Spor müsabakalarında yasaklı kişilerin tespiti ve denetimi; 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde uygulanan koruma ve güvenlik tedbirleri, merkezi elektronik bilgi bankası kayıtları ile spor federasyonları, kulüpler ve spor güvenlik birimlerince yürütülen kontrol mekanizmaları üzerinden icra edilir.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 18Kaynağı aç
Seyirden Yasaklanma Tedbirinin Kapsamı ve Uygulanması
6222 sayılı Kanun kapsamındaki veya yollamada bulunulan ilgili kanunlardaki suçlardan ötürü kişi hakkında mahkemece güvenlik tedbiri olarak spor müsabakalarını seyirden yasaklama kararı verilir. Seyirden yasaklanma, kişinin müsabakaları ve antrenmanları izlemek amacıyla spor alanlarına girişinin yasaklanmasını kapsar.
6222 sayılı Kanun kapsamına giren suçlardan dolayı soruşturma başlatılması halinde, şüpheli hakkında genel kolluk görevlilerince resen spor müsabakalarını seyirden yasaklama tedbiri derhal uygulamaya konulur. Soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı, kovuşturma evresinde mahkeme tarafından kaldırılmadığı takdirde bu yasağın uygulanmasına koruma tedbiri olarak devam edilir. Soruşturma işlemleri Cumhuriyet savcısının talimatıyla genel kollukça başlatılmakta, düzenlenen form ilgili spor güvenlik birimine gönderilmektedir.
Alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisinde olduğu açıkça anlaşılan kişiler müsabaka, antrenman ve seyir alanlarına alınmaz. Bu alanlara giren ve dışarı çıkmamakta ısrar edenler zor kullanılarak dışarı çıkarılır ve bir yıl süreyle spor müsabakalarını seyirden yasaklanır.
Hakkında güvenlik tedbiri olarak spor müsabakalarını seyirden yasaklanma kararı verilen kişi, yasak süresince spor kulüplerinde, federasyonlarda ve taraftar derneklerinde yönetici olamayacağı gibi spor müsabakalarında hakem, temsilci veya gözlemci olarak da görev yapamaz.
Tedbirin Sona Ermesi ve Devam Ettiği Haller
Yürütülen adli süreç neticesinde kovuşturmaya yer olmadığı, beraat veya düşme kararı verilmesi halinde seyirden yasaklanma tedbiri derhal kalkar. Tedbirin kaldırılmasına, kovuşturmaya yer olmadığına, beraate veya düşmeye ilişkin kararlar Cumhuriyet başsavcılığı veya mahkemelerce işlemi yapan kolluk birimine derhal bildirilir ve kollukça elektronik bilgi bankasına işlenir.
Kamu davasının açılmasının ertelenmesine, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, hapis cezası yerine seçenek yaptırıma veya hapis cezasının ertelenmesine karar verilmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl süreyle tedbirin uygulanmasına devam edilir. Önödeme halinde ise önödemede bulunulduğu tarihten itibaren bir yıl süreyle spor müsabakalarını seyirden yasaklama tedbiri uygulanır.
Elektronik Bilgi Bankası ve Kurumlar Arası Koordinasyon
Koruma tedbiri olarak uygulanan ve güvenlik tedbiri olarak hükmedilen seyirden yasaklama tedbirlerine ilişkin bilgiler, Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde tutulan bu amaca özgü elektronik bilgi bankasına derhal kaydedilir. Merkezi spor güvenlik biriminde kurulan bu veri tabanı, hakkında tedbir bulunanların fotoğraflı kayıtlarının tutulduğu ve takibinin yapıldığı sistimdir. Söz konusu bilgi bankasına spor kulüplerinin ve federasyonların erişimi sağlanır.
Yasaklanan kişilere ilişkin bilgiler ilgili spor kulüplerine bildirilir. Yurt dışında yapılacak müsabakalar öncesinde ise bu bilgiler müsabakanın yapılacağı ülkenin yetkili mercilerine iletilir. İl ve ilçe spor güvenlik kurulları da seyirden yasaklı kişilerin müsabaka ve antrenmanlara girişlerinin engellenmesine yönelik tedbirleri almak, teknik altyapıyı oluşturmak ve kurumlar arası koordinasyonu sağlamakla görevlidir.
Giriş Kontrolü, Güvenlik ve Kamera Denetimi
Müsabakaları izleyecek seyircilerin denetiminin gerçekleştirilmesi, hakkında seyirden yasaklanma kararı bulunan şahısların spor alanına girişlerinin engellenmesi ve bu kişilerin tespiti halinde genel kolluk birimlerine bildirilmesi federasyonların sorumluluk alanındadır. Elektronik kartlı bilet uygulamasının geçerli olduğu karşılaşmalarda ise bilet organizasyonunun idaresi ile giriş ve çıkış kontrol mekanizmasının merkezi düzeyde denetlenmesi yetkisi federasyonlara aittir.
Futbol müsabakaları bakımından seyirciler müsabakalara elektronik bilet, TFF’ye bildirilmiş basılı bilet veya kombine biletle girebilir; elektronik kart üzerinde kişinin adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve fotoğrafının bulunması zorunludur. 6222 sayılı Kanun kapsamında ev sahibi kulüpler spor alanlarında güvenlik ve seyir düzeni önlemlerini almakla yükümlü olup Süper Lig statüsü çerçevesinde stadyum çevresinde ve içinde kamu kurumlarıyla koordineli biçimde güvenliğin sağlanması, özel güvenlik personeli bulundurulması ve iki güvenlik bariyeri üzerinden üst araması, bilet ve pankart kontrolünün yapılması öngörülmektedir.
Müsabaka alanları, kontrol odasından kapalı devre güvenlik kamera altyapısıyla izlenir. Spor güvenlik birimi, kamera sistemleri ve elektronik bilet altyapısı ile merkezi veri tabanından yararlanarak mevzuata aykırı fiilleri tespit eder; yasaklı kişilerin girişini engellemede kulüplere destek verir. Ayrıca spor güvenlik birimi ve gözlemci polis, takımların ve taraftarların seyahat, konaklama ve sayı bilgilerini önceden temin ederek riskli ve yasaklı taraftarlar yönünden müsabaka güvenlik amiriyle koordinasyon sağlar.
Müsabaka Günü Kolluk Birimine Başvuru Yükümlülüğü ve İhlali
Hakkında spor müsabakalarını seyirden yasaklama tedbiri tesis edilen kişi; yasağa yol açan fiilin gerçekleştiği müsabakanın tarafı olan ve taraftarı bulunduğu kulübün katıldığı karşılaşmaların yapılacağı gün, yurt sınırları dahilindeyse, müsabakanın başladığı anda ve başlangıçtan bir saat sonra ikamet ettiği veya bulunduğu yere en yakın genel kolluk teşkilatına bizzat müracaat etmek zorundadır. Kolluk birimleri, bu başvuru sürecinin denetlenmesi ve izlenmesi amacıyla biyometrik sistemlerden de faydalanabilir.
Yasaklı şahısların maç günlerinde kolluk makamlarına müracaat edip etmediği spor güvenlik birimlerince takip edilmekte ve başvuru yükümlülüğünü aksatanlar hakkında yetkili mercilere suç duyurusunda bulunulmaktadır. 6222 sayılı Kanun m. 18/9 düzenlemesine göre, anılan başvuru kuralına riayet etmeyen ilgililer hakkında, her münferit müsabaka esas alınarak yirmibeş günden az olmamak üzere adli para cezasına hükmedilir.
Disiplin Tedbiri Olarak Elektronik Kart Blokajı
TFF Futbol Disiplin Talimatı uyarınca saha olayları veya çirkin ve kötü tezahürat sebebiyle belirli bloklardaki seyircilerin elektronik bilet kartları bloke edilerek müsabakaya girişleri engellenebilmektedir. Bu yaptırım, 6222 sayılı Kanun kapsamındaki seyirden yasaklanma tedbirinden ayrı olarak disiplin talimatında düzenlenen bir kart blokajı uygulamasıdır.
Seyirden yasaklanan kişi hangi maç günlerinde karakola başvurmak zorundadır?
Yasaklı kişi, yasaklama kararının sebebini oluşturan fiilin işlendiği müsabakanın tarafı olan ve taraftarı olduğu takımın katıldığı müsabaka günlerinde, yurt içinde bulunması halinde müsabakanın başlama saatinde ve bir saat sonrasında en yakın genel kolluk birimine başvurmakla yükümlüdür.
Maç günü kolluğa başvuru yükümlülüğüne uymamanın cezası nedir?
6222 sayılı Kanun m. 18/9 gereğince başvuru yükümlülüğüne aykırı hareket eden kişi hakkında her bir müsabaka için yirmibeş günden az olmamak üzere adli para cezası verilir.
Seyirden yasaklama kararı kimler tarafından ve ne zaman kaldırılır?
Soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı, kovuşturma evresinde ise mahkeme kararıyla tedbir kaldırılabilir; kovuşturmaya yer olmadığı, beraat veya davanın düşmesi kararı verildiğinde tedbir derhal son bulur.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması halinde seyir yasağı devam eder mi?
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, kamu davasının açılmasının ertelenmesi, seçenek yaptırım veya cezanın ertelenmesi kararlarında kesinleşmeden itibaren; önödeme halinde ise önödemenin yapıldığı tarihten itibaren bir yıl süreyle seyir yasağının uygulanmasına devam edilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy