Nitelikli Yağma Suçu ve Yaptırımı
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 149/1 uyarınca yağma suçunun; silahla, kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle, birden fazla kişi tarafından birlikte, yol kesmek suretiyle ya da konutta, işyerinde veya bunların eklentilerinde, beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı, var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak, suç örgütüne yarar sağlamak maksadıyla veya gece vaktinde işlenmesi halinde, fail hakkında on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Maddede sayılan bu durumlar suçun cezasını ağırlaştıran seçimlik nitelikli halleri oluşturur.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 149Kaynağı aç
a) Silahla,
b) Kişinin kendisini tanınmayacak
bir hale koyması suretiyle,
c) Birden fazla kişi tarafından
birlikte,
d) (Değişik: 18/6/2014-6545/64
md.) Yol kesmek suretiyle ya da konutta, işyerinde veya bunların eklentilerinde,
e) Beden veya
ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,
f) Var olan
veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten
yararlanılarak,
g) Suç örgütüne yarar sağlamak
maksadıyla,
h) Gece vaktinde,
İşlenmesi halinde,
fail hakkında on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(2) Yağma
suçunun işlenmesi sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle
ağırlaşmış hallerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca kasten yaralama suçuna
ilişkin hükümler uygulanır.
Daha az cezayı gerektiren hâl
Silah Kullanımı ve Tanınmayı Önleyici Tedbirler
Silahla yağma nitelikli unsurunun değerlendirilmesinde silahın cebir veya tehdit amaçlı olarak kullanılmasının bir önemi bulunmamaktadır. Silahın mağdura gösterilmesi veya yöneltilmesi suretiyle tehditte bulunulması ya da cebir aracı olarak kullanılması bu nitelikli unsur kapsamında ceza tayini için yeterli görülmektedir. Bununla birlikte silahın sergilenmesi, taşınması ve kullanımı arasındaki sınırlar değerlendirilirken fiilin niteliği ihtiyatla gözetilir.
Failin kendisini tanınmayacak bir hale koyması hali, eylemin icrası sırasında tanınmamak adına tedbirler alınmasını ifade eder. Tehdidin mektup yoluyla gerçekleştirildiği durumlarda mektubun imzasız bırakılması, korku salmış bir kimsenin ismiyle, rumuzla veya sahte imza ile gönderilmesi tanınmamak için tedbir alma kapsamında sayılır.
Birlikte İşleme ve Yol Kesme Halleri
Yağma suçunun birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi nitelikli halinin uygulanabilmesi için iki veya daha fazla kişinin suçu müşterek fail olarak işlemesi şarttır. İki veya daha fazla kişinin suçu birlikte icra etmesi müşterek faillik ilişkisi doğurur. Suçun iştirak halinde işlenmesine karşın müşterek faillik bağının bulunmadığı, diğer ortakların yalnızca azmettiren veya yardım eden konumunda yer aldığı durumlarda bu bent uyarınca ceza artırımı yapılamaz.
Yol kesmek suretiyle yağmanın kabulü bakımından eylemin doğrudan doğruya mağdura karşı işlenmiş olması zorunludur. Yol kesme fiilinin sürdüğü zaman aralığının kısa veya uzun olmasının bu nitelikli unsurun oluşumu bakımından bir etkisi bulunmamaktadır.
Savunmasız Kişilere Yönelik Eylemler ve Örgüt İlişkisi
Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak kişilere karşı yağma fiilinin yöneltilmesi hali, yaş veya sakatlık gibi sebeplerle kendisini koruyamayacak durumda olan mağdurların uğradığı haksızlıkların daha etkin yaptırımla karşılanması amacıyla düzenlenmiştir.
Suç örgütüne yarar sağlamak maksadıyla hareket edilmesi bu nitelikli unsurun uygulanması için yeterlidir; yağma neticesinde sağlanan para veya menfaatin örgüte fiilen aktarılması aranmaz. Burada örgütün suç işlemek maksadıyla meydana getirilmiş olması gerekir. Yarar kavramı geniş değerlendirilmekte olup mağdurun bu tür bir örgüte üye olmaya, aidat ödemeye ya da bağış yapmaya zorlanması hallerinde de ilgili hüküm tatbik edilir.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Kasten Yaralama Durumu
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 149/2 hükmü gereğince, yağma suçunun işlenmesi sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinin gerçekleşmesi durumunda, fail hakkında ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır. Kanun koyucu bu halde yağma suçunun cezası yanında ağırlaşmış yaralama neticesinin de müstakilen cezalandırılmasını öngörmüştür.
Birden fazla kişiyle yağma suçunda müşterek faillik aranır mı?
Evet, birden fazla kişi tarafından birlikte işlenme nitelikli halinin uygulanması için kişilerin müşterek fail olması gerekir; diğer iştirakçilerin yalnızca azmettiren veya yardım eden konumunda kaldığı durumlarda bu bent gereğince ceza artırımı yapılamaz.
Yağma sırasında kasten yaralamanın neticesi sebebiyle ağırlaşmış halleri gerçekleşirse ne olur?
Yağma suçunun işlenmesi esnasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinin ortaya çıkması durumunda, fail hakkında ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler tatbik edilir.
Örgüte yarar sağlama maksadında menfaatin fiilen aktarılması gerekir mi?
Hayır, suç işlemek maksadıyla kurulmuş bir örgüte yarar sağlama amacıyla hareket edilmesi yeterli olup yağma ile elde edilen menfaatin örgüte fiilen aktarılması zorunlu değildir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy