Rekabet Kurulunun Soruşturma Usulü ve Yasal Süreler
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında açılan soruşturmalar kural olarak en geç altı ay içinde tamamlanır. Kurul tarafından gerekli görülen hallerde, bu süreye bir defaya mahsus olmak üzere altı aya kadar ek süre verilebilir.
4054 sayılı REKABETİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN m. 43Kaynağı aç
Kurul, başlattığı soruşturmaları soruşturmaya başlanması kararının verildiği tarihten itibaren on beş gün içinde ilgili taraflara bildirir. Bu bildirim yazısıyla birlikte, iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgi de ilgililere gönderilir.
Yerinde İnceleme Yetkisi ve Dijital Verilerin Denetimi
Rekabet Kurumu inceleme süreçlerinde yerinde inceleme usulünü işletmekte ve teşebbüslerin dijital verilerinin incelenmesine yönelik usuller uygulamaktadır. 4054 sayılı Kanun kapsamında yürütülen yerinde incelemelerde, teşebbüslerin defterleri ile fiziki ve elektronik ortamda veya bilişim sistemlerinde tutulan her türlü verisi ve belgesi incelenebilir; bunların kopyaları ve fiziki örnekleri alınabilir.
4054 sayılı REKABETİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN m. 15Kaynağı aç
Yetkili uzmanlar belirli konularda yazılı veya sözlü açıklama isteyebilir ve teşebbüslerin her türlü mal varlığına ilişkin mahallinde incelemeler yapabilir. İncelemeyi yürüten Kurul uzmanlarının, incelemenin konusunu, amacını ve yanlış bilgi verilmesi halinde idari para cezası uygulanacağını gösteren bir yetki belgesini yanlarında bulundurmaları zorunludur.
İlgililer istenen bilgi, belge, defter ve sair vasıtaların suretlerini vermekle yükümlüdür. Yerinde incelemenin engellenmesi ya da engellenme olasılığının bulunması durumunda inceleme sulh ceza hakimi kararı ile gerçekleştirilir.
Rekabet Uyuşmazlıklarında Taahhüt Mekanizması
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında rekabet sorunlarının çözümü amacıyla taahhüt ve uzlaşma mekanizmaları düzenlenmiştir. Yürütülmekte olan bir önaraştırma veya soruşturma sürecinde Kanun'un 4 üncü veya 6 ncı maddesi kapsamında ortaya çıkan rekabet sorunlarının giderilmesine yönelik olarak ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerince taahhüt sunulabilir. Kurul bu taahhütlerle rekabet sorunlarının giderilebileceğine kanaat getirirse, taahhütleri taraflar açısından bağlayıcı hale getirerek soruşturma açılmamasına veya açılmış soruşturmaya son verilmesine karar verebilir.
Taahhüt kurumu her rekabet ihlali bakımından işletilemez. Rakiplerin pazar veya müşteri bölüşümü yapması, arzı kısıtlaması ya da fiyat tespitinde bulunması niteliğindeki açık ve ağır ihlallere ilişkin taahhütler Kurul tarafından kabul edilmemektedir.
Kurul taahhüt kararı verdikten sonra belirli istisnaların varlığı halinde tekrar soruşturma açabilir. Bu haller; kararın alınmasına temel teşkil eden unsurlardan herhangi birinde esaslı değişiklik olması, ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin verdikleri taahhütlere aykırı davranmaları ya da kararın taraflarca sunulan eksik, yanlış veya yanıltıcı bilgiye dayanılarak verilmiş olmasıdır.
Soruşturma Sürecinde Uzlaşma Usulü ve Hukuki Sonuçları
Soruşturma açılmasının ardından Kurul; dosyanın süratle tamamlanmasından elde edilecek usuli kazanımları ve tarafların ihlalin mevcudiyeti yahut sınırlarına ilişkin yaklaşım ayrılıklarını gözeterek, resen veya ilgililerin istemiyle uzlaşma prosedürünü devreye sokabilir. İncelemeye muhatap olan ve yöneltilen ihlalin mevcudiyeti ile sınırlarını kabul eden teşebbüs ya da teşebbüs birlikleriyle soruşturma raporu tebliğ edilene kadar uzlaşma sağlanabilir.
Uzlaşma sürecinde taraflara ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin süre verilir ve verilen süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz; soruşturma ihlal tespiti ve idari para cezasının yer aldığı nihai kararla sonlandırılır.
Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir. Bu kapsamda indirim yapılmış olması, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 17 nci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca yapılacak peşin ödeme indirimine engel oluşturmaz. Sürecin uzlaşma ile neticelenmesi halinde ise idari para cezası ve uzlaşma metninde yer alan hususlar uzlaşmanın taraflarınca dava konusu yapılamaz.
Rekabet soruşturmasında uzlaşma sağlanırsa karara karşı dava açılabilir mi?
Uzlaşmayla sonuçlanan dosyalarda karara bağlanan idari para cezası ile uzlaşma metninin içerdiği hususlar aleyhine, bu sürece taraf olan teşebbüsler tarafından yargı yoluna başvurulamaz.
Açık ve ağır kartel ihlallerinde Kurula taahhüt sunulabilir mi?
Rakipler arasında fiyat tespiti, bölge veya müşteri paylaşımı ya da arz miktarının kısıtlanması gibi açık ve ağır ihlallerde taahhüt kabul edilmez.
Yerinde incelemenin engellenmesi durumunda inceleme nasıl yürütülür?
Yerinde incelemenin engellenmesi veya engellenme olasılığının bulunması durumunda inceleme sulh ceza hakimi kararı ile yapılır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy