6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun; müsabaka öncesinde, esnasında ve sonrasında spor alanları ile bu alanların çevresinde, taraftarların toplandığı yerlerde ve gidiş-geliş güzergâhlarında şiddet ve düzensizliğin önlenmesini, uygulanacak yaptırımları ve spor kulüplerinin, taraftarların, güvenlik görevlilerinin ve diğer ilgili kişilerin görev ve sorumluluklarını kapsar. Bu alanlarda mala zarar verme suçunun işlenmesi durumunda Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre belirlenecek ceza yarı oranında artırılarak uygulanır.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 17Kaynağı aç
suçunun veya mala zarar verme suçunun işlenmesi halinde şikayet şartı
aranmaksızın 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun ilgili
maddelerine göre verilecek ceza yarı oranında artırılır. Spor alanları ve bu
alanlardaki eşya, mala zarar verme suçu bakımından kamu malı hükmündedir.
(2) Birinci fıkra kapsamına giren suçların işlenmesi
suretiyle müsabaka, antrenman veya seyir alanlarına ve bu alanlardaki eşyaya
zarar verilmiş olması halinde, meydana gelen zararların tazmini hususunda zarar
veren kişiler ve onların taraftarı olduğu spor kulübü meydana gelen zarardan
müteselsilen sorumludur. Zararı gideren spor kulübünün sorumlu taraftarlarına
rücu hakkı saklıdır.
Suçun ağırlaştırıcı unsuru ve hak
yoksunluğu
Mala Zarar Verme Suçunun Hukuki Niteliği ve Cezası
6222 sayılı Kanun'un 17. maddesinin birinci fıkrasına göre spor alanları ile bu sahalarda yer alan eşyalar, mala zarar verme suçu yönünden kamu malı sayılır. İlgili spor mekânlarında kasten yaralama yahut mala zarar verme fiillerinin gerçekleştirilmesi halinde fail hakkında Türk Ceza Kanunu uyarınca tayin edilecek cezalar yarı oranında artırılarak uygulanır.
Kanunun 17. maddesi kapsamında spor alanlarında mala zarar verme fiili nedeniyle ceza takibatı yapılması mağdurun şikâyetine bağlı tutulmamıştır. Kamu otoritesi şikâyet şartı aranmaksızın doğrudan soruşturma ve cezai süreç yürütür.
6222 sayılı Kanun'un 17/A maddesi doğrultusunda, kimliklerini gizleme amacıyla yüz kısmını bez veya sair materyallerle tamamen yahut kısmen örterek yasada belirtilen suçları işleyen faillere verilecek ceza yarı oranında artırılır.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 17/AKaynağı aç
(1) Kimliklerini gizlemek amacıyla yüzlerini bez veya
sair unsurlarla tamamen veya kısmen kapatmak suretiyle bu Kanunda belirtilen
suçları işleyenler hakkında verilecek cezalar yarı oranında artırılır.
(2) Bu Kanunda tanımlanan veya
atıf yapılan ilgili kanunlardaki suçlardan dolayı bir yıl veya daha fazla hapis
cezasına mahkûmiyet hâlinde, kişi hakkında ayrıca 5237 sayılı Kanunun 53 üncü
maddesi hükümlerine göre spor kulüplerinin, federasyonların ve bünyesinde
sportif faaliyetler icra edilen tüzel kişilerin yönetim ve denetim organlarında
görev yapmaktan yasaklanmasına hükmolunur. Bu fıkra hükmüne göre ya da 11 inci
maddenin onbirinci fıkrasına göre verilen yasaklama kararı hükmün
kesinleşmesiyle yürürlüğe girer ve cezanın tümüyle infazından itibaren, mahkûm
olunan hapis cezası kadar sürenin geçmesiyle sona erer. Ancak toplam
uygulanacak hak yoksunluğu beş yıldan fazla olamaz.
Seyirden yasaklanma[20]
Spor Kulübünün Müteselsil Sorumluluğu ve Rücu Hakkı
6222 sayılı Kanun'un 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, söz konusu suçların işlenmesi neticesinde müsabaka, antrenman ya da seyir sahaları ile buralardaki taşınır ve taşınmaz donanıma zarar gelmesi halinde doğan zararların giderilmesinden fiili gerçekleştiren kişiler ile bu kişilerin taraftarı olduğu spor kulübü müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulur.
Kanunun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, meydana gelen zararı gideren spor kulübünün, zarardan hukuken sorumlu olan taraftarlarına rücu hakkı saklıdır.
Güvenlik Tedbiri Olarak Seyirden Yasaklanma
6222 sayılı Kanun'un 18. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, kanunda tanımlanan veya yollamada bulunulan suçlardan dolayı mahkemece kurulan hükümde güvenlik tedbiri olarak spor müsabakalarını seyirden yasaklanmaya karar verilir. Kanun kapsamında seyirden yasaklanma; kişinin müsabakaları ve antrenmanları izlemek amacıyla müsabaka, antrenman ve seyir alanlarına girişinin yasaklanması anlamına gelir.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 18Kaynağı aç
veya yollamada bulunulan ilgili kanunlardaki suçlardan dolayı mahkemece kurulan
hükümde, hakkında güvenlik tedbiri olarak spor müsabakalarını seyirden
yasaklanmasına karar verilir. Seyirden yasaklanma ibaresinden kişinin
müsabakaları ve antrenmanları izlemek amacıyla müsabaka, antrenman ve seyir
alanlarına girişinin yasaklanması anlaşılır. Hükmün kesinleşmesiyle infazına başlanan
seyirden yasaklanma yaptırımının süresi cezanın infazı tamamlandıktan itibaren
bir yıl geçmesiyle sona erer. Bu güvenlik tedbirine ceza verilmesine yer
olmadığı kararı ile birlikte hükmedilmesi halinde, hükmün kesinleştiği tarihten
itibaren bir yıl geçmesiyle bu güvenlik tedbirinin uygulanmasına son verilir.
Güvenlik tedbiri olarak spor müsabakalarını seyirden yasaklama kararı 25/5/2005
tarihli ve 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu hükümlerine göre kaydedilir. (Ek cümle:4/7/2019-7182/13 md.)
Bu fıkradaki bir yıllık
süreler, ikinci kez seyirden yasaklanma yaptırımına karar verildiğinde üç yıl;
üçüncü kez seyirden yasaklanma yaptırımına karar verildiğinde ise beş yıl
olarak uygulanır.
(2) Bu madde hükümleri, taraftar gruplarınca spor
alanlarının dışında işlenen kasten yaralama, hakaret veya tehdit içeren
tezahürat ve mala zarar verme suçları bakımından da uygulanır.
(3) Bu madde kapsamına giren suçlardan dolayı
soruşturma başlatılması halinde şüpheli hakkında spor müsabakalarını seyirden
yasaklama tedbiri derhal uygulamaya konulur. Soruşturma evresinde Cumhuriyet
savcısı, kovuşturma evresinde mahkeme tarafından bu tedbirin kaldırılmasına
karar verilmediği takdirde bu yasağın uygulanmasına koruma tedbiri olarak devam
edilir.
(4) Koruma tedbiri olarak uygulanan ve güvenlik
tedbiri olarak hükmedilen spor müsabakalarını seyirden yasaklama tedbirine
ilişkin bilgiler Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde tutulan bu amaca özgü
elektronik bilgi bankasına derhal kaydedilir. Bu bilgi bankasına spor
kulüplerinin ve federasyonların erişimi sağlanır. Yasaklanan kişilere ilişkin
bilgiler, ilgili spor kulüplerine ve yurt dışında yapılacak müsabaka öncesinde
müsabakanın yapılacağı ülkenin yetkili mercilerine bildirilir.
(5) Koruma tedbiri olarak uygulanan spor müsabakalarını
seyirden yasaklanma tedbiri;
a) Cumhuriyet savcısı veya mahkeme tarafından
kaldırılmasına karar verilmesi,
b) Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi,
c) Sanık hakkında beraat veya düşme kararı verilmesi,
halinde derhal kaldırılır. (Ek cümle:4/7/2019-7182/13 md.) Bu kararlar Cumhuriyet başsavcılığı
veya mahkemelerce işlemi yapan kolluk birimine derhâl bildirilir ve kollukça
elektronik bilgi bankasına işlenir.
(6) Kamu davasının açılmasının ertelenmesine, hükmün
açıklanmasının geri bırakılmasına, hapis cezası yerine seçenek yaptırım olarak
tedbire veya hapis cezasının ertelenmesine karar verilmesi halinde, kararın
kesinleştiği tarihten itibaren; önödeme halinde ise, önödemede bulunulduğu
tarihten itibaren, bir yıl süreyle spor müsabakalarını seyirden yasaklama
tedbirinin uygulanmasına devam edilir.
(7) Alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde
etkisinde olduğu açıkça anlaşılan kişi, müsabaka, antrenman ve seyir alanlarına
alınmaz. Bu şekilde belirtilen alanlara giren ve dışarı çıkmamakta ısrar eden
kişi zor kullanılarak dışarı çıkarılır ve bu madde hükümlerine göre bir yıl
süreyle spor müsabakalarını seyirden yasaklanır.
(8) Bu madde hükümlerine göre
spor müsabakalarını seyirden yasaklanan kişi, yasaklama kararının sebebini
oluşturan fiilin işlendiği müsabakanın tarafı olan ve taraftarı olduğu takımın
katıldığı spor müsabakalarının yapılacağı gün, yurt içinde bulunduğu takdirde,
müsabakanın başlangıç saatinde ve bundan bir saat sonra bulunduğu yere en yakın
genel kolluk birimine başvurmakla yükümlüdür. (Ek cümle:4/7/2019-7182/13
md.) Bu yükümlülüğün takibi amacıyla kolluk birimlerince biyometrik yöntemler
de kullanılabilir.
(9) Sekizinci fıkradaki yükümlülüğe aykırı hareket
eden kişi, her bir müsabaka için yirmibeş günden az olmamak üzere adli para
cezası ile cezalandırılır.
(10) Bu Kanun hükümlerine göre hakkında güvenlik
tedbiri olarak spor müsabakalarını seyirden yasaklanma kararı verilen kişi,
yasak süresince spor kulüplerinde ve federasyonlarda ve taraftar derneklerinde
yönetici olamaz; spor müsabakalarında hakem, temsilci veya gözlemci olarak
görev yapamaz.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Federasyonların yaptırım uygulama
yetkisi
Kanunun 18. maddesinin ikinci fıkrası mucibince, spor sahalarının haricinde taraftar grupları tarafından işlenen kasten yaralama, tehdit ya da hakaret içeren tezahüratlar ile mala zarar verme fiilleri hakkında da seyirden yasaklanma kuralları tatbik edilir.
Hükmün kesinleşmesi ile birlikte infazına başlanan seyirden yasaklanma tedbiri, verilen cezanın infazının tamamlanmasından itibaren bir yıllık sürenin geçmesiyle sona erer. Güvenlik tedbirinin ceza verilmesine yer olmadığı kararıyla birlikte tesis edilmesi durumunda tedbirin infazı, kararın kesinleştiği andan itibaren bir yıl sonra tamamlanır. İlgili yaptırıma ikinci defa karar verilmesi halinde bu süre üç yıl, üçüncü defa hükmedilmesi halinde ise beş yıl olarak belirlenir.
Koruma Tedbiri Süreci ve Kolluğa Başvuru Yükümlülüğü
Seyirden yasaklanma kapsamındaki suçlardan dolayı soruşturma başlatılması halinde şüpheli hakkında seyirden yasaklama tedbiri derhal uygulamaya konulur. Soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı, kovuşturma evresinde ise mahkeme tarafından kaldırılmasına karar verilmediği müddetçe bu yasağın uygulanmasına koruma tedbiri olarak devam edilir. Koruma tedbiri; savcı veya mahkemece kaldırılmasına karar verilmesi, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi veya sanık hakkında beraat ya da düşme kararı verilmesi halinde derhal kalkar.
Kamu davasının açılmasının ertelenmesi, hükmün açıklanmasının geri bırakılması, hapis cezasının seçenek bir yaptırıma çevrilmesi veya ertelenmesi hallerinde kararın kesinleştiği tarihten; önödemeye karar verilmesi durumunda ise bu ödemenin gerçekleştiği tarihten itibaren bir sene boyunca seyirden yasaklanma tedbiri tatbik edilmeyi sürdürür.
Seyirden yasaklanan kişi, fiilin işlendiği müsabakanın tarafı olan ve taraftarı olduğu takımın maç gününde yurt içindeyse müsabakanın başlangıç saatinde ve bundan bir saat sonra bulunduğu yere en yakın genel kolluk birimine başvurmakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğün ihlali halinde her müsabaka için en az yirmibeş gün adli para cezası verilir. Ayrıca hakkında güvenlik tedbiri olarak seyirden yasaklanma kararı verilen kişi, yasak süresince spor kulüplerinde, federasyonlarda ve taraftar derneklerinde yönetici olamaz; müsabakalarda hakem, temsilci veya gözlemci olarak görev yapamaz.
Organlarda Görev Yasakları ve Disiplin Yaptırımları
6222 sayılı Kanun'un 17/A maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, kanunda tanımlanan veya atıf yapılan suçlardan dolayı bir yıl veya daha fazla süreli hapis cezasına mahkûmiyet halinde kişi hakkında Türk Ceza Kanunu'nun 53. maddesi hükümlerine göre spor kulüplerinin, federasyonların ve sportif faaliyet icra edilen tüzel kişilerin yönetim ve denetim organlarında görev yapmaktan yasaklanmasına hükmolunur. Bu hak yoksunluğu hükmün kesinleşmesiyle başlar, cezanın infazından itibaren mahkûm olunan hapis cezası kadar süreyle devam eder ve toplamda beş yılı geçemez.
Futbol müsabakalarındaki saha olaylarının vahamet derecesine göre spor kulüplerine para cezası, saha kapatma ve seyircisiz müsabaka oynama tedbirleri münferiden yahut birlikte tatbik edilebilmektedir. Meydana gelen fiiller neticesinde oluşan maddi zararın sorumlulara tazmin ettirilmesi kuralı geçerli olup elektronik bilet sisteminin devrede olduğu Süper Lig ve 1. Lig müsabakalarında taşkınlık yaşanan bloklara giriş sağlayan seyircilerin elektronik kartlarının bloke edilmesi de söz konusu olabilmektedir.
Spor alanlarında mala zarar verme suçu şikâyete tabi midir?
Hayır, 6222 sayılı Kanun'un 17. maddesi uyarınca spor alanlarında mala zarar verme suçu şikâyet şartı aranmaksızın kamu otoritesince doğrudan soruşturulur ve kovuşturulur.
Taraftarın spor alanına verdiği zarardan kulüp sorumlu tutulabilir mi?
Evet, 6222 sayılı Kanun'un 17. maddesinin ikinci fıkrasına göre zarar veren kişiler ile taraftarı oldukları spor kulübü zarardan müteselsilen sorumludur; zararı gideren kulübün sorumlu taraftara rücu hakkı bulunur.
Seyirden yasaklanma güvenlik tedbiri hangi kısıtlamayı getirir?
Seyirden yasaklanma, kişinin müsabakaları ve antrenmanları izlemek amacıyla müsabaka, antrenman ve seyir alanlarına girişinin kanunen engellenmesidir.
Kimliği gizlemek amacıyla yüz kapatılarak suç işlenirse ceza artar mı?
Evet, 6222 sayılı Kanun'un 17/A maddesi uyarınca kanunda belirtilen suçların yüzün bez veya benzeri unsurlarla kapatılması suretiyle işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında artırılır.
Seyirden yasaklanan kişinin kolluğa başvuru yükümlülüğünün ihlali ne doğurur?
Maç gününde müsabaka başlangıç saatinde ve bir saat sonra kolluğa başvurmayan yasaklı kişi hakkında her müsabaka için en az yirmibeş gün adli para cezasına hükmedilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy