Seyir Halinde Haberleşme Cihazı Kullanımı Yasağı
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 73 birinci fıkrası uyarınca seyir halinde sürücülerin cep telefonu, araç telefonu ve benzer haberleşme cihazlarını kullanması yasaktır. Yasal düzenleme yalnızca sözlü telefon görüşmelerini değil, haberleşme cihazının seyir esnasındaki her türlü kullanımını kapsam altına almaktadır. Kanun metni, yasağı haberleşme cihazının türüne göre değil seyir haline göre tanımlamaktadır.
2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 73Kaynağı aç
73 – (Değişik birinci fıkra: 17/10/1996-4199/27 md.) Karayolunda
araçların kamunun rahat ve huzurunu bozacak veya kişilere zarar verecek şekilde
saygısızca sürülmesi, araçlardan bir şey atılması veya dökülmesi, seyir halinde
sürücülerin cep ve araç telefonu ile benzer haberleşme cihazlarını kullanması yasaktır.
(Değişik
ikinci fıkra:12/2/2026-7574/25 md.) Seyir
hâlinde cep ve araç telefonu ile benzer haberleşme cihazlarını kullanan
sürücülere 5.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Son ihlalin
gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde bu kuralın ikinci
defa ihlal edilmesi halinde sürücülere 10.000 Türk lirası idari para cezası
uygulanır. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl
içinde bu kuralın üç veya daha fazla ihlal edilmesi halinde sürücülere her
seferinde 20.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve sürücü belgeleri
her seferinde otuz gün süreyle geri alınır. Bu maddenin diğer hükümlerine
uymayanlara 1.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır.
(Ek fıkra:12/2/2026-7574/25 md.) Sürücü
belgesi geri alma işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler
tarafından yapılır. Bu madde kapsamında geri alınan sürücü belgelerinin iade
edilebilmesi için bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının
tahsil edilmiş olması şarttır.
Yayalara ilk geçiş hakkı verilmesi:
Kademeli Para Cezaları ve Tekerrür Sistemi
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 73 ikinci fıkrası, 12/2/2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunun 25 inci maddesiyle değiştirilmiştir. İlk ihlalde idari para cezası 5.000 Türk lirasıdır. Aynı kural son ihlal tarihinden geriye doğru bir yıllık dönemde ikinci kez çiğnenirse ceza 10.000 Türk lirası olur.
Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde kuralın üç veya daha fazla kez ihlal edilmesi durumunda her seferinde 20.000 Türk lirası idari para cezası kesilir; buna ek olarak sürücü belgesi her seferinde otuz gün süreyle geri alınır. Maddenin diğer hükümlerine uymayanlara ise 1.000 Türk lirası idari para cezası öngörülmüştür.
Ehliyetin Geri Alınması ve İade Koşulları
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 73 üçüncü fıkrası uyarınca sürücü belgesi geri alma işlemleri, aynı Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından yürütülür. Bu kapsamda geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması zorunludur. Bir yıllık süre içinde birinci ihlal ve ikinci ihlalde sürücü belgesi geri alınmasına ilişkin herhangi bir düzenleme maddede yer almadığından bu yaptırım yalnızca üç ve daha fazla ihlal bakımından söz konusu olmaktadır.
İdari Yaptırım Kararına Karşı Başvuru Usulü
Trafik idari yaptırım kararlarına karşı hukuki denetim yolu 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27 çerçevesinde işletilir. Kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvuru yapılmazsa idari yaptırım kararı kesinleşir.
5326 sayılı KABAHATLER KANUNU m. 27Kaynağı aç
geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi
tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir.
Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir.
(2)
Mücbir sebebin varlığı dolayısıyla bu sürenin geçirilmiş olması halinde bu
sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde karara karşı
başvuruda bulunulabilir. Bu başvuru, kararın kesinleşmesini engellemez; ancak,
mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir.
(3) Başvuru, bizzat kanunî
temsilci veya avukat tarafından sulh ceza mahkemesine verilecek bir dilekçe ile
yapılır. Başvuru dilekçesi, iki nüsha olarak verilir.
(4) Başvuru dilekçesinde,
idarî yaptırım kararına ilişkin bilgiler, bu karara karşı ileri sürülen deliller
açık bir şekilde gösterilir. Dilekçede ayrıca, başvurunun süresinde yapılmasını
engelleyen mücbir sebep dayanaklarıyla gösterilir.
(5) (Değişik: 6/12/2006-5560/34
md.) İdarî yaptırım kararının mahkeme tarafından verilmesi halinde, bu karara
karşı ancak itiraz yoluna gidilebilir.
(6) (Ek: 6/12/2006-5560/34
md.) Soruşturma konusu fiilin suç değil de kabahat oluşturduğu gerekçesiyle
idarî yaptırım kararı verilmesi halinde; kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz
edildiği takdirde, idarî yaptırım kararına karşı başvuru da bu itiraz merciinde
incelenir.
(7) (Ek: 6/12/2006-5560/34
md.) Kovuşturma konusu fiilin suç değil de kabahat oluşturduğu gerekçesiyle
idarî yaptırım kararı verilmesi halinde; fiilin suç oluşturmaması nedeniyle verilen
beraat kararına karşı kanun yoluna gidildiği takdirde, idarî yaptırım kararına karşı
itiraz da bu kanun yolu merciinde incelenir.
(8) (Ek: 6/12/2006-5560/34
md.) İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili
olarak idarî yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde;
idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle
birlikte idarî yargı merciinde görülür.
Başvurunun incelenmesi
Mücbir sebep nedeniyle 15 günlük süre geçirilirse, sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç 7 gün içinde karara karşı başvuru yapılabilir. Bu başvuru kararın kesinleşmesini engellemez; ancak mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir. İdari yaptırım kararını mahkeme vermişse bu karara karşı ancak itiraz yoluna gidilebilir.
İtiraz Sürecinde Delil ve Belgeler
Ceza sahada görevli personel tespitiyle düzenlenmişse çoğu zaman esas belge tutanaktır; kamera veya fotoğraf bulunmayabilir. Elektronik denetim ya da görüntü destekli tespitlerde kayıtlar idarenin sisteminde yer alabilir ve itiraz aşamasında dosyaya getirtilmesi talep edilebilir. Araç içi kamera kayıtları, çağrı geçmişi, park veya duruş anını gösteren görüntüler, tanık beyanları ve tebligat usulüne ilişkin belgeler dosyada önem taşıyabilir.
Trafik cezasını ödemek itiraz hakkını sona erdirir mi?
Hayır, idari para cezasının ödenmesi başvuru hakkını ortadan kaldırmaz. Ödeme yapılmış olsa dahi yasal süre içinde itiraz başvurusunda bulunulabilir.
Telefonla konuşma cezasına kaç gün içinde itiraz edilebilir?
Kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Mücbir sebep varsa sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç 7 gün içinde başvurulabilir; bu başvuru kararın kesinleşmesini engellemez.
Seyir halinde telefon kullanımında ehliyet geri alınır mı?
Son ihlalden geriye doğru bir yıl içinde kuralın üç veya daha fazla kez ihlal edilmesi durumunda her ihlalde sürücü belgesi 30 gün süreyle geri alınır. Belgenin iade edilebilmesi için Kanun kapsamında verilen tüm idari para cezalarının tahsil edilmiş olması şarttır.
Hands-free veya bluetooth ile telefon kullanmak yasak kapsamında mıdır?
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 73 birinci fıkrası, seyir halinde cep telefonu, araç telefonu ve benzer haberleşme cihazlarının kullanılmasını yasaklar. Yasağın konusu kullanmadır; metin araç içi entegre sistem veya hands-free kullanımı için ayrıca bir istisna öngörmez.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy