Rusya ve Ukrayna vatandaşları Türkiye'de uluslararası koruma başvurusunda bulunma imkânına sahiptir. Bununla birlikte yalnızca askere sevk edilmek istememek veya ülkedeki genel çatışma ortamından kaynaklanan soyut korkular koruma sağlanması adına tek başına yeterli sayılmamaktadır. Başvuru sahibinin ülkesine geri dönmesi durumunda kişisel, güncel ve somut nitelikte ağır bir riskle yüz yüze kalacağını ortaya koyması aranır.
Geri Gönderme Yasağı ve Sınır Dışı Etme Kararı Alınamayacak Durumlar
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m. 4 uyarınca kanun kapsamındaki hiç kimse; işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye maruz kalacağı yahut ırkı, dini, tabiiyeti, belirli bir toplumsal gruba mensubiyeti veya siyasi düşünceleri sebebiyle hayatının ya da hürriyetinin tehlikeye gireceği bir yere geri gönderilemez.
6458 sayılı YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU m. 4Kaynağı aç
Kanunun 55. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında, genel sınır dışı etme nedenleri bulunsa bile, gönderileceği ülkede ölüm cezası, işkence ya da insanlık dışı muameleye maruz kalacağına dair kuvvetli emareler tespit edilen yabancılar hakkında sınır dışı etme işlemi tesis edilemez.
6458 sayılı YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU m. 55Kaynağı aç
Uluslararası Koruma Statüleri ve İkincil Koruma
Ukrayna'nın Avrupa Konseyi üyesi bir devlet olması nedeniyle statü değerlendirmesinde mülteci statüsü gündeme gelebilmektedir. Avrupa coğrafyasında meydana gelen hadiseler yüzünden ırkı, dini, tabiiyeti, mensup olduğu toplumsal grup ya da benimsediği siyasi fikirlerden ötürü haklı zulüm korkusu taşıyan Ukrayna vatandaşları bakımından bu statünün koşulları ele alınır.
6458 sayılı Kanun m. 63/1 doğrultusunda, mülteci veya şartlı mülteci olarak nitelendirilemeyen ancak kendi ülkesine ya da ikamet ettiği yere gönderilmesi durumunda ölüm cezasına mahkûm edilecek veya infazla karşılaşacak, işkence veya onur kırıcı cezaya uğrayacak yahut uluslararası veya ülke genelindeki silahlı çatışmalarda ayrım gözetmeyen şiddet olayları nedeniyle şahsına yönelik ciddi tehdit oluşacak yabancı veya vatansız kişilere statü belirleme işlemleri sonucunda ikincil koruma statüsü verilir.
6458 sayılı YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU m. 63Kaynağı aç
Sınır Dışı Etme Kararına Karşı Yargı Yolu ve Askıya Alıcı Etki
6458 sayılı Kanun kapsamında, sınır dışı etme kararına karşı tebliğden itibaren 7 gün içinde idare mahkemesinde dava açılması gerekir. Dava açma süresi içinde veya dava açıldıktan sonra yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı, rızası bulunmadıkça sınır dışı edilemez.
Başvuru Sahibi Kimlik Belgesi ve Tanınan Haklar
Uluslararası koruma talebi kayda geçirilen kişilere başvuru sahibi kimlik belgesi düzenlenir. Bir yıl geçerlilik taşıyan ve yabancı kimlik numarasını ihtiva eden bu resmî belge, kanunen ikamet izni yerine geçmekte olup herhangi bir idari harca tabi tutulmaz.
Rusya vatandaşlarının askerlikten kaçınması sığınma hakkı tanır mı?
Yalnızca askere gitmeme talebi uluslararası koruma sağlanması için kendiliğinden yeterli kabul edilmemekte; başvuru sahibinin ülkesinde olağan askerlik yükümlülüğünün ötesinde şahsına yönelik güncel, ağır ve somut bir tehlike bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.
Uluslararası koruma başvuru belgesinin süresi ve mali yükümlülüğü nedir?
Kayıt işlemleri tamamlandığında verilen kimlik belgesi 1 yıl sürelidir, ikamet izni hükmündedir ve başvurucudan herhangi bir harç tahsil edilmez.
Sınır dışı kararına karşı dava açıldığında kişi gönderilebilir mi?
Sınır dışı etme kararına karşı tebliğden itibaren 7 gün içinde idare mahkemesinde dava açılması halinde, dava açma süresi içinde ve yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı, rızası olmadıkça sınır dışı edilemez.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy