Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde Yer Tahsisi ve Kuluçka Merkezleri
Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde yer almak isteyen tescil edilmiş vergi mükellefi işletmelerin; Ar-Ge, tasarım veya yazılım odaklı, teknolojik, yenilikçi ve yüksek katma değer içeren projeleriyle Yönetici Şirkete başvuru yapması zorunludur. İşletmelere yer tahsisi yapılabilmesi, Yönetici Şirket Komisyonları tarafından yürütülen inceleme neticesinde Proje Kabul Belgesi düzenlenmesi şartına bağlıdır. İş fikri veya projesi bulunup henüz gelir ve kurumlar vergisine tabi bir işletme kurmamış olan girişimcilere ise Ar-Ge süreleri gözetilerek Kuluçka Merkezinde en fazla 36 aya kadar yer tahsisi gerçekleştirilebilmektedir.
Bölge bünyesinde yürütülen projeler neticesinde ortaya çıkan teknolojik ürünlerin üretimine yönelik yatırım planlayan girişimcilerin müracaat süreci özel usullere tabi tutulmuştur. Bu kapsamdaki yatırım taleplerinde, Teknolojik Ürün Tanımlama Belgesi ile birlikte tesis alanı, maliyet tutarı, makine ve teçhizat bilgisi, üretim teknolojisi ve prosesi, çevresel etkiler ile bunlara karşı alınacak tedbirler, personel ihtiyacı ve pazar araştırması gibi unsurları içeren Yatırım Fizibilite Raporu sunulmalıdır. Başvuru, oluşturulan komisyon tarafından ürünün mevcut bir ihtiyacı karşılama düzeyi, ihracat veya ithal ikamesi potansiyeli ve test uygunlukları dikkate alınarak 1 ay içinde değerlendirilip sonuçlandırılmaktadır.
Teknopark Projelerinde Sağlanan Vergi ve Gümrük İstisnaları
Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde faaliyet yürüten mükelleflerin yazılım, tasarım veya Ar-Ge faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar 31.12.2028 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden istisna tutulmuştur. Bunun yanı sıra bölgede üretilen sistem ve veri yönetimi, iş uygulamaları, sektörel, internet, oyun ile askeri komuta kontrol uygulama yazılımlarının teslim ve hizmetleri katma değer vergisinden müstesnadır.
Yazılım, Ar-Ge, yenilik ve tasarım projeleri kapsamındaki araştırmalarda kullanılmak üzere ithal edilen eşyalar; gümrük vergisi, her türlü fon, damga vergisi ve harçtan istisna tutularak girişimcilerin yatırım ve tedarik maliyetleri hafifletilmektedir.
İstihdam ve Personel Teşvikleri
Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde çalışan Ar-Ge, tasarım ve destek personelinin bu görevleri kapsamındaki ücretleri üzerinden asgari geçim indirimi uygulandıktan sonra hesaplanan gelir vergisi stopaj teşviki, 31.12.2028 tarihine kadar muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden indirilmektedir. Teknoloji Geliştirme Bölgeleri içerisinde mevcut çalışanlara ilişkin olarak gerçekleştirilen faaliyetler neticesinde elde edilen ücretler üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin yarısı ise Maliye Bakanlığı ödeneğinden karşılanmaktadır.
Bölgede en az lisans derecesine sahip Ar-Ge personeli istihdam eden firmalar bakımından bu personelin her birine ödenen aylık ücretin ilgili yıl için uygulanan asgari ücretin aylık brüt tutarı kadarlık kısmı, 2 yıl süreyle Bakanlık ödeneğinden karşılanmaktadır.
Ar-Ge Merkezi Belgesi ve Girişimcilik Destek Programları
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına yapılan başvuru neticesinde Ar-Ge Merkezi belgesi almaya hak kazanan işletmeler; gelir vergisi stopajı teşviki, sigorta primi desteği ve damga vergisi istisnası gibi mali desteklerden yararlanabilmektedir.
KOSGEB yeni işletme destek mekanizmasından yararlanabilmek için belirli koşulların bir arada sağlanması gerekmektedir. Bu çerçevede girişimcilik eğitiminin tamamlanmış olması, işletmenin gerçek veya tüzel kişi statüsünde bulunması, girişimcinin kurucu ortak olarak payının en az yüzde 50 olması ve işletmenin başvuru tarihi itibarıyla son bir yıl içinde kurulmuş olması şarttır.
TÜBİTAK BİGG programından örgün öğrenim veren üniversitelerin herhangi bir lisans programından bir yıl içinde mezun olabilecek öğrenciler, yüksek lisans veya doktora öğrencileri ile lisans, yüksek lisans ya da doktora derecelerinden birini başvuru tarihinden en çok 5 yıl önce almış girişimciler faydalanabilmektedir. Aksi belirtilmediği takdirde süre ve tutar üst sınırı bulunmayan uluslararası ortak destek programları kapsamındaki Ar-Ge projelerinde ise hibe desteği oranı büyük kuruluşlar için yüzde 60, KOBİ'ler için ise yüzde 75 olarak uygulanmaktadır.
Teknoparklarda şirket kurmamış girişimciler yer alabilir mi?
Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde henüz gelir veya kurumlar vergisine tabi bir işletme kurmamış olan girişimciler, iş fikri veya projeleri doğrultusunda Ar-Ge süreleri dikkate alınarak Kuluçka Merkezinde en fazla 36 aya kadar yer tahsisi alabilmektedir.
KOSGEB yeni girişimci desteği başvuru şartları nelerdir?
Girişimcilik eğitiminin tamamlanması, işletmenin gerçek veya tüzel kişi statüsünde olması, kurucu ortak payının en az yüzde 50 bulunması ve işletmenin başvuru tarihi itibarıyla son bir yıl içinde kurulmuş olması gerekmektedir.
TÜBİTAK BİGG desteğine kimler başvurabilir?
Örgün öğrenim veren üniversitelerin lisans programlarından bir yıl içinde mezun olabilecek öğrenciler, yüksek lisans veya doktora öğrencileri ile lisans, yüksek lisans ya da doktora derecesini başvuru tarihinden en çok 5 yıl önce almış girişimciler başvurabilmektedir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy