4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 43. maddesi, yürütülen önaraştırma veya soruşturmada 4. ve 6. maddeler kapsamındaki rekabet sorunlarının giderilmesine yönelik taahhüt sunulmasına imkân tanır. Soruşturma başladıktan sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen uzlaşma usulünü başlatabilir. Taahhüdün bağlayıcı hale getirilmesi ve uzlaşmanın başlatılması, her başvuruda kendiliğinden oluşan bir sonuç değildir.
4054 sayılı REKABETİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN m. 43Kaynağı aç
Soruşturmanın yürütülmesi ve tamamlanma süresi
Soruşturma yapılmasına karar verildiğinde Kurul, ilgili daire başkanının gözetiminde soruşturmayı yürütecek raportör veya raportörleri belirler. Soruşturma en geç altı ay içinde tamamlanır. Gerekli görülen hallerde Kurul, bir defaya mahsus olmak üzere altı aya kadar ek süre verebilir.
Taahhüdün sunulması ve bağlayıcı hale gelmesi
İlgili teşebbüs veya teşebbüs birlikleri, önaraştırma ya da soruşturma sırasında 4. veya 6. madde kapsamında ortaya çıkan rekabet sorunlarının giderilmesine yönelik taahhüt sunabilir. Kurul, bu taahhütlerle sorunların giderilebileceği kanaatine varırsa taahhütleri ilgili teşebbüs veya teşebbüs birlikleri bakımından bağlayıcı hale getirebilir. Bu kararla soruşturma açılmamasına veya açılmış soruşturmanın sona erdirilmesine karar verilebilir.
Taahhüt fıkrasının uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Kurul tarafından çıkarılan tebliğle belirlenir. Maddenin verdiği yetki, sunulan her taahhüdün kabul edilmesini zorunlu kılmaz.
Açık ve ağır ihlallerde taahhüt sınırı
Rakipler arasında fiyat tespiti, bölge veya müşteri paylaşımı ya da arz miktarının kısıtlanması gibi açık ve ağır ihlallerde taahhüt kabul edilmez. Düzenlemedeki “gibi” ifadesi, sayılan fiillerin örnek niteliğinde olduğunu gösterir ve bu sayım açık ve ağır ihlallerin bütün türlerini tek tek kapatmaz.
Taahhüt kararından sonra yeniden soruşturma
Kurul, taahhütleri bağlayıcı hale getiren karardan sonra belirli hallerde yeniden soruşturma açabilir. Kararın alınmasına temel oluşturan unsurlardan herhangi birinde esaslı değişiklik bulunması bu hallerdendir. Yeniden soruşturma açılması zorunlu bir sonuç olarak değil, Kurula tanınan bir yetki olarak düzenlenmiştir.
İlgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin verdikleri taahhütlere aykırı davranması halinde de Kurul yeniden soruşturma açabilir. Kararın, taraflarca sunulan eksik, yanlış veya yanıltıcı bilgiye dayanılarak verilmiş olması aynı yetkinin kullanılabileceği haller arasındadır.
Uzlaşma usulünün başlaması
Soruşturmaya başlanmasından sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen uzlaşma usulünü başlatabilir. Değerlendirmede, soruşturmanın hızlı sonuçlandırılmasından doğacak usuli faydalar ile ihlalin varlığına veya kapsamına ilişkin görüş farklılıkları dikkate alınır.
Kurul, hakkında soruşturma başlatılan ve ihlalin varlığı ile kapsamını kabul eden teşebbüs veya teşebbüs birlikleriyle soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabilir. Taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri uzlaşma metnini sunmaları için kesin bir süre verilir. Bu süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz.
Uzlaşma kararı, indirim ve dava sınırı
Uzlaşma çerçevesinde soruşturma, ihlal tespiti ve idari para cezasını içeren nihai kararla sonlandırılır. Uzlaşma sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir. Bu hüküm indirimi her olayda uygulanacak sabit bir oran olarak kurmaz; yüzde yirmi beş üst sınırdır.
4054 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca idari para cezası tutarlarında indirim uygulanmış olması, 5326 sayılı Kanun’un 17. maddesinin altıncı fıkrası kapsamında indirim yapılmasına engel oluşturmaz. Sürecin uzlaşmayla sonuçlanması halinde idari para cezası ve uzlaşma metninde yer alan hususlar, uzlaşmanın taraflarınca dava konusu yapılamaz.
Uzlaşmaya ilişkin diğer usul ve esaslar, Kurul tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
Sık sorulan sorular
Taahhüt her rekabet sorunu için kabul edilir mi?
Hayır. Rakipler arasında fiyat tespiti, bölge veya müşteri paylaşımı ya da arz miktarının kısıtlanması gibi açık ve ağır ihlallerde taahhüt kabul edilmez. Diğer hallerde de Kurulun, taahhütlerin rekabet sorunlarını giderebileceği kanaatine varması gerekir.
Uzlaşmada ceza indirimi zorunlu mudur?
Hayır. Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir. Düzenleme, indirimin her olayda aynı oranda uygulanacağını göstermez.
Uzlaşma hangi aşamaya kadar yapılabilir?
İhlalin varlığı ve kapsamını kabul eden teşebbüs veya teşebbüs birlikleriyle soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşılabilir. Kurul uzlaşma metni için kesin süre verir; süre geçtikten sonraki bildirimler dikkate alınmaz.
Taahhüde aykırı davranışta ne yapılabilir?
Taahhüt kararından sonra ilgili teşebbüs veya teşebbüs birlikleri taahhütlerine aykırı davranırsa Kurul yeniden soruşturma açabilir. Aynı yetki, karara esas unsurlardan birinde esaslı değişiklik bulunmasında ve kararın eksik, yanlış veya yanıltıcı bilgiye dayanmasında da vardır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy