Polonya'da herkese açık, tek adlı ve bağımsız bir girişimci vizesi bulunmaz. Doksan günden uzun ve en fazla bir yıl sürecek kalışın temel aracı D tipi ulusal vizedir. Üç aydan uzun süreyle iş kurmak veya ticari faaliyet yürütmek isteniyorsa esas kalış zemini, ticari faaliyet yürütme amaçlı geçici oturum iznidir.
D tipi ulusal vize ile kısa süreli ticari vize
D tipi ulusal vize, Polonya'da doksan günden uzun fakat en fazla bir yıl kalmaya imkân verir. Vize geçerliyken diğer Schengen ülkelerinde yüz seksen gün içinde doksan güne kadar dolaşım da mümkündür.
Kısa süreli business visa ifadesi Schengen vizesi bakımından da kullanılır. Bu ifade genellikle toplantı, ziyaret ve kısa ticari temasları anlatır. Şirket kurup faaliyeti üç aydan uzun sürdürmek, bu kısa temaslardan farklıdır ve ticari faaliyet amaçlı geçici oturum zeminine girer.
D tipi vize başvurusunda seyahat belgesi, doldurulmuş form, fotoğraf, sağlık sigortası ve seyahatin amacı ile kalış koşullarını gösteren belgeler istenir. Dış temsilcilik ek belge de isteyebilir.
Ticari faaliyet ve şirketteki konum
Polonya vatandaşı olmayan bir kişi de Polonya'da ticari faaliyette bulunabilir. Kullanılacak hukuki form, iş kurma koşullarına bağlıdır.
Ticari faaliyet kapsamında özellikle sayılan durumlar arasında, kişinin kurduğu veya hisselerini edindiği limited şirkette ya da bazı şirket yapılarında yönetim kurulu görevi yapması bulunur. Limited partnership veya limited joint-stock partnership işlerinin genel ortak olarak yürütülmesi ve proxy sıfatıyla hareket edilmesi de bu durumlar arasındadır.
Başvurunun dayanağı Polonya'da yürütülen şirket faaliyeti ise doğrudan geçici oturum ve çalışma izni istenmesi hâlinde prosedür başlatılmayabilir. Bu durumda ticari faaliyet amaçlı başvuru yapılması gerekir.
Kişi KRS'ye kayıtlı bir şirketin yönetim kurulunda görev yapıyor fakat şirket paylarına sahip değilse geçici oturum ve çalışma izni rejimi gündeme gelebilir. Bu ihtimal, her yönetim kurulu üyeliği için kendiliğinden doğan bir sonuç değildir.
Gelir, sigorta ve ekonomik katkı
Ticari faaliyet amaçlı geçici oturumda başvuru sahibinden kural olarak istikrarlı ve düzenli gelir, sağlık sigortası ve Polonya'da kalacak yer göstermesi beklenir.
Ekonomik katkı üç yoldan biriyle gösterilebilir. Şirket, başvurudan önceki yılda ilgili bölgedeki ortalama aylık ücretin en az on iki katı gelir elde etmiş olabilir. En az iki Polonya vatandaşını veya Polonya'da çalışmaya yetkili yabancıyı en az bir yıl istihdam etmiş olabilir. Bu koşulların ileride sağlanabileceğini ortaya koyan yeterli kaynak ve gerçek bir faaliyet planı da sunulabilir.
Yeni kurulan şirket gelir veya istihdam ölçütünü henüz karşılamıyorsa, bunları ileride karşılayabileceğini finansal kaynaklar, sözleşmeler, yatırım planı ve operasyonel hazırlıkla göstermelidir.
Başvuru zamanı ve işlem sırası
Poznań'daki uygulamada ticari faaliyet amaçlı geçici oturum başvurusu şahsen ve mevcut yasal kalış bitmeden yapılır. Başvuru süresinde yapılır ve şeklen eksik bulunmazsa yasal kalış, başvuru sonuçlanana kadar sürebilir. Bu zamanlama, Poznań uygulamasına ilişkindir.
Poznań sürecinde önce MOS üzerinden hesap açılır ve form doldurulur. İmzalanan form çıktısı gerekli eklerle yetkili yabancılar dairesine gönderilir. Ardından parmak izi verilmesi ve pasaporta damga işlemi için şahsen çağrı yapılır.
Kurumlar vergisi oranları
Polonya'da kurumlar vergisi oranı genel olarak yüzde 19'dur. Küçük mükellefler ve yeni işletmeler için oran, aranan koşullara bağlı olarak yüzde 9 olabilir.
Sık sorulan sorular
Polonya'da ayrı bir girişimci vizesi var mı?
Hayır. Tek adlı ve bağımsız bir girişimci vizesi yoktur. Doksan günden uzun ve en fazla bir yıllık kalışta temel araç D tipi ulusal vizedir.
Üç aydan uzun ticari faaliyet hangi izinle yürütülür?
Esas zemin, iş kurma veya ticari faaliyet yürütme amaçlı geçici oturum iznidir. Kısa süreli ticari vize genellikle toplantı, ziyaret ve kısa temaslar içindir.
Pay sahibi olmayan yönetici hangi rejime girebilir?
KRS'ye kayıtlı şirkette payı bulunmayan yönetim kurulu üyesi bakımından geçici oturum ve çalışma izni gündeme gelebilir. Pay sahipliğine ve şirket faaliyetine dayanan başvuruda ise ticari faaliyet amaçlı başvuru gerekir; aksi hâlde prosedür başlatılmayabilir.
Yeni şirket gelir ölçütünü henüz tutmuyorsa ne gösterir?
Finansal kaynaklarını, sözleşmelerini, yatırım planını ve operasyonel hazırlığını göstererek koşulları ileride karşılayabileceğini ortaya koyabilir. Şirketin başvurudan önceki yılda ilgili bölgedeki ortalama aylık ücretin en az on iki katı gelir elde etmesi, en az iki yetkili kişinin en az bir yıl istihdamı veya geleceğe yönelik yeterli kaynak ve gerçek faaliyet planı da ekonomik katkıyı gösterebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy