılmasıyla şüpheli hakkında seyirden yasaklama tedbiri tatbik edilir; soruşturmada savcı, kovuşturmada mahkeme kaldırmadıkça bu koruma tedbiri devam eder. Ayrıca kamu davasının açılmasının ertelenmesi, hükmün açıklanmasının geri bırakılması, hapis cezasının ertelenmesi hallerinde kararın kesinleşmesinden; önödeme halinde ise ödemenin yapıldığı tarihten itibaren tedbir bir yıl süreyle sürdürülür.
Yasak tedbirinin uygulama sahası yalnızca stadyum içiyle sınırlandırılmamıştır. Taraftar gruplarının spor alanları dışında gerçekleştirdiği kasten yaralama, mala zarar verme ile hakaret veya tehdit içeren tezahürat fiillerinde de seyirden yasaklama hükümleri tatbik edilir. Öte yandan seyirden yasaklanan kişi, taraftarı olduğu takımın maç günlerinde, müsabakanın başlangıç saatinde ve bir saat sonrasında bulunduğu yere en yakın genel kolluk birimine başvurmakla yükümlüdür.
Federasyon Disiplin Yaptırımları ve Kulüplerin Durumu
6222 sayılı Kanun uyarınca adli bir yaptırım tatbik edilmesi, ilgili spor dalının özerk disiplin mekanizmasını ortadan kaldırmaz. Kanunun 19. maddesi gereğince, kanun kapsamında bir kulübe ya da kulüp mensubuna ceza verilmiş olması, bağlı bulunulan federasyonun disiplin yetkisini kullanmasına engel teşkil etmemektedir.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 19Kaynağı aç
veya spor kulübünün mensubuna ceza verilmesi, bu kulübün bağlı olduğu
federasyonun yaptırım uygulama yetkisini ortadan kaldırmaz.
(2) (Ek:4/7/2019-7182/14 md.) Federasyon ve
kulüpler ile ilgili diğer kurum ve kuruluşlar; bu Kanun kapsamına giren
suçlarla ilgili olarak Gençlik ve Spor Bakanlığınca yapılacak idari inceleme veya
soruşturmalarda görevlendirilen denetim elemanlarına, herhangi bir kanuni engel
bulunmadıkça inceleme veya soruşturmanın gerekleri dâhilinde ilgili bilgi ve
belgeleri ibraz etmek ve bunların incelenmesine yardımcı olmak zorundadır.
Hakemler, gözlemciler , saha
komiserleri ve temsilciler[21]
Türkiye Futbol Federasyonu Futbol Disiplin Talimatı'nın 53. maddesine göre stadyumlarda topluluk halinde aşağılayıcı, tahrik veya taciz edici tezahüratta bulunulması süreklilik şartı aranmaksızın yasaktır. Elektronik bilet uygulanan müsabakalarda eylemin gerçekleştiği tribün bloklarına giriş yapan kişilerin kartları bloke edilebilmekte, ayrımcılık içeren durumlarda kulüplere seyircisiz oynama ve puan silme yaptırımları verilebilmektedir.
Disiplin sorumluluğu taraftarlarla sınırlı kalmayıp kulüp yöneticilerini ve mensuplarını da bağlamaktadır. TFF Futbol Disiplin Talimatı m. 41 uyarınca; federasyon mensuplarına, müsabaka görevlilerine, futbolculara veya kulüp yöneticilerine yönelik hakaret, tehdit veya kişilik haklarına saldırı teşkil eden fiillerde bulunan kişiler hakkında müsabakadan men, hak mahrumiyeti ve para cezası yaptırımları uygulanır.
Tehdit ve hakaret içeren tezahürat için mağdurun şikâyeti aranır mı?
Hayır, 6222 sayılı Kanun m. 14/1 uyarınca spor alanlarındaki tehdit veya hakaret içeren aleni tezahüratlarda mağdurun şikâyeti aranmaz ve adli soruşturma resen yürütülür.
Hakkında tezahürat sebebiyle soruşturma açılan kişi maçlara girebilir mi?
Hayır, 6222 sayılı Kanun m. 18/3 gereğince soruşturma açılmasıyla şüpheli hakkında derhal seyirden yasaklama tedbiri uygulanır ve savcı veya mahkeme kaldırmadıkça antrenman ve müsabaka alanlarına girilemez.
Hakaret içeren pankart taşınmasının veya asılmasının cezası nedir?
Tehdit veya hakaret içeren eylemlerin yazılı pankart asılması, taşınması veya duvarlara yazı yazılması suretiyle işlenmesi halinde 6222 sayılı Kanun m. 14/3 gereğince ceza yarı oranında artırılır.
Seyirden yasaklanan kişinin maç günlerinde kolluğa başvurma zorunluluğu var mıdır?
Evet, 6222 sayılı Kanun m. 18/8 uyarınca yasaklanan kişi, taraftarı olduğu takımın maç gününde müsabakanın başlangıç saatinde ve bir saat sonrasında en yakın genel kolluk birimine başvurmakla yükümlüdür.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy