6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun geçici 7. maddesi uyarınca tasfiye edilmeksizin ticaret sicilinden unvanı silinen şirket ve kooperatiflerin ihyası için öngörülen beş yıllık başvuru süresi Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilmiştir. İlgili fıkrada yer alan 'silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde' ibaresinin yürürlükten kalkmasıyla birlikte, alacaklılar ve hukuki menfaati bulunan kişiler haklı sebeplere dayanarak mahkemeden ihya talebinde bulunabilmektedir.
6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU m. Geçici Madde 7Kaynağı aç
Geçici 7. Madde Kapsamında Sicilden Silinme ve İstisnalar
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun geçici 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 1/7/2015 tarihine kadar maddede belirtilen durumları tespit edilen ya da bildirilen anonim ve limited şirketler ile kooperatiflerin tasfiyesi ve kayıtlarının silinmesi, genel kanunlardaki tasfiye usulüne uyulmaksızın bu maddeye göre gerçekleştirilir. Yapılan ihtar ve ilana rağmen süresinde cevap vermeyen, tasfiye memurunu bildirmeyen, durumunu kanuna uygun hâle getirmeyen veya faaliyetini kanıtlarıyla bildirmeyen şirket ve kooperatiflerin unvanı ticaret sicilinden resen silinir.
Öte yandan, davacı veya davalı sıfatıyla devam eden davaları bulunan şirket veya kooperatiflere 6102 sayılı Kanun'un geçici 7. maddesi hükümleri uygulanmaz. Dolayısıyla yargılaması süren tüzel kişilerin anılan madde kapsamında resen kaydının silinmesi kanunen engellenmiştir.
Borçların ve Tasfiye Memurlarının Durumu ile Kalan Malvarlığı
Şirket veya kooperatiflerin mevcut borçları unvanın silinmesini engellemez. Buna karşılık, kaydı silinen anonim şirketler ile kooperatiflerin kanuni temsilcileri ve limited şirket ortakları, terkinden önceki kamu borçları bakımından 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca sorumlu kalmaya devam eder. Tasfiye memurlarının hukuki sorumluluğunda ise özel kanun hükümleri saklı tutularak Türk Ticaret Kanunu veya Kooperatifler Kanunu düzenlemeleri tatbik edilir.
Geçici 7. madde uyarınca tasfiye edilmeksizin unvanı silinen şirket veya kooperatiflerin ortaya çıkabilecek malvarlığı, kaydın silindiği tarihten itibaren on yıl sonra Hazineye intikal eder. Kanun hükmü uyarınca Hazine, bu şirket ve kooperatiflerin borçlarından sorumlu tutulmaz.
Anayasa Mahkemesinin İptal Kararı ve Gerekçesi
6102 sayılı Kanun'un geçici 7. maddesinin 15. fıkrasının beşinci cümlesi daha önce alacaklılar ile hukuki menfaatleri bulunanların haklı sebeplere dayanarak silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde mahkemeye başvurarak ihya talep edebileceğini öngörmekteydi. Anayasa Mahkemesi, bu fıkrada geçen 'silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde' ibaresini iptal etmiştir.
İptal kararının gerekçesinde, yasal düzenlemede ihyayı talep edebilecek olan alacaklılar ve hukuki menfaati bulunanlar açısından tasfiyeden haberdar olabilecekleri bir yolun öngörülmediği belirtilmiştir. Bu sebeple ilgililerin alacağını veya hukuki menfaatini talep etme imkanından beş yıllık süre dolduktan sonra haberdar olabileceği ve ihya yolunun işlevsiz hale gelebileceği vurgulanmıştır. Tasfiye edilmeden sicilden silinen şirketlerin ihyası için öngörülen sürenin ilgililerin öğrenmesinden itibaren değil, şirketin sicilden silinmesinden itibaren başlatılmasının hak kaybına yol açtığı tespit edilmiştir.
Tasfiye edilmeden sicilden silinen şirketlerin ihyasında beş yıllık hak düşürücü süre uygulanır mı?
Hayır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun geçici 7. maddesinin 15. fıkrasında yer alan 'silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde' ibaresi Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edildiği için bu süre sınırlaması uygulanmaz.
Şirket ihyası başvurusunda beş yıllık süre kuralı neden iptal edilmiştir?
Tasfiyeden haberdar olmayı sağlayacak bir yol bulunmaması sebebiyle ihya başvuru süresinin ilgililerin öğrenmesinden değil şirketin sicilden silinmesinden itibaren başlatılmasının hak kaybına yol açması ve ihya yolunu işlevsiz hale getirebilmesi gerekçesiyle iptal edilmiştir.
Devam eden davası olan şirketler geçici 7. maddeye göre resen silinebilir mi?
Hayır. Davacı veya davalı sıfatıyla devam eden davaları bulunan şirket veya kooperatiflere 6102 sayılı Kanun'un geçici 7. maddesi hükümleri uygulanmaz.
Sicilden silinen şirketin ortaya çıkan malvarlığı ne zaman Hazineye geçer?
Tasfiye edilmeksizin unvanı silinen şirket veya kooperatiflerin ortaya çıkabilecek malvarlığı, kaydın silindiği tarihten itibaren on yıl sonra Hazineye intikal eder ve Hazine borçlardan sorumlu olmaz.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

