Rekabet hukuku soruşturmalarında haklarında soruşturmaya başlandığı bildirilen taraflar, sözlü savunma hakkını kullanma taleplerine kadar Kurum bünyesinde kendileriyle ilgili düzenlenmiş her türlü evrakın ve mümkünse elde edilmiş delillerin bir nüshasını isteyebilir. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m. 44 hükmüyle düzenlenen bu hak, savunma hakkının etkin şekilde kullanılabilmesi için taraflara aleyhlerindeki tespitleri ve toplanan delilleri inceleme olanağı sağlar.
4054 sayılı REKABETİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN m. 44Kaynağı aç
Savunma Hakkı Güvencesi ve Taraflarca Delil Sunulması
4054 sayılı Kanun m. 44 uyarınca Rekabet Kurulu, tarafları bilgilendirmediği ve savunma hakkı tanımadığı hususları nihai kararlarına dayanak yapamaz.
Soruşturma sürecinde yalnızca Kurumun delil toplaması söz konusu değildir. 4054 sayılı Kanun m. 44 gereğince kanunu ihlal ettiği iddia edilen kişi veya kişiler, soruşturma safhasında kararı etkileyebilecek her türlü bilgi ve delili her zaman Kurula sunma hakkına sahiptir.
Öte yandan Kurul adına hareket eden raportörler heyeti, soruşturma safhasında bilgi isteme ve yerinde inceleme yetkilerini kullanabilir; belirlenen süre içinde lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her türlü bilginin verilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilir.
Dosyaya Giriş Hakkının Kullanılma Esasları ve İstisnaları
İlgili düzenlemeler çerçevesinde teşebbüslere dosyaya giriş hakkı, soruşturma evresinde yeni deliller elde edilmediği müddetçe kural olarak bir defa kullandırılmaktadır.
Dosyaya giriş hakkı mutlak bir erişim sağlamaz; belirli bilgi ve belgeler bu hakkın istisnasını oluşturur. Taraflar, kendileriyle ilgili düzenlenmiş evraka ve toplanan delillere erişebilmekle birlikte, Kurum içi yazışmalar ile başka teşebbüs, teşebbüs birliği ve kişilere ilişkin ticari sır ve diğer gizli bilgileri içeren evraklar kural olarak bu hakkın kapsamı dışındadır.
Kurulun nihai kararları bakımından hazırlayıcı işlem niteliği taşıyan birimler arası yazışmalar kurum içi yazışma olarak tanımlanır. Bununla birlikte kurum içi yazışmalara erişim bütünüyle engellenmiş değildir. Aklayıcı ya da suçlayıcı delil niteliği bulunan kurum içi yazışmalar, aktif işbirliği kapsamında elde edilen belgelerde olduğu gibi Kurum merkezinde incelenebilir.
Başvuruların İncelenmesi ve Reddedilme Usulü
Taraflarca iletilen dosyaya giriş talepleri öncelikle soruşturma heyeti tarafından değerlendirilir. Soruşturma heyetinin talebi kısmen ya da tamamen uygun görmemesi halinde talep hakkında karar Rekabet Kurulu tarafından verilir. Dosyaya giriş talebinin reddedilmesi halinde ret gerekçesi talepte bulunana bildirilir.
Evrakın İncelenme Yöntemleri ve Kurul Uygulamaları
Dosyaya giriş hakkı, ilgilinin talebi de gözetilerek belgelerin fotokopi yolu ile çoğaltılmış nüshalarının ya da elektronik kopyalarının verilmesi veya gönderilmesi suretiyle kullandırılabilir. Buna karşın Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümleri çerçevesinde elde edilen bilgiler ile aklayıcı veya suçlayıcı delil niteliğindeki kurum içi yazışmalar Kurum merkezinde incelemeye açılabilir.
Kurul uygulamalarında, kurum içi yazışma sayılan belgeler ile pişmanlık başvurusu evrakının ticari sırlardan arındırılarak Kurum merkezinde incelenmesi kabul edilmiştir. Kurumsal krediler incelemesinde mekanik veya elektronik kopya alınmaması yanında telefon, kayıt cihazı, bellek ve not defteri gibi araçların bulundurulmaması yönünde tedbirler kararlaştırılırken; düzcam sektöründe de belgelerin mekanik veya elektronik kopyası alınmaksızın Kurum merkezinde erişime açılması esası benimsenmiştir. Takip eden dönemdeki elektrik sektörü incelemelerinde ise ilgililerin not tutabilmesine imkân sağlanmış, ancak elektronik ya da mekanik kopya alınamaması kuralı sürdürülmüştür.
Dosyaya giriş hakkı kapsamında hangi evrak ve deliller talep edilebilir?
Haklarında soruşturmaya başlandığı bildirilen taraflar, sözlü savunma hakkını kullanma taleplerine kadar Kurum bünyesinde kendileriyle ilgili düzenlenmiş her türlü evrakın ve mümkünse elde edilmiş delillerin bir nüshasını isteyebilir.
Savunma hakkı tanınmayan bir husus nihai karara dayanak yapılabilir mi?
4054 sayılı Kanun m. 44 uyarınca Rekabet Kurulu, tarafları bilgilendirmediği ve savunma hakkı tanımadığı konuları kararlarına dayanak yapamaz.
Dosyaya giriş hakkı soruşturma boyunca kaç kez kullanılabilir?
Soruşturma yürütülürken yeni delillere ulaşılmadığı sürece teşebbüslere dosyaya giriş hakkı kural olarak tek bir defa kullandırılmaktadır.
Soruşturma tarafları Kurula her zaman delil sunabilir mi?
4054 sayılı Kanun m. 44 uyarınca kanunu ihlal ettiği iddia edilen taraflar, soruşturma safhasında kararı etkileyebilecek her türlü bilgi ve delili her zaman Kurula sunabilir.
Dosyaya giriş talebi uygun görülmezse karar kim tarafından verilir?
Başvuru soruşturma heyetince incelendikten sonra talebin kısmen veya tamamen uygun bulunmaması halinde karar Rekabet Kurulu tarafından verilir ve ret kararı gerekçesiyle birlikte talep sahibine bildirilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy