Riskli Alan Kararına Karşı Dava Açılması ve Süreci

Riskli Alan Tanımı ve Kapsamı

Riskli alan, zemin yapısı veya üzerindeki yapılaşma nedeniyle can ve mal kaybına yol açma riski taşıyan ve 6306 sayılı Kanun kapsamında Cumhurbaşkanınca kararlaştırılan sahadır. Riskli yapı tespiti kural olarak münferit bir yapıya ilişkin teknik değerlendirmeye dayanırken, riskli alan kararı mahalle, yapı adası veya uygulama bütünlüğü bulunan daha geniş bir bölgeyi kapsar. Bu alanların sınırları kanuni düzenleme uyarınca uygulama bütünlüğü gözetilerek tayin edilir.

6306 sayılı Kanun uyarınca kamu düzeni veya güvenliğinin olağan hayatı durduracak düzeyde bozulduğu, altyapı veya planlama hizmetlerinin yetersiz kaldığı ya da yapı ve altyapının hasar gördüğü alanlar riskli alan ilan edilebilir. Bunun yanı sıra fen ve sanat normlarına uygun güvenli ve sağlıklı yaşam çevreleri oluşturmak amacıyla, toplam yapı sayısının en az yüzde 65'i imar mevzuatına aykırı olan veya belirli ruhsat geçmişine sahip binalardan meydana gelen bölgeler de Cumhurbaşkanınca riskli alan olarak kararlaştırılabilir.

Dava Açma Ehliyeti

Riskli alan kararına karşı iptal davası açılabilmesi için işlem ile davacı arasında meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilişkisinin bulunması şarttır. Bu kapsamda, belirlenen riskli alan sınırları içerisinde taşınmazı bulunan mülk sahipleri dava açma hakkına sahiptir. Taşınmazın paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine tabi olması durumunda ise paydaşlar kendi menfaatleri nispetinde dava yoluna başvurabilir.

Dava Açma Süresi ve İvedi Yargılama Usulü

6306 sayılı Kanun uyarınca riskli alan kararına karşı dava açma süresi, kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren işlemeye başlar ve kural olarak 30 gündür. Kanunun açık hükmü gereğince, daha sonra tesis edilen uygulama işlemleri üzerine riskli alan kararına karşı dava açılamaz.

6306 sayılı Kanun uyarınca alınan Cumhurbaşkanı kararlarına karşı açılan davalar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A maddesi gereğince ivedi yargılama usulüne tabidir. Bu usulde dava açma süresi 30 gündür; 2577 sayılı Kanun'un 11 inci maddesi hükümleri uygulanmaz. Dava dilekçesi üzerine 7 gün içinde ilk inceleme yapılır; savunma süresi 15 gün olup bu süre bir defaya mahsus en fazla 15 gün uzatılabilir. Verilen nihai kararlara karşı ise tebliğden itibaren 15 gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir.

2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 20/AKaynağı aç

Madde 20/A – (Ek: 18/6/2014-6545/18 md.)
1. İvedi yargılama usulü aşağıda sayılan
işlemlerden doğan uyuşmazlıklar hakkında uygulanır:
a) İhaleden yasaklama kararları hariç
ihale işlemleri.
b) Acele kamulaştırma işlemleri.
c) Özelleştirme Yüksek Kurulu kararları.
d) 12/3/1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizmi
Teşvik Kanunu uyarınca yapılan satış, tahsis ve kiralama işlemleri.
e) 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre
Kanunu uyarınca, idari yaptırım kararları hariç çevresel etki değerlendirmesi sonucu
alınan kararlar.
f) 16/5/2012 tarihli ve 6306 sayılı Afet
Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun uyarınca alınan Cumhurbaşkanı
kararları.[18]
2. İvedi yargılama usulünde:
a) Dava açma süresi otuz gündür.
b) Bu Kanunun 11 inci maddesi hükümleri
uygulanmaz.
c) Yedi gün içinde ilk inceleme yapılır
ve dava dilekçesi ile ekleri tebliğe çıkarılır.
d) Savunma süresi dava dilekçesinin tebliğinden
itibaren on beş gün olup, bu süre bir defaya mahsus olmak üzere en fazla on beş
gün uzatılabilir. Savunmanın verilmesi veya savunma verme süresinin geçmesiyle dosya
tekemmül etmiş sayılır.
e) Yürütmenin durdurulması talebine ilişkin
olarak verilecek kararlara itiraz edilemez.
f) Bu davalar dosyanın
tekemmülünden itibaren en geç bir ay içinde karara bağlanır. Ara kararı verilmesi, keşif, bilirkişi incelemesi
ya da duruşma yapılması gibi işlemler ivedilikle sonuçlandırılır.
g) Verilen nihai kararlara karşı tebliğ
tarihinden itibaren on beş gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir.
h) Temyiz dilekçeleri üç gün içinde incelenir
ve tebliğe çıkarılır. Bu Kanunun 48 inci maddesinin bu maddeye aykırı olmayan hükümleri
kıyasen uygulanır.
ı) Temyiz dilekçelerine cevap verme süresi
on beş gündür.
i) Danıştay evrak
üzerinde yaptığı inceleme sonunda, maddi vakıalar hakkında edinilen bilgiyi yeterli
görürse veya temyiz sadece hukuki noktalara ilişkin ise yahut temyiz olunan karardaki
maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise işin esası hakkında karar verir. Aksi
hâlde gerekli inceleme ve tahkikatı kendisi yaparak esas hakkında yeniden karar
verir. Ancak, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan temyizi haklı
bulduğu hâllerde kararı bozmakla birlikte dosyayı geri gönderir. Temyiz üzerine
verilen kararlar kesindir.
j) Temyiz istemi en geç iki ay içinde
karara bağlanır. Karar en geç bir ay içinde tebliğe çıkarılır.
Merkezî ve ortak sınavlara ilişkin yargılama
usulü:

Yürütmenin Durdurulması Şartları

Riskli alan kararının iptali talebiyle açılan davalarda yürütmenin durdurulmasına karar verilebilmesi için idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması koşullarının birlikte gerçekleşmesi aranır. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinde düzenlenen ivedi yargılama usulü kuralları uyarınca, yürütmenin durdurulması istemi hakkında verilen kararlara karşı itiraz yoluna başvurulamaz.

Uygulama İşlemlerine Karşı Dava Açılması

Riskli alan kararı Resmî Gazete'de yayımlandıktan sonra süresi içinde dava konusu edilmemiş olsa dahi, bu alan dahilinde sonradan tesis edilen uygulama işlemlerine karşı dava hakkı saklıdır. Alan sınırları içinde yürütülen imar planı değişiklikleri, parselasyon, arsa payı satışı, tahliye, yıkım, kamulaştırma ve hak sahipliği belirleme işlemlerinin hukuka aykırı olması halinde, bu işlemlere karşı müstakil olarak iptal davası açılabilir.

Riskli Alanlarda Kira Yardımı

6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliği hükümleri uyarınca riskli alanlar ile rezerv yapı alanlarında hak sahiplerine sağlanacak kira yardımının süresi 48 ayı geçmemek üzere ilgili idarece belirlenir. Kira yardımı talebine ilişkin başvuruların ise taşınmazın tahliye edildiği tarihten veya yapının yıktırıldığı tarihten itibaren bir yıl içinde yapılması gerekir.

Riskli alan kararına karşı dava açma süresi ne kadardır?

Riskli alan kararına karşı dava açma süresi kural olarak 30 gün olup, süre kararın Resmî Gazete'de yayımı tarihinden itibaren işlemeye başlar.

Riskli alan kararına karşı kimler dava açabilir?

İşlemle meşru, kişisel ve güncel menfaat ilişkisi bulunan malikler ile paylı veya elbirliği mülkiyetindeki hak sahipleri kendi menfaatleri ölçüsünde dava açabilir.

Riskli alan süresinde dava edilmezse sonraki işlemlere dava açılabilir mi?

Riskli alan kararı dava edilmemiş olsa dahi bu alanda tesis edilen imar planı, parselasyon, kamulaştırma, tahliye ve yıkım gibi uygulama işlemlerine karşı bağımsız dava açılabilir.

Riskli alanlarda kira yardımı başvurusu ne zamana kadar yapılmalıdır?

Kira yardımı başvurusu, riskli alanda bulunan yapının tahliye edildiği veya yıktırıldığı tarihten itibaren bir yıl içinde ilgili kuruma yapılmalıdır.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoy İletişim ve randevu

İdare hukuku