Sahte resmi belgeyi düzenlemek, gerçek resmi belgeyi başkalarını aldatacak biçimde değiştirmek veya sahte resmi belgeyi kullanmak iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası gerektirir. Görevi gereği belge düzenlemeye yetkili kamu görevlisinin aynı kapsamdaki fiillerinde ceza üç yıldan sekiz yıla kadardır. Alt sınırı altı ay veya daha fazla hapis cezasını gerektiren bir suçtan gelen malvarlığı değerlerini yurt dışına çıkarmak ya da kaynağını gizlemek için işlemlere tabi tutmak ise üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve yirmibin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır. Bilgisayar ve kayıtlar üzerindeki arama, kopyalama ve metin haline getirme ancak kanundaki şüphe ve delil şartları varsa mümkündür.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 204Kaynağı aç
bir resmi belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren veya sahte resmi
belgeyi kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile
cezalandırılır.
(2) Görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmi bir belgeyi sahte olarak
düzenleyen, gerçek bir belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren,
gerçeğe aykırı olarak belge düzenleyen veya sahte resmi belgeyi kullanan kamu
görevlisi üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(3) Resmi belgenin, kanun hükmü gereği sahteliği sabit oluncaya kadar
geçerli olan belge niteliğinde olması halinde, verilecek ceza yarısı oranında
artırılır.
Resmî belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 282Kaynağı aç
altı ay veya daha fazla hapis cezasını gerektiren bir suçtan kaynaklanan malvarlığı
değerlerini, yurt dışına çıkaran veya bunların gayrimeşru kaynağını gizlemek
veya meşru bir yolla elde edildiği konusunda kanaat uyandırmak maksadıyla,
çeşitli işlemlere tâbi tutan kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve yirmibin
güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
(2) (Ek: 26/6/2009 – 5918/5 md.) Birinci
fıkradaki suçun işlenmesine iştirak etmeksizin, bu suçun konusunu oluşturan
malvarlığı değerini, bu özelliğini bilerek satın alan, kabul eden, bulunduran
veya kullanan kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(3) Bu suçun, kamu görevlisi tarafından veya belli bir meslek sahibi kişi
tarafından bu mesleğin icrası sırasında işlenmesi halinde, verilecek hapis
cezası yarı oranında artırılır.
(4) Bu suçun, suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti
çerçevesinde işlenmesi halinde, verilecek ceza bir kat artırılır.
(5) Bu suçun işlenmesi dolayısıyla tüzel kişiler hakkında bunlara özgü
güvenlik tedbirlerine hükmolunur.
(6) Bu suç nedeniyle kovuşturma başlamadan önce suç konusu malvarlığı
değerlerinin ele geçirilmesini sağlayan veya bulunduğu yeri yetkili makamlara
haber vererek ele geçirilmesini kolaylaştıran kişi hakkında bu maddede
tanımlanan suç nedeniyle cezaya hükmolunmaz.
Suçluyu kayırma
5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 134Kaynağı aç
somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka surette
delil elde etme imkânının bulunmaması halinde, hâkim veya gecikmesinde sakınca
bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı tarafından şüphelinin kullandığı bilgisayar
ve bilgisayar programları ile bilgisayar kütüklerinde arama yapılmasına,
bilgisayar kayıtlarından kopya çıkarılmasına, bu kayıtların çözülerek metin
hâline getirilmesine karar verilir. (Ek üç cümle: 25/7/2018-7145/16 md.) Cumhuriyet
savcısı tarafından verilen kararlar yirmi dört saat içinde hâkim onayına
sunulur. Hâkim kararını en geç yirmi dört saat içinde verir. Sürenin dolması
veya hâkim tarafından aksine karar verilmesi hâlinde çıkarılan kopyalar ve
çözümü yapılan metinler derhâl imha edilir.
(2) Bilgisayar, bilgisayar
programları ve bilgisayar kütüklerine şifrenin çözülememesinden dolayı girilememesi veya gizlenmiş bilgilere
ulaşılamaması ya da işlemin uzun sürecek olması halinde çözümün yapılabilmesi
ve gerekli kopyaların alınabilmesi için, bu araç ve gereçlere elkonulabilir.
