Bir şirketin başka bir şirketle birleşmesi, paylarının devri veya belirli malvarlığı unsurlarının satılması farklı işlemlerdir. Hukuki inceleme, tarafların “devralma” adını vermesinden önce devredilenin ne olduğunu, kontrolün değişip değişmediğini ve borçların hangi yolla aktarılacağını belirlemelidir. Türk Ticaret Kanunundaki birleşme rejimi ile Rekabet Kurulu izni ve varsa sermaye piyasası yükümlülükleri ayrı başlıklarda değerlendirilir.
Pay devrinde şirket tüzel kişiliği kural olarak devam eder; alıcı, şirketin paylarını edinir. Malvarlığı devrinde ise hangi varlığın, sözleşmenin, ruhsatın ve borcun devre dahil olduğu açıkça belirlenmelidir. Ticaret sicilinde birleşme, farklı bir kurumsal işlem ve karar süreci gerektirir. Bu üç işlem için aynı sözleşme ve izin listesi kullanılmamalıdır.
Rekabet Hukuku ve Sermaye Piyasası Kapsamındaki Düzenlemeler
Rekabet izni incelemesinde yalnız satın alma bedeline bakılmaz; kontrol değişikliği, ilgili teşebbüsler ve mevzuattaki ciro ölçütleri değerlendirilir. Rekabet Kurumunun 11 Şubat 2026 duyurusu ciro eşiklerinin ve teknoloji teşebbüsü istisnasının değiştiğini açıklar. 4 Mayıs 2026 tarihli kılavuz güncellemesi de bu değişikliklerle birlikte okunmalıdır. Eski bir eşik tablosuna dayanılarak işlemin bildirimsiz tamamlanabileceği sonucu kurulması doğru olmaz.
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında bildirim yükümlülükleri ile Rekabet Kurulu onayı gerektiren eşik değerler yer almaktadır. Halka açık şirketlere yönelik olarak ise Sermaye Piyasası Kanunu çerçevesinde özel prosedürler bulunmaktadır.
Durum Tespiti ve Yönetim Kurulu Sorumlulukları
Durum tespitinde ticaret sicili ve esas sözleşme, pay sahipliği, finansal kayıtlar, kredi ve teminatlar, vergi riski, çalışanlar, devam eden davalar, fikrî haklar ve önemli ticari sözleşmeler gözden geçirilir. Özellikle kontrol değişikliğinde fesih hakkı veren sözleşmeler, izin gerektiren ruhsatlar ve mevcut pay rehinleri işlem takvimini etkileyebilir. İnceleme sonucunda her risk için bedel ayarlaması, kapanış ön koşulu, garanti veya tazmin mekanizması gerekip gerekmediği değerlendirilir.
İmza ile kapanış aynı tarihte gerçekleşmek zorunda değildir. Gerekli izinler, şirket kararları ve devir belgeleri tamamlanmadan ekonomik kontrolün fiilen devredilmesi ayrıca risk yaratabilir. Sözleşmede kapanış belgeleri, yetkili imzalar, ödeme akışı ve kapanış sonrasındaki bildirim sorumluluğu açıkça tanımlanmalıdır. Türk Ticaret Kanununun resmî metni kurumsal işlem ve yönetim sorumluluğu incelemesi için temel kaynaktır.
Durum tespiti (due diligence) süreçleri işlemin büyüklüğüne ve sektöre göre şekillenmektedir. Yönetim kurulu üyelerinin görev ve sorumlulukları da bu çerçevede ayrıca yer almaktadır.
Rekabet Kurulu izni birleşme ve devralmalarda nasıl düzenlenir?
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında bildirim yükümlülükleri ile Rekabet Kurulu onayı gerektiren eşik değerler yer almaktadır.
Halka açık şirketlerin birleşme süreçlerinde hangi düzenlemeler bulunur?
Halka açık şirketleri içeren işlemlerde Sermaye Piyasası Kanunu çerçevesinde düzenlenen özel prosedürler bulunmaktadır.
Birleşme ve devralmalarda durum tespiti süreçleri neye göre belirlenir?
Durum tespiti (due diligence) süreçleri, gerçekleştirilen işlemin büyüklüğüne ve faaliyet alanındaki sektörel özelliklere göre şekillenmektedir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy