Polis memurunun sosyal medya paylaşımı, belirli koşullar altında meslekten çıkarma dahil ağır disiplin yaptırımlarına yol açabilir. Ancak her tartışmalı paylaşım bu sonucu kendiliğinden doğurmaz: uygulanacak disiplin maddesinin paylaşımın niteliğini gerçekten kapsaması ve fiilin yapıldığı tarihteki mevzuata göre değerlendirilmesi gerekir.
Danıştay 2. Daire, E. 2021/10226, K. 2025/3748Kaynağı aç
7068 sayılı GENEL KOLLUK DİSİPLİN HÜKÜMLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN m. 8Kaynağı aç
Meslekten Çıkarmayı Düzenleyen Disiplin Hükümleri
Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/35. maddesi, mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya da üstlerin eylem ve işlemlerini eleştirici nitelikte tek başına ya da topluca bildiri dağıtmayı ya da basına, haber ajanslarına, radyo ve televizyon kurumlarına bilgi, yazı ve demeç vermeyi meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında saymaktadır. Bu maddede basın, haber ajansı, radyo ve televizyon gibi belirli iletişim kanalları sayılmış; sosyal medya platformları açıkça zikredilmemiştir.
717339 sayılı EMNİYET TEŞKİLATI DİSİPLİN TÜZÜĞÜ m. 8Kaynağı aç
Danıştay 2. Daire, E. 2021/16823, K. 2025/80Kaynağı aç
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-ü maddesi aynı fiili daha geniş bir iletişim alanı üzerinden tanımlar. Basın, haber ajansı, radyo ve televizyonun yanında başka iletişim kanallarıyla kamuoyuna yöneltilen bilgi, yazı ve demeç de meslekten çıkarma cezasına bağlanmıştır. Kanun, 08/03/2018 tarihli ve 30354 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
İki düzenleme arasındaki temel fark, 'diğer iletişim kanalları' ibaresinin varlığı veya yokluğudur. Danıştay 2. Daire, E. 2021/10226, K. 2025/3748 sayılı kararında bu ibarenin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü m. 8/35'te yer almadığını ve söz konusu ibarenin 682 sayılı KHK ile fiilin kapsamını ilk kez genişlettiğini açıkça saptamıştır. Sosyal medya platformlarının 'diğer iletişim kanalları' ifadesi kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğine dair 7068 sayılı Kanun metninde açık bir tanım bulunmamaktadır.
Paylaşım Tarihinin Uygulanacak Madde Üzerindeki Etkisi
Danıştay 2. Daire, E. 2021/10226, K. 2025/3748 sayılı kararında, 2015 yılında yapılan Facebook paylaşımları nedeniyle yürütülen disiplin sürecini incelemiş; davacının amir ya da üstlerinin eylem ve işlemlerini eleştirici nitelikte sosyal medya paylaşımları yaptığını sabit kabul etmekle birlikte, davacıya fiilin yapıldığı tarihteki mevzuata göre disiplin cezası verilmesi gerektiğini ve sonradan yürürlüğe giren mevzuat esas alınarak aleyhte ceza verilemeyeceğini hükme bağlamıştır. Bu gerekçeyle dava konusu meslekten çıkarma işleminde hukuka uyarlık görmeyerek önceki kararı bozmuştur. Bozma kararı, meslekten çıkarma işleminin kesin olarak kaldırılması anlamına gelmemekte; dosyanın yeniden karar verilmek üzere gönderilmesi sonucunu doğurmaktadır.
Danıştay 2. Daire, E. 2021/16823, K. 2025/80 sayılı ve 08.01.2025 tarihli oyçokluğuyla verilen kararında ise farklı bir uyuşmazlıkta, paylaşımların Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü m. 8/35'te sayılan seçimlik hareketleri karşılamadığını ve sosyal medya paylaşımlarının maddede belirtilen basın, haber ajansı, radyo ve televizyon kurumu kapsamında değerlendirilemeyeceğini tespit etmiştir. Mahkeme bu gerekçeyle disiplin hukukundaki tipiklik şartının gerçekleşmediğini belirterek önceki kararı bozmuştur. Bu kararın da karar düzeltme yolunu kapattığı hükümde ayrıca belirtilmiştir. Bozma, meslekten çıkarma işleminin kesin iptali sonucunu doğurmamaktadır.
Disiplin Hukukunda Tipiklik Şartı ve Geriye Yürüme Yasağı
Disiplin hukukunda bir fiilin sabit görülmesi, uygulanan disiplin maddesinin o fiile uyduğu ya da verilen cezanın hukuka uygun bulunduğu anlamına gelmez. Danıştay 2. Daire'nin değerlendirmeleri, fiilin varlığının tespitinden sonra ayrıca uygulanan maddenin o fiilin tipik unsurlarını karşılayıp karşılamadığının denetlendiğini ortaya koymaktadır.
Danıştay 2. Daire, geriye yürüme yasağına ilişkin olarak şu ilkeyi benimsemiştir: fiil işlendiği tarihte yürürlükte olan mevzuata göre suç teşkil ediyorsa ceza verilebilir; fiil işlendikten sonra yürürlüğe giren ve suç kapsamını genişleten mevzuat geçmişe yürütülerek kişi aleyhine uygulanamaz.
Sosyal Medyayla İlişkili Diğer Disiplin Maddeleri
Meslekten çıkarma cezası yalnızca eleştirici nitelikte paylaşımlarla sınırlı değildir. Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü m. 8/46 uyarınca, görevi gereği edinilen kişisel bilgi veya belgeleri yetkisiz kişilerle paylaşmak ya da basın yayın kuruluşlarına vermek veya sanal ortamda yayınlamak da meslekten çıkarma yaptırımına bağlanmıştır. Bu hüküm 'sanal ortamda yayınlamak' ifadesini açıkça içermekte; ancak yalnızca görevi gereği edinilen kişisel bilgi veya belgeleri kapsamaktadır.
7068 sayılı Kanun m. 8/6-bb de aynı gerekçeyle, görevi gereği öğrenilen kişisel bilgi veya belgelerin basın, yayın kuruluşları ya da diğer iletişim kanallarına verilmesini meslekten çıkarma yaptırımına bağlamıştır. Bu maddenin uygulanabilmesi için paylaşımın görev kapsamında edinilmiş bir bilgi ya da belge içermesi şarttır.
Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü m. 8/47 ise Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, hükümeti, yargı organlarını veya devletin askeri ya da emniyet teşkilatını alenen aşağılamayı ayrı bir meslekten çıkarma sebebi olarak düzenlemiştir. Bir sosyal medya paylaşımının bu hüküm kapsamında değerlendirilebilmesi için içeriğin alenen aşağılama niteliği taşıması gerekmektedir.
Meslekten Çıkarma Kapsamına Girmeyen Durumlar
Bazı paylaşımlar meslekten çıkarma değil daha hafif disiplin yaptırımlarına yol açabilir. 7068 sayılı Kanun m. 8/4-c-2 uyarınca, yetkili olmadığı halde basın, haber ajansları, radyo ve televizyon kurumları veya diğer iletişim kanalları aracılığıyla kamuoyuna bilgi ya da demeç vermek on ay kısa süreli durdurma cezasını gerektirmektedir. Aynı paylaşımın hangi madde kapsamına girdiği, içeriğin niteliğine göre somut olayda ayrıca belirlenir.
Hizmet dışında resmi sıfatın gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlar, 7068 sayılı Kanun m. 8/4-b-6 uyarınca altı ay kısa süreli durdurma cezasına bağlanmıştır. Hizmet içinde aynı nitelikteki eylem ve davranışlar ise m. 8/5-b-2 uyarınca on altı ay uzun süreli durdurma cezasını gerektirir. Bu iki hüküm, davranışın hizmet içinde veya dışında olmasına göre ayrı yaptırımlar öngörür.
7068 sayılı Kanun m. 8/4-b-5, görev sırasında veya dışında kurumun hiyerarşik düzenini bozacak ya da amirin veya üstlerinin otoritesini zedeleyecek biçimde, amir veya üstlerin eylem ve işlemlerini olumsuz yönde eleştirici nitelikte söz söylemeyi ya da yazı yazmayı kısa süreli durdurma kapsamında düzenler. Bu alt bent Anayasa Mahkemesi'nin E. 2023/24, K. 2023/91 sayılı kararıyla iptal edilmiş, ardından 21/11/2024 tarihli ve 7533 sayılı Kanun'un 39. maddesiyle yeniden düzenlenmiştir.
Sık Sorulan Sorular
Sosyal medya paylaşımı doğrudan meslekten çıkarma sebebi midir?
Her tartışmalı veya uygunsuz paylaşım kendiliğinden meslekten çıkarma sebebi değildir. Paylaşımın içeriği, açıklığı, görevle bağlantısı ve cezanın ağırlığı ayrıca değerlendirilir. 7068 sayılı Kanun m. 8/6-ü yönünden fiilin, mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya da üstlerin işlemlerini olumsuz eleştirici nitelikte kamuoyuna yönelik bir açıklama olup olmadığı önem taşır. Danıştay 2. Daire, E. 2021/16823, K. 2025/80 sayılı kararda somut paylaşımların Tüzük m. 8/35'teki seçimlik hareketleri karşılamadığını ve tipiklik şartının gerçekleşmediğini kabul ederek bölge idare mahkemesi kararını bozmuştur.
Eski tarihli paylaşımlar için hangi mevzuat uygulanır?
Disiplin cezası, fiilin işlendiği tarihte yürürlükte olan mevzuata göre verilir. Danıştay 2. Daire, E. 2021/10226, K. 2025/3748 sayılı kararda 2015 tarihli paylaşımlar için sonradan yürürlüğe giren ve fiilin kapsamını genişleten mevzuata dayanılarak aleyhe ceza verilemeyeceğini belirtmiş, dava konusu meslekten çıkarma işleminde hukuka uyarlık görmemiştir. Bölge idare mahkemesi kararı, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca bozularak dosya yeniden karar verilmek üzere geri gönderilmiştir. Bu sonuç, işlemin kesin olarak kaldırıldığı anlamına gelmez.
Fiilin sabit görülmesi cezayı hukuka uygun kılar mı?
Hayır. Fiilin sabit olması, uygulanan disiplin maddesinin olaya uyduğu veya cezanın hukuka uygun olduğu anlamına gelmez. Danıştay 2. Daire, E. 2021/10226, K. 2025/3748 sayılı kararda paylaşımları sabit kabul etmekle birlikte, sonradan yürürlüğe giren mevzuata dayanılarak verilen meslekten çıkarma işleminde hukuka uyarlık görmemiş ve kararı bozmuştur. Ayrı bir uyuşmazlık olan E. 2021/16823, K. 2025/80 sayılı kararda ise fiilin Tüzük m. 8/35'teki seçimlik hareketleri karşılamadığı ve tipiklik şartının gerçekleşmediği kabul edilerek karar bozulmuştur. Bu bozma kararları nihai iptal hükmü değildir.
Göreve ilişkin bilgi içermeyen paylaşımlar hangi hüküm kapsamında değerlendirilebilir?
Paylaşım görevle edinilmiş bilgi veya belge içermiyorsa Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü m. 8/46 veya 7068 sayılı Kanun m. 8/6-bb hükümleri uygulanamaz; bu hükümler yalnızca görevi gereği edinilen kişisel bilgi veya belgeleri kapsamaktadır. Bu durumda paylaşımın içeriğinin mesleğin saygınlığını zedeleyip zedelemediği ya da amirleri eleştirici nitelik taşıyıp taşımadığı, kullanılan disiplin maddesinin gerektirdiği somut unsurlar çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.
Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü mü, 7068 sayılı Kanun mu uygulanır?
İki düzenleme arasındaki temel fark, 'diğer iletişim kanalları' ibaresinin kapsamıdır: bu ibare yalnızca 7068 sayılı Kanun m. 8/6-ü'nde yer almakta, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü m. 8/35'te bulunmamaktadır. Hangi düzenlemenin uygulanacağı, fiilin gerçekleştiği tarihe göre belirlenir. İki düzenlemenin çakışan hükümleri arasındaki öncelik ilişkisi her somut olayda ayrıca değerlendirilmelidir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