Şifrenin çözümünün yapılması ve gerekli kopyaların alınması halinde, elkonulan
cihazlar gecikme olmaksızın iade edilir.
(3) Bilgisayar veya bilgisayar kütüklerine elkoyma işlemi sırasında,
sistemdeki bütün verilerin yedeklemesi yapılır.
(4) Üçüncü fıkraya göre alınan yedekten bir kopya çıkarılarak şüpheliye
veya vekiline verilir ve bu husus tutanağa geçirilerek imza altına alınır.
(5) Bilgisayar veya bilgisayar kütüklerine elkoymaksızın da, sistemdeki
verilerin tamamının veya bir kısmının kopyası alınabilir. Kopyası alınan
veriler kâğıda yazdırılarak, bu husus tutanağa kaydedilir ve ilgililer
tarafından imza altına alınır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişimin Denetlenmesi
İletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması[33][34][35][36][37]
Sahte resmi belgede ceza ve artırım
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 204. maddesinin birinci fıkrası üç fiili aynı ceza aralığında toplar: resmi belgeyi sahte düzenlemek, gerçek bir resmi belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştirmek ve sahte resmi belgeyi kullanmak. Bu fiiller için hapis cezası iki yıldan beş yıla kadardır.
İkinci fıkra, görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmi belge bakımından kamu görevlisini ayrıca düzenler. Sahte düzenleme, gerçek belgeyi aldatacak biçimde değiştirme, gerçeğe aykırı belge düzenleme ve sahte resmi belgeyi kullanma bu fıkrada yer alır. Öngörülen ceza üç yıldan sekiz yıla kadar hapistir. Bu aralık, birinci fıkradaki cezanın yerine kendiliğinden uygulanmaz; fıkranın kamu görevlisine ve görevi gereği yetkili olduğu belgeye ilişkin olması gerekir.
Aynı maddenin üçüncü fıkrası, resmi belgenin kanun hükmü gereği sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli belge niteliğinde olması halinde verilecek cezanın yarısı oranında artırılacağını düzenler.
Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerleri
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 282. maddesinin birinci fıkrası, önceki suçun alt sınırının altı ay veya daha fazla hapis cezası olmasını arar. Bu suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini yurt dışına çıkarmak cezalandırılır. Değerlerin gayrimeşru kaynağını gizlemek veya meşru bir yolla elde edildiği konusunda kanaat uyandırmak maksadıyla çeşitli işlemlere tabi tutulması da aynı yaptırıma bağlanmıştır.
Birinci fıkradaki ceza, üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve yirmibin güne kadar adli para cezasıdır. Hapis cezası ile adli para cezası birlikte öngörülmüştür. Önceki suçun ceza alt sınırı, malvarlığı üzerinde yapılan işlemin ayrıca değerlendirilmesinden bağımsız bir şarttır.
Önceki suçun işlenmesine iştirak etmeyen kimsenin, suç konusu malvarlığı değerini bu niteliğini bilerek devralması, kabul etmesi, elinde tutması veya kullanması iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasını gerektirir. Sorumluluğun doğması için kişinin malvarlığı değerinin bu suçtan kaynaklandığını bilmesi aranır.
Kovuşturma başlamadan önce suç konusu malvarlığı değerlerinin ele geçirilmesini sağlayan kişi hakkında bu suç nedeniyle cezaya hükmolunmaz. Aynı sonuç, değerlerin bulunduğu yeri yetkili makamlara haber vererek ele geçirilmesini kolaylaştıran kişi için de geçerlidir. Hüküm, kovuşturma başlamadan önceki aşamayla sınırlıdır.
Suça yardımda ceza hesabı
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 39. maddesi, suçun işlenmesine yardım eden kişiye verilecek cezayı işlenen suçun yaptırım türüne göre belirler. İşlenen suç ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiriyorsa onbeş yıldan yirmi yıla kadar hapis cezası verilir. Müebbet hapis cezasını gerektirmesi halinde ceza on yıldan onbeş yıla kadar hapistir.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 39Kaynağı aç
ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirmesi halinde, onbeş yıldan yirmi
yıla; müebbet hapis cezasını gerektirmesi halinde, on yıldan onbeş yıla kadar
hapis cezası verilir. Diğer hallerde cezanın yarısı indirilir. Ancak, bu durumda
verilecek ceza sekiz yılı geçemez.
(2) Aşağıdaki hallerde kişi işlenen suçtan dolayı yardım eden sıfatıyla
sorumlu olur:
a) Suç işlemeye teşvik etmek veya suç işleme kararını kuvvetlendirmek
veya fiilin işlenmesinden sonra yardımda bulunacağını vaat etmek.
b) Suçun nasıl işleneceği hususunda yol göstermek veya fiilin
işlenmesinde kullanılan araçları sağlamak.
c) Suçun işlenmesinden önce veya işlenmesi sırasında yardımda bulunarak
icrasını kolaylaştırmak.
Bağlılık kuralı
Diğer hallerde cezanın yarısı indirilir; ancak bu durumda verilecek ceza sekiz yılı geçemez. Sekiz yıllık üst sınır, maddenin diğer haller için kurduğu hesaba aittir. Ağırlaştırılmış müebbet ve müebbet hapis için ayrıca gösterilen yıl aralıklarına uygulanmaz.
Bilgisayar araması ve hâkim onayı
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 134. maddesinin birinci fıkrası, bir suç dolayısıyla yapılan soruşturmada iki şartın birlikte bulunmasını arar. Somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebepleri olmalı ve başka surette delil elde etme imkânı bulunmamalıdır.
Şartlar gerçekleştiğinde şüphelinin kullandığı bilgisayar ve bilgisayar programları ile bilgisayar kütüklerinde arama yapılmasına, kayıtlarından kopya çıkarılmasına ve kayıtların çözülerek metin haline getirilmesine karar verilir. Karar hâkim tarafından verilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısı da bu kararı verebilir.
Cumhuriyet savcısının bu doğrultudaki kararı yirmi dört saatlik süre içinde yetkili hâkimin onayına sunulur ve hâkim en geç yirmi dört saatte kararını açıklar. Bu sürenin geçmesi yahut hâkim tarafından aksi yönde hüküm kurulması halinde elde edilen kopyaların ve metin çözümlerinin gecikmeksizin yok edilmesi gerekir.
Resmi belgede sahtecilik suçunun cezası nedir?
Resmi belgeyi sahte olarak düzenleyen, değiştiren veya kullanan kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Görevi gereği düzenlemeye yetkili kamu görevlisinin sahtecilik fiillerinde ceza üç yıldan sekiz yıla kadardır. Belgenin sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli sayılması halinde ise verilecek ceza yarı oranında artırılır.
Suç gelirini yurt dışına çıkarmak hangi cezayı gerektirir?
Alt sınırı altı ay veya daha fazla hapis cezasını gerektiren suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini yurt dışına çıkaran kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve yirmibin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır. Kaynağı gizleme veya meşru yolla elde edildiği kanaatini uyandırma maksadıyla işlemlere tabi tutmak da aynı yaptırıma bağlıdır.
Suç gelirini bilerek bulunduran kişi cezalandırılır mı?
Asıl suça katılmamış olsa dahi, suç kaynaklı malvarlığı değerini bu niteliğini bilerek devralan, kabul eden, elinde bulunduran veya kullanan kimse iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına çarptırılır. Kovuşturma başlamadan önce değerlerin ele geçmesini sağlayan ya da bulunduğu yeri yetkili mercilere bildirerek ele geçirilmesini kolaylaştıran fail hakkında cezaya hükmedilmez.
Bilgisayarda arama kararı nasıl denetlenir?
Arama, kopyalama ve kayıtların metin haline getirilmesi için somut delillere dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde edilememesi gerekir. Cumhuriyet savcısının gecikmesinde sakınca bulunan halde verdiği karar yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur; süre dolarsa veya hâkim aksine karar verirse kopyalar ve metinler derhal imha edilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy