Sigorta şirketinin sunduğu pert bedeli teklifini kabul etmek zorunlu değildir; bedel az bulunursa itiraz edilebilir. İtiraz, arabulucuya başvurduktan sonra asliye ticaret mahkemesinde dava açılarak veya Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurularak yapılabilir.
Teklifin kabulü ve reddi
Teklif kabul edilirse mutabakat formu imzalanır ve bu değerin kabul edildiği onaylanır. Teklif reddedilirse veya 15 günlük karara bağlama süresi geçerse, aracın piyasa değerinin tespiti ve ücretin ödenmesi için başvuru yapılabilir.
Eksper incelemesi ve şirket kararı
Hasarın belirlenebilmesi için sigorta şirketi eksper görevlendirir. Eksper, aracın masraflarını rapor hâline getirir ve raporu diğer evrakla gönderir. Ağır hasarla birlikte değerin yüzde 50 ve üzeri oranda kaybedildiği anlaşılırsa araç pert kabul edilir.
Gerekli evrak ve eksper raporuyla yapılan başvuruyu şirket 15 iş günü içinde karara bağlar ve araç sahibine piyasa bedelini teklif olarak sunar. Sigortalının itirazı da 15 iş günü içinde değerlendirilip karara bağlanır. Bedelin yeniden belirlenmesi gerekirse yeniden eksper görevlendirilebilir veya sunulan deliller değerlendirilerek bedel yeniden belirlenebilir.
Pert eşiğine ilişkin ayrı ölçüler
Pert kaydı, onarım bedelinin araç değerinin yüzde 50’sini ve üzerini aşması hâlinde düzenlenen belge olarak açıklanır. Aynı konuda pert kabulü, ağır hasarla birlikte değerin yüzde 50 ve üzeri kaybedilmesine de bağlanır. Bir başka anlatımda pert hâline gelme, hasar bedelinin araç rayiç bedelinin yüzde 50’sini aşmasına bağlanır. Onarım bedelinin değeri aşması, değer kaybı ve hasar bedelinin rayiç bedele oranı aynı ölçü değildir; sigorta şirketleri eşiği farklı yorumlayabilir. Bu nedenle tek bir eşik formülü kurulamaz.
Mahkeme ve tahkim yolları
Asliye ticaret mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Bu şart sağlanmazsa dava usulden reddedilir. Şirket pert bedeline itirazı kabul etmezse sigortalı, Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilir veya asliye ticaret mahkemesinde dava açabilir.
Uyuşmazlığın çözümü için gerekli belgelerle ilgili sigorta kuruluşuna başvurulmadan Sigorta Tahkim Komisyonuna gidilemez. Şirketin kararı talebi karşılamazsa veya şirketten 15 iş günü içinde cevap alınamazsa, ilgili belgelerle birlikte Komisyona başvurulabilir.
Bildirim ve başvuru süreleri
Hasarın ilk 5 gün içinde sigorta kuruluşuna bildirilmesi, ağır hasarlı aracın maddi zararının karşılanması talebiyle ilişkilidir. Ayrıca araç sahibi, kazanın gerçekleştiği andan itibaren 5 iş günü içinde sigorta şirketine başvurarak pert bedeli talep edebilir. İlk 5 gün ile 5 iş günü aynı süre ölçüsü olarak birleştirilemez.
15 iş günü, şirketin başvuruyu karara bağlamasına, sigortalının itirazını değerlendirmesine, bedelin ödenmesinden sonra tahkim komisyonuna veya mahkemeye başvuruya ve ayrıca Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılacak başvurulara bağlanır. Teklifin reddi bakımından ayrıca 15 günlük karara bağlama süresinden söz edilir. Bu süreler aynı başlangıç anını ve aynı sonucu göstermez.
Rayiç bedeli etkileyen özellikler
Rayiç bedelin belirlenmesinde aracın markası, modeli, yaşı, kilometre durumu, teknik ve estetik durumu, donanımı ve piyasa koşulları bulunur. İtiraz değerlendirilirken araç yaşı, kaza hâlinde hasar oranını yükseltebildiği için önem taşır. Hasarın boyutu ve nedeni de değerlendirilen başlıklar arasındadır.
İtirazın bedele etkisi
Pert bedeline itiraz kabul edilirse şirket tarafından ödenen bedel artırılarak yeniden belirlenebilir. İtiraz kabul edilmezse, araç sahibi ya da sigorta şirketi tarafından belirlenen bedel üzerinden ödeme yapılır. Artırım, her itirazın kendiliğinden doğan sonucu değildir.
Pert bedeli teklifini kabul etmek zorunlu mudur?
Hayır. Sigorta şirketinin pert bedeli teklifini kabul etmek zorunlu değildir. Bedel az bulunursa itiraz edilebilir.
Ticaret mahkemesinde dava için arabuluculuk gerekir mi?
Asliye ticaret mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Bu şart sağlanmazsa dava usulden reddedilir.
Şirkete başvurmadan tahkime gidilebilir mi?
Hayır. Gerekli belgelerle sigorta kuruluşuna başvurulmadan Sigorta Tahkim Komisyonuna gidilemez. Şirketin kararının talebi karşılamaması veya 15 iş günü içinde cevap alınamaması hâlinde belgelerle başvuru yapılabilir. Ödenen bedele ise ödemenin yapılmasından itibaren 15 iş günü içinde tahkim komisyonuna veya mahkemeye de başvurulabilir. Bu süreler aynı başlangıç anını göstermez.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy