Fransa'da yatırımcıya karşılık gelen ana oturum yolu talent-porteur de projet rejimidir. Bu rejim üç ayrı alt yoldan oluşur: şirket kurma, kamu tarafından tanınmış yenilikçi ekonomik proje ve doğrudan ekonomik yatırım. Daha klasik ve daha sınırlı ekonomik faaliyetler için ayrıca entrepreneur veya profession libérale kartı bulunur. Şirket kurmak tek başına oturum hakkı vermez. Avrupa Birliği dışından gelen kişi ticari, sınai, artisanal veya bağımsız faaliyeti Fransa'da bizzat yürütecekse önce uygun vizeyi, sonra uygun oturum kartını almalıdır.
Üç alt yolun hukuki çerçevesi
CESEDA m. L.421-16, çok yıllı oturum kartını üç gruba yöneltir. Bunlar, Fransa'da gerçek ve ciddi bir şirket kurma projesi bulunan kişi, kamu tarafından tanınmış yenilikçi ekonomik proje sahibi ve Fransa'da doğrudan ekonomik yatırım yapan kişidir. Hüküm, kartın ilgili ekonomik projeyle bağlantılı ticari faaliyetin yürütülmesine izin verdiğini de belirtir.
Bu izin genel bir çalışma serbestliği değildir. Kart, ekonomik projeyi haklı kılan ticari faaliyeti kapsar; herhangi bir ücretli işe serbestçe girme sonucu doğurmaz.
13 Haziran 2025 tarihli Décret n° 2025-539, ilgili alt başlıklarda eski passeport talent adlandırmasını yeniden düzenlemiş ve şirket kurma ile yatırım odaklı güzergâhta talent-porteur de projet adını güçlendirmiştir. Aynı düzenleme, şirket kurma güzergâhına 30.000 avroluk proje finansmanı eşiğini ve yıllık tam zamanlı brüt SMIC düzeyinde kaynak şartını koymuştur. Alt yolların eşikleri birbirinin yerine geçmez.
Şirket kurma güzergâhı
Şirket kurma yolunda başvurucunun en az master düzeyinde diploması veya buna denk beş yıllık mesleki deneyimi olmalıdır. Projenin Fransa'da gerçek ve ciddi bir şirket kuruluşu olması gerekir. Başvurucu, kendisi ve ailesi için en az yıllık 21.876,40 avro brüt kaynak belgelendirmeli ve proje için en az 30.000 avroluk finansman göstermelidir. Finansman öz sermaye veya borç olabilir. Bu yolun ana finansman eşiği 30.000 avrodur; 300.000 avroluk eşik burada uygulanmaz.
Dosyaya diploma veya beş yıllık deneyim kanıtı, ilk başvuruda adli sicil kaydı veya eşdeğer belge ve faaliyet düzenlenmişse onu yürütmeye yetkili olunduğunu gösteren belge eklenir. Ayrıca 30.000 avroluk finansman kanıtı, en az SMIC düzeyinde kaynak kanıtı, şirket statüsü, Kbis veya SIREN kaydı ya da bağımsız çalışan kaydı ile Ekonomi Bakanlığı'nın projenin gerçek ve ciddi niteliğine ilişkin görüşü istenir.
Yenilikçi ekonomik proje
Yenilikçi proje yolunda belirleyici eşik, projenin Fransa Ekonomi Bakanlığı tarafından yenilikçi kabul edilmesidir. Başvurucunun kendisi ve ailesi için en az yıllık 21.876,40 avro brüt kaynak göstermesi de gerekir. 30.000 avroluk proje finansmanı, şirket kurma yolunda olduğu kadar açık bir zorunluluk olarak yazılmaz. Bu ifade, eşiğin yenilikçi yolda bulunmadığını kesinleştirmez; yalnızca aynı açıklıkta düzenlenmiş kabul edilmemesi gerekir.
Doğrudan ekonomik yatırım
300.000 avroluk eşik yalnız doğrudan ekonomik yatırım alt kategorisine aittir. Bu dosyada, başvurucunun şirketi bizzat yönettiğini veya en az yüzde 30 pay sahibi olduğunu gösteren belge aranır. Yatırımın Fransa'da dört yıl içinde istihdam yaratacağı veya mevcut istihdamı koruyacağı kanıtlanmalıdır. Yıllık iş yaratma ve yatırım planını içeren taahhüt mektubu veya iş planı ile en az 300.000 avroluk doğrudan yatırımın yapıldığını ya da yapılacağını gösteren belge, sayılan zorunlu evraklar arasındadır.
Entrepreneur ve serbest meslek kartı
Entrepreneur veya profession libérale kartı talent rejiminden ayrıdır. Fransa'da üç aydan uzun süre ticari, artisanal, sınai veya liberal bir faaliyeti asli iş olarak yürütecek yabancılar içindir. Faaliyetin Fransa'daki ana uğraş olması, guichet unique sistemine kaydedilmesi, ekonomik olarak yaşayabilir olması, başvurucuya yeterli geçim sağlaması ve kişinin nitelik veya deneyimiyle uyumlu olması gerekir.
Konsolosluk başvurusu ve süreler
Fransa dışında yaşayan yatırımcının ilk başvuru mercii Fransız konsolosluk makamlarıdır. Şirket kurma veya yenilikçi proje güzergâhında vize başvurusundan önce Ekonomi Bakanlığı'ndan projenin gerçek ve ciddi niteliğine ilişkin görüş alınmalıdır.
Planlanan kalış 12 aydan kısaysa konsolosluk talent ibareli VLS-TS düzenler. Belge, Fransa'ya varıştan sonra üç ay içinde internet üzerinden doğrulanır. Kalış bir yıl veya daha uzunsa konsolosluk çoğu zaman üç aylık uzun süreli vize verir ve başvurucu girişten sonra internet üzerinden çok yıllı oturum kartına başvurur. Çoğu zaman ifadesi, uzun kalışların tamamında aynı vize biçiminin verileceği anlamına gelmez.
Uzun süreli vizeyle Fransa'ya yeni giren yabancı, oturum kartı başvurusunu girişten sonraki iki ay içinde yapmalıdır. Geçerli VLS-TS veya başka bir kartı bulunan kişi başvuruyu belgenin bitiminden en erken dört ay, en geç iki ay önce internetten yapar.
Ortak belgeler, süre ve aile kartı
Ortak belgeler arasında geçerli uzun süreli vize veya mevcut oturum belgesi, pasaport, altı aydan eski olmayan adres belgesi, e-photo kodu ve Cumhuriyet ilkelerine saygı taahhüdü bulunur.
Talent-porteur de projet rejimi kural olarak en çok dört yıla kadar çok yıllı oturum mantığıyla işler. Bu üst sınır her dosyaya otomatik dört yıl verileceği anlamına gelmez; proje ve kalış amacı esas alınır.
Yatırımcı veya diğer talent kategorilerindeki kişinin eşi ve küçük çocukları, klasik aile birleşimi prosedürüne gitmeden talent-family kartı alabilir.
Şirket kurmak Fransa'da oturum hakkı verir mi?
Hayır. Şirket kuruluşu tek başına oturum hakkı doğurmaz. Faaliyeti bizzat yürütecek AB dışı yabancı, uygun vizeyi ve ardından uygun oturum kartını almalıdır.
300.000 avro her yol için gerekir mi?
Hayır. 300.000 avroluk eşik yalnızca doğrudan ekonomik yatırım alt kategorisi içindir. Şirket kurma yolundaki ana finansman eşiği 30.000 avrodur.
Kart her işte çalışmaya izin verir mi?
Hayır. Kart, ekonomik projeyi haklı kılan ticari faaliyetin yürütülmesine izin verir. Serbest ve sınırsız çalışma izni değildir.
İlk başvuru nereye yapılır?
Fransa dışında yaşayan yatırımcı ilk başvuruyu Fransız konsolosluk makamlarına yapar. Şirket kurma ve yenilikçi proje yollarında vizeden önce Ekonomi Bakanlığı görüşü alınır.
Talent kartı her dosyada dört yıl mı sürer?
Hayır. Rejim en çok dört yıla kadar çok yıllı oturum öngörür. Süre her dosyada otomatik olarak dört yıl değildir; proje ve kalış amacına göre belirlenir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy