Tebligat Nedir ve Tebligat Geldiğinde Ne Yapılmalıdır?

Tebligatın Tanımı ve Çıkarmaya Yetkili Merciler

Tebligat; mahkeme, cumhuriyet savcılığı veya icra daireleri gibi kurumlar tarafından resmi bir işlem hakkında ilgilisine bilgi vermek ve bu bilgilendirmeyi belgelendirmek gayesiyle gönderilen resmi belgedir. Tebligat işlemleri Posta ve Telgraf Teşkilatı tarafından yürütülmekte olup işlemlerin elektronik yolla yapılması da mümkündür.

7201 sayılı Tebligat Kanunu kapsamında her kurum tebligat çıkarma yetkisine sahip kılınmamıştır. Kanuna göre tebligat çıkarmaya yetkili olan merciler yargı organları, genel ve katma bütçeli daireler, belediyeler, köy tüzel kişilikleri, barolar ve noterlerden ibarettir.

Tebligat Evrakının İncelenmesi ve Yasal Süreçler

Tebligat belgesinin sol üst köşesinde bildirimi gönderen makamın unvanı ile dosyanın ait olduğu yılı ve o yıl içerisindeki dava sırasını belirten esas numarası yer alır. Bu bilgiler ilgilinin hangi işlem veya dosya kapsamında bilgilendirildiğini açıkça gösterir.

İcra daireleri tarafından düzenlenen ödeme emri gibi tebligatların alınmasının ardından herhangi bir işlem tesis edilmemesi veya yasal süresi içinde itirazda bulunulmaması muhatap bakımından çeşitli hak kayıplarının doğmasına sebebiyet verebilir.

Muhatabın Adreste Bulunmaması ve Tebliğ Usulleri

Muhatabın adreste bulunmaması halinde tebligat, kendisiyle aynı konutta oturan, görünüş itibarıyla 18 yaşından aşağı olmayan ve açıkça ehliyetsiz bulunmayan kişilere yapılabilir. Buna karşılık komşuya, bina yöneticisine, kapıcıya veya adreste geçici olarak bulunan misafire tebligat teslim edilmesi usulsüzdür.

7201 sayılı Kanun'un 21. maddesinin birinci fıkrası gereğince, kendisine tebligat yapılacak kimse veya onun adına evrakı alabilecek kişilerden hiçbiri adreste bulunmaz ya da tebligatı almaktan imtina ederse, tebliğ memuru evrakı muhtara, ihtiyar heyeti azasından birine ya da zabıta amir veya memurlarına imza karşılığı teslim eder. Teslim alanın adresini içeren ihbarname kapıya yapıştırılır ve adreste bulunmama halinde durum imkan dahilinde en yakın komşulardan birine, varsa yönetici veya kapıcıya bildirilir. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih yasal tebliğ tarihi sayılır.

Gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olduğu takdirde, muhatap bu adreste hiç oturmamış veya adresten sürekli olarak ayrılmış olsa dahi, 7201 sayılı Kanun'un 21. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca evrak muhtara, ihtiyar heyeti azasına veya kolluk görevlisine imza karşılığında teslim edilir. İhbarnamenin gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırıldığı tarih tebliğ tarihi olarak kabul edilir.

Adres Değişikliği ve Tebligat Kanunu Madde 35 Uygulaması

Kanuni usullere göre tebligat yapılmış kimse adresini değiştirdiğinde, yeni yerleşim yerini derhal tebliği yaptıran kaza merciine bildirmekle yükümlüdür. Bu bildirim yapılmaz ve adres kayıt sisteminde de yerleşim yeri adresi tespit edilemezse tebliğ olunacak evrakın bir örneği eski adrese ait binanın kapısına asılır ve asılma tarihi tebliğ tarihi sayılır. Bu bildirim yapılmadıktan sonra eski adrese çıkarılan sonraki tebliğler muhataba yapılmış kabul edilir.

Tüzel kişiler yönünden daha önce bir tebligat çıkarılmamış olsa bile, resmi kayıtlarda yer alan adresleri esas alınarak 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 35. maddesi hükümleri tatbik edilir.

Yurt Dışı Tebligatı ve İlanen Tebligat

Yabancı ülkede bulunan muhataplara yapılacak tebligatlar Adalet Bakanlığı aracılığıyla Dışişleri Bakanlığına, oradan da Türk büyükelçiliği veya konsolosluğuna gönderilir; bazı hallerde Adalet Bakanlığı doğrudan da gönderim yapabilir. Daha önce yurt dışındaki adresine tebligat yapılmış bir Türk vatandaşı adres değişikliğini bildirmez ve adres kayıt sisteminde yerleşim yeri tespit edilemezse, konsolosluk bildirimin eski adrese ulaştığının belgelendiği tarihten 30 gün sonra tebligat yapılmış sayılır.

Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ yapılamayan ve ikametgahı, meskeni veya iş yeri bulunamayan kimsenin adresi meçhul sayılır. Tebliğ memuru adresin meçhullüğünü muhtara şerh verdirerek tespit eder; tebliği çıkaran merci muhatabın adresini resmi veya hususi mercilerden sorar ve zabıta vasıtasıyla araştırır. Yabancı memlekette oturanlara ilanen tebligat yapılması gereken durumlarda evrak ve ilan suretleri bilinen adrese ayrıca iadeli taahhütlü mektupla iletilerek makbuz dosyaya konulur.

Adresi meçhul olan kişilere tebligat ilanen yapılır. 7201 sayılı Kanun'un 31. maddesi uyarınca ilanen tebliğ, son ilan tarihinden itibaren 7 gün sonra yapılmış sayılır. Tebliğe karar veren merci duruma göre daha uzun bir süre tayin edebilirse de bu süre 15 günü geçemez.

Usulsüz Tebligatın Hukuki Sonuçları

Tebligat kanuni usullere aykırı düzenlenmiş veya ulaştırılmış olsa dahi, 7201 sayılı Kanun'un 32. maddesi gereğince muhatap tebliğe muttali olmuşsa tebliğ muteber sayılır. Bu halde muhatabın işlemi öğrendiğini beyan ettiği tarih hukuken tebliğ tarihi addolunur.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy