Subay ve Astsubay Atama Yönetmeliği, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 119 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. Bu madde, bölge ve garnizonların tespiti ile değişen şartlara göre yeniden tespiti, buralarda kalma süreleri ve atanma ile yer değiştirmelerde dikkate alınacak sair hususların Millî Savunma Bakanlığınca hazırlanacak yönetmelikle belirlenmesini öngörür. Atamada kadro görev yerinin özellikleri esas alınır; yönetmelikte ve ilgili atama yönergelerinde gösterilen istisnalar dışında kadrosu olmayan yere atama yapılmaz. Barışta, kadroda yazılı rütbeden ast bir rütbeyle asil atama da yapılamaz.
9704 sayılı SUBAY VE ASTSUBAY ATAMA YÖNETMELİĞİ m. 3Kaynağı aç
926 sayılı TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ PERSONEL KANUNU m. 119Kaynağı aç
9704 sayılı SUBAY VE ASTSUBAY ATAMA YÖNETMELİĞİ m. 5Kaynağı aç
Garnizon, kontenjan ve personel tanımları
Sıralı hizmet garnizonu, Kara Kuvvetleri Komutanlığı ve Jandarma Genel Komutanlığı tarafından belirlenen garnizonlar içinden, sınıfların veya fonksiyon alanlarının özelliklerine göre, personele önceden tebligat yapılması ve yönetmelik esaslarına uygun bir sıra içinde atama yapılan garnizonları anlatır. Bu tanım 7 Mayıs 2016 tarihli ve 29705 sayılı Resmî Gazete değişikliğiyle işaretlenmiştir.
9704 sayılı SUBAY VE ASTSUBAY ATAMA YÖNETMELİĞİ m. 4Kaynağı aç
Kuradan muaf tutulma kontenjanı, kura ile yapılacak atamalarda sınıf, branş ve ihtisas durumuna göre başarı sıralamasında birinciden başlamak üzere mevcudun yüzde onuna karşılık gelen kısmıdır. Hesapta virgülden sonraki değer 5 veya daha yüksekse kontenjan bir üste tamamlanır. Mevcut on beşten azsa birinciler kuradan muaf tutulur. Kontenjan tanımı 14 Mayıs 2009 tarihli ve 27228 sayılı Resmî Gazete değişikliğiyle işaretlenmiştir.
Bakmakla yükümlü olunan kişi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümlerine göre bakmakla yükümlü olunan kişileri ifade eder. Bu bent 20 Nisan 2013 tarihli ve 28624 sayılı Resmî Gazete ile eklenmiştir.
7 Mayıs 2016 tarihli ve 29705 sayılı Resmî Gazete ile üç tanım eklenmiştir. Öz kadro, görevin niteliği nedeniyle öncelikle ilgili sınıf veya branştan personelin görev yapacağı yerdir. Fonksiyon alanı, personelin sınıfından bağımsız olarak belirli bir ihtisas uzmanlığı gerektiren görev sahasıdır. İtibari hizmet süresi, sıralı hizmet garnizonlarında gün olarak geçen sürenin ilgili hükümde belirtilen katsayı ile çarpılması sonucu bulunan süredir. Katsayının sayısal değeri bu tanımda yer almaz.
Kadro özellikleri ve rütbe sınırı
Atamalarda kadro görev yerinin özellikleri esas alınır. Yönetmelikte ve buna dayanılarak çıkarılan Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı atama yönergelerinde gösterilen istisnalar dışında, kadrosu olmayan bir görev yerine atama yapılmaz. İstisnaların içeriği bu hükümde ayrıca sayılmamıştır.
Barışta kıta, karargâh ve kurumlara, kadrolarda belirtilen rütbelerden ast bir rütbeyle asil olarak kimse atanamaz. Sınır hem barış haline hem de asil atamaya bağlıdır.
Safahat puanı ve destekleme önceliği
Kritik ve kilit kadrolar bu değerlendirmenin dışındadır. Kara Kuvvetleri Komutanlığı ve Jandarma Genel Komutanlığı atamalarında, aynı sınıf, fonksiyon alanı ve ihtisasa sahip olup aynı garnizonu tercih edenlerin atanmasında safahat puanları da göz önünde bulundurulabilir. Puanın kullanılması zorunlu değil, mümkün kılınmıştır. Fonksiyon alanı ibaresi 7 Mayıs 2016 değişikliğiyle ekleme olarak işaretlenmiştir.
9704 sayılı SUBAY VE ASTSUBAY ATAMA YÖNETMELİĞİ m. 9Kaynağı aç
Birliklerin personel yönünden desteklenme öncelikleri; Türkiye’deki iç tehdidin gelişimi, komşu ülkelerle ilişkiler, gelecekte olması muhtemel gelişmeler ve mevcut planlardaki görevler dikkate alınarak belirlenir. Belirlemede Genelkurmay Başkanlığınca tespit edilen tehdit öncelikleri ve özel kanunlardaki görevler esas alınır. Yetki Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığındadır. Hüküm somut bir öncelik sırası vermez.
9704 sayılı SUBAY VE ASTSUBAY ATAMA YÖNETMELİĞİ m. 10Kaynağı aç
Birliklerin plan görevlerindeki önceliklerine göre personel destekleme oranlarının farklılık göstermesine dikkat edilir. Hüküm oranların farklılaşabileceğini belirtir; belirli bir oran koymaz.
Atama ve geçici görevlendirme yetkisi
Asteğmen ile albay rütbelerindeki subayların ve astsubayların atamaları Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca yapılır. Bu hüküm, general, amiral ve komutan atamalarına ilişkin ayrı bentlerin dışındadır.
9704 sayılı SUBAY VE ASTSUBAY ATAMA YÖNETMELİĞİ m. 13Kaynağı aç
Çeşitli nedenlerle yapılacak görevlendirmede süre üç aya kadarsa, ilgili komutanlığa bilgi verilmek suretiyle asgari Tümen veya Tugay ve eşidi komutanlıklar yetkilidir. Sahil Güvenlik Komutanlığında karşılık gelen düzey Alay ve eşididir. Süre üç aydan uzunsa görevlendirme, ilgili birliğin teklifi üzerine Kuvvet Komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığınca yapılır. Düzenleme 9 Nisan 2011 tarihli ve 27900 sayılı Resmî Gazete ile değişik metindir.
Üç aya ilişkin genel yetkinin yanında ayrı bir istisna vardır. Genelkurmay Özel Kuvvetler Komutanlığınca yapılacak geçici görevlendirmenin onayı, ilgili kuvvet komutanlığı veya Jandarma Genel Komutanlığı ile koordine edilmesi ve görevlendirme tarihlerinin bildirilmesi şartıyla Özel Kuvvetler Komutanına aittir. Süre her defasında azami altı aya kadar olmak üzere en fazla bir yıldır. Bu bent 20 Nisan 2013 tarihli ve 28624 sayılı Resmî Gazete ile eklenmiştir.
Atama kriterleri ve sağlık durumu
Atama kriterleri arasında sınıf, branş, fonksiyon alanı ve ihtisaslar ile personelin tercih ettiği yerler de bulunur. Sınıf, branş, fonksiyon alanı ve ihtisas unsurları 7 Mayıs 2016 tarihli değişiklikle işaretlenmiştir.
9704 sayılı SUBAY VE ASTSUBAY ATAMA YÖNETMELİĞİ m. 14Kaynağı aç
Bakmakla yükümlü olunan ve aynı çatı altında yaşayan anne veya babanın atamaya esas hayati önemi haiz sağlık durumu dikkate alınır. Kardeş için aynı değerlendirme, yargı kararıyla vasi tayin edilmesi kaydına bağlıdır. Bu bent 20 Nisan 2013 tarihli Resmî Gazete ile eklenmiştir.
Memleket ve ikamet garnizonundaki görev sınırı
Subay ve astsubaylar, kendilerinin ve eşlerinin memleketi ile daimi ikametgâhının bulunduğu garnizonlarda, mümkün olduğu kadar, sıkıyönetim hizmetlerine, sosyal tesislere, levazım amirliklerine, ihale ile muayene ve kabul komisyonu üyeliklerine, inşaat-emlak ve asker alma görevlerine verilmez veya atandırılmaz. Aynı sınır, eğitim görevleri hariç jandarma hizmetleri ile sahil güvenlik hizmetleri gibi halkla doğrudan ilişkili görevleri ve ayrıca mal ve hizmet alımıyla ilgili görevleri kapsar. Eğitim görevleri istisnası bu metinde jandarma hizmetine bağlanmıştır.
Son genel nüfus sayımına göre büyükşehir belediye veya belediye sınırları içindeki nüfusu 1.000.000’u aşan yerlerde bu fıkra uygulanmaz. Nüfus ibaresi 20 Nisan 2013 değişikliğiyle işaretlenmiştir. Diğer yerlerde sınır, sayılan görev türleri bakımından ve mümkün olduğu kadar ifadesiyle uygulanır.
Millî Savunma Bakanlığına yapılacak atamalar ve burada görevli personelin atamaları Bakanlıkla koordine edilir. Hüküm 7 Mayıs 2016 tarihli Resmî Gazete ile eklenmiştir. Koordinasyonun usulü aynı hükümde ayrıca düzenlenmemiştir.
Garnizon dereceleri
Subay ve astsubayların atanacağı garnizonların dereceleri; genel gelişmişlik, barınma, coğrafya ve iklim, eğitim, güvenlik, sosyal ve kültürel imkânlar, sağlık, günlük yaşam, özlük hakları, istenilirlik, ulaştırma ve haberleşme ile askerî imkânlar göz önüne alınarak tespit edilir. Tespiti Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı, kuvvet özellikleri ile Jandarma ve Sahil Güvenlik özelliklerine göre yapar. Etkenlerin ağırlığı bu hükümde belirtilmemiştir.
9704 sayılı SUBAY VE ASTSUBAY ATAMA YÖNETMELİĞİ m. 16Kaynağı aç
Savaş ve olağanüstü hal
926 sayılı Kanunun 123 üncü maddesine göre savaş ve olağanüstü hallerde Kanunun atanmaya dair hükümleri Cumhurbaşkanı kararınca uygulanmayabilir. Hüküm, uygulanmama sonucunu zorunlu kılmaz; bunu Cumhurbaşkanı kararına bağlı bir imkân olarak düzenler.
926 sayılı TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ PERSONEL KANUNU m. 123Kaynağı aç
Yönetmeliğin kanuni dayanağı nedir?
Yönetmelik, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 119 uncu maddesine dayanır. Madde, bölge ve garnizonların tespiti, kalma süreleri ile atanma ve yer değiştirmede dikkate alınacak sair hususların Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle belirlenmesini öngörür.
Kadrosu olmayan yere atama yapılabilir mi?
Yönetmelikte ve ilgili kuvvet, jandarma veya sahil güvenlik atama yönergelerinde gösterilen istisnalar dışında kadrosu olmayan görev yerine atama yapılmaz. Atamada kadro görev yerinin özellikleri esas alınır.
Safahat puanı atamada zorunlu mudur?
Hayır. Kritik ve kilit kadrolar dışında, Kara Kuvvetleri ve Jandarma atamalarında aynı sınıf, fonksiyon alanı ve ihtisasa sahip olup aynı garnizonu tercih edenler bakımından safahat puanları göz önünde bulundurulabilir.
Memleket garnizonundaki görev sınırı nerede uygulanmaz?
Son genel nüfus sayımına göre büyükşehir belediye veya belediye sınırları içindeki nüfusu 1.000.000’u aşan yerlerde bu fıkra uygulanmaz. Diğer yerlerde sınır, halkla doğrudan ilişkili sayılan görevler ile mal ve hizmet alımı görevlerini kapsar ve mümkün olduğu kadar ifadesiyle uygulanır.
Özel Kuvvetler geçici görevlendirmesi ne kadar sürebilir?
Genelkurmay Özel Kuvvetler Komutanlığınca yapılacak geçici görevlendirme, koordinasyon ve tarih bildirimi şartıyla her defasında azami altı aya kadar ve en fazla bir yıl süreyle yapılabilir. Onay yetkisi Özel Kuvvetler Komutanındadır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy