12. Yargı Paketi Maddeleri ve Af Düzenlemesi İncelemesi

by Avukat Erdal Ersoy
12. Yargı Paketi Maddeleri ve Af Düzenlemesi İncelemesi

7589 Sayılı Kanun Kapsamında Genel veya Özel Af Bulunmakta mıdır?

7589 sayılı Kanunda genel af, özel af, toplu tahliye ya da cezaların genel olarak indirilmesine yönelik bir hüküm bulunmamaktadır. Düzenleme kapsamında mahkûmlara yönelik üç yıllık denetimli serbestlik uygulaması veya tüm hükümlüleri içine alan yeni bir genel infaz rejimi getirilmemiştir.

Kanunun Yürürlük Takvimi ve Aşamalı Uygulama Esasları

7589 sayılı Kanunun 26. maddesi yürürlük takvimini kademeli olarak düzenlemiştir. Kanunun 3. maddesi 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girmiş ve 23 Temmuz 2026 tarihinden itibaren geçerli kılınmıştır. Kanunun 11, 12 ve 22. maddeleri yayım tarihinden itibaren üç ay sonra, yani 31 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir. Bu maddeler dışında kalan diğer hükümler ise Resmî Gazete'de yayımlandıkları 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Dolandırıcılık Suçunda İştirak İndirimi ve İnfazda Etkin Pişmanlık

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 157/1 kapsamında, aldatıcı fiillerle mağduru yanıltarak kendisi veya bir başkası lehine haksız menfaat temin eden faile bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası yaptırımı uygulanmaktadır. 7589 sayılı Kanunun 13. maddesiyle TCK m. 158'e eklenen dördüncü fıkrayla; TCK m. 157 veya m. 158'deki dolandırıcılık fiillerine iştirakin, salt belli ödeme vasıtalarını yahut hesap erişimini mümkün kılan verileri haksız menfaat temini amacıyla başkasına devretmekle sınırlı kaldığı durumlarda cezanın yarı oranında indirilmesi hükme bağlanmıştır.

5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 157Kaynağı aç
Madde 157- (1) Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya
başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye
bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir.
Nitelikli dolandırıcılık

Türk Ceza Kanunu m. 168/2 çerçevesinde dolandırıcılık suçunda etkin pişmanlığın kovuşturma başladıktan sonra ve hüküm verilmeden önce gösterilerek zararın tamamen giderilmesi hâlinde verilecek cezanın yarısına kadarı indirilebilmektedir. 7589 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesinin 7. fıkrası uyarınca, infaz aşamasında bulunan ve daha önce TCK m. 168 uygulanmamış belirli hükümlüler için mahkemenin ihtarından itibaren altı ay içinde zararın tamamen giderilmesi şartıyla TCK m. 168/2'deki etkin pişmanlıktan yararlanma imkânı tanınmıştır. Ancak zarar tamamen giderilinceye kadar bu hükme dayanılarak infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilemez.

5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 168Kaynağı aç
Madde 168 – (Değişik: 29/6/2005 – 5377/20 md.)
(1) Hırsızlık, mala zarar verme, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık,
hileli iflâs, taksirli iflâs (…)[72]
suçları tamamlandıktan sonra ve fakat bu nedenle hakkında kovuşturma başlamadan
önce, failin, azmettirenin veya yardım edenin bizzat pişmanlık göstererek
mağdurun uğradığı zararı aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen
gidermesi halinde, verilecek cezanın üçte ikisine kadarı indirilir.
(2) Etkin pişmanlığın kovuşturma başladıktan sonra ve fakat hüküm
verilmezden önce gösterilmesi halinde, verilecek cezanın yarısına kadarı
indirilir.
(3) Yağma suçundan dolayı etkin pişmanlık gösteren kişiye verilecek
cezanın, birinci fıkraya giren hallerde yarısına, ikinci fıkraya giren hallerde
üçte birine kadarı indirilir.
(4) Kısmen geri verme veya tazmin
halinde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için, ayrıca mağdurun
rızası aranır.
(5) (Ek: 2/7/2012 – 6352/84 md.) Karşılıksız yararlanma suçunda, fail, azmettiren veya yardım edenin
pişmanlık göstererek mağdurun, kamunun veya özel hukuk tüzel kişisinin uğradığı
zararı, soruşturma tamamlanmadan önce tamamen tazmin etmesi halinde kamu davası
açılmaz; zararın hüküm verilinceye kadar tamamen tazmin edilmesi halinde ise,
verilecek ceza üçte birine kadar indirilir. Ancak kişi, bu fıkra hükmünden iki
defadan fazla yararlanamaz.
Tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbiri uygulanması

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Rejimindeki Değişiklikler

7589 sayılı Kanunun 15. maddesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 231'in hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair 5 ila 14. fıkralarında değişikliğe gidilmiştir. Yasal diğer koşulların sağlanması kaydıyla, iki yıl veya daha az süreli hapis cezaları ile adli para cezalarında HAGB kararı verilebilmesi korunmuş ve bu kararlara karşı kural olarak istinaf kanun yoluna başvurulabileceği kabul edilmiştir. Buna karşılık işkence, eziyet ve kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği belirli kötü muamele suçları HAGB uygulamasının dışında tutulmuştur.

Belirsiz Alacak Davasının Kaldırılması ve Kısmi Davada Yeni Usul

7589 sayılı Kanunun 19. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 107'de düzenlenen belirsiz alacak davası 31 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlükten kaldırılmıştır. Geçici 1. maddenin 10. fıkrası uyarınca bu tarihten önce açılmış belirsiz alacak davalarında eski hükmün uygulanmasına devam edilecektir. Kanunun 20. maddesiyle kısmi davada talebin aynı dava içinde bir defaya mahsus ve tahkikat sona erinceye kadar artırılabileceği, artırılan kısım bakımından zamanaşımının dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılacağı hüküm altına alınmıştır.

Yazılı Yargılamada Duruşma Aralıkları

Kanunun 21. maddesi uyarınca yazılı yargılama usulünde duruşmalar arasındaki süre kural olarak üç aydan uzun olamaz. Bilirkişi incelemesi veya istinabe gibi zorunlu hâllerin varlığı durumunda hâkim gerekçe göstererek üç aydan daha uzun bir süre tayin edebilir.

Ortaklığın Giderilmesinde Mirasçılar Arası Artırma ve Kanuni Faiz

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 114 uyarınca açık artırmaya iştirak edebilmek adına haczedilen malın değerinin yüzde onu oranında teminat gösterilmesi şarttır. İhalede ileri sürülen peyin, muhammen bedelin yüzde ellisi ile öncelikli alacaklar miktarından yüksek olanını karşılaması, ayrıca paraya çevirme ve paylaştırma giderlerini geçmesi zorunludur. 7589 sayılı Kanunun 1. maddesi uyarınca, taşınmazın bütün paydaşlarca miras yoluyla kazanıldığı ve mirasçılar haricinde üçüncü kişilere ait bir mülkiyet payının bulunmadığı ortaklığın giderilmesi satışlarında, ilk artırma bir defayla sınırlı olmak üzere yalnızca malik mirasçılar arasında icra edilir. Mirasçılara özgü bu ilk açık artırmada verilecek teklifin, taşınmazın belirlenen muhammen kıymetinin yüzde yüzü ile satış masraflarının üzerinde olması aranır.

2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 114Kaynağı aç
Madde 114 –
(Değişik:24/11/2021-7343/14 md.)
Satış
açık artırma ile yapılır.
Birinci
ve ikinci artırmanın yapılacağı gün ve saat aralığı, artırmaya başlangıç
tarihinden en az on beş gün önce ilan edilir. Elektronik
satış portalı ve Basın İlân Kurumu
İlan Portalında yapılacak ilan, artırmanın
bitimine kadar erişime açık tutulur. İkinci artırmanın başlangıç tarihi,
birinci artırmanın bitimi tarihinden itibaren bir ayı geçmeyecek şekilde
belirlenir.
(Değişik
fıkra: 13/10/2022 -7418/25 md.) Gazete
ve internet haber sitesi ilanları Basın-İlân Kurumu aracılığıyla aşağıda
belirtilen usulde yapılır.
(Ek fıkra: 13/10/2022 -7418/25 md.) Toplam muhammen bedeli beş yüz bin Türk lirasına kadar olan
satışlar için gazete veya internet haber sitesi ile ilan yapılıp yapılmayacağına
icra dairesince alakadarların menfaatleri dikkate alınarak karar verilir. Ancak;
1. Toplam muhammen bedeli beş yüz
bin Türk lirasının üzerinde ve iki milyon Türk lirasının altında olanlar,
satışın yapılacağı yerde yayınlanan resmî ilan yayınlama hakkını haiz bir yerel
gazete veya bir internet haber sitesinde ilan edilir. Satışın yapılacağı yerde
resmî ilan yayınlama hakkını haiz yerel gazete veya internet haber sitesi
yönetimi bulunmaması hâlinde ilan, icra dairesinin belirleyeceği aynı il mülki
sınırları içerisinde bulunan başka bir yayın yerinde resmî ilan yayınlama
hakkını haiz bir yerel gazete veya bir internet haber sitesi aracılığıyla
duyurulur.
2. Toplam muhammen bedeli iki
milyon Türk lirası ve üzerinde olanlar ise bir internet haber sitesinde veya
yurt genelinde dağıtılıp satışa sunulan ve ilan talebi tarihinde günlük fiilî
satışı elli bin adedin üzerinde olan resmî ilan yayınlama hakkını haiz bir
gazetede yayınlatılır.
3. Gazete veya internet haber
sitesinde yayınlanacak ilanlar eş zamanlı olarak Basın İlân Kurumu İlan Portalında da duyurulur.
4. Bu madde kapsamında Basın İlân Kurumu
İlan Portalında yayınlanacak ilanlardan
ücret alınmaz.
5. Bu fıkrada yer alan parasal
limitler bir önceki yılın Aralık ayındaki yıllık Üretici Fiyat Endeksi esas
alınarak Adalet Bakanlığı tarafından güncellenir ve her yıl 1 Şubat gününden itibaren
geçerli olmak üzere aynı güne kadar Resmî Gazete’de ilan edilir. Parasal
limitler olağanüstü hâllerde Adalet Bakanlığının teklifi üzerine Cumhurbaşkanı
kararı ile güncellenebilir.
Gazete
veya internet haber sitesi ile yapılacak
ilanlara satış şartnamesi eklentisiyle geçirilmeyip, satılacak şeyin cinsi,
mahiyeti, önemli vasıfları, muhammen kıymeti ve bulunduğu yer, birinci ve
ikinci artırmanın yapılacağı gün ve saat aralığı ile artırmaya ilişkin
bilgilerin yer aldığı elektronik satış portalı yazılmakla iktifa olunur. İcra
dairesince yapılması zaruri ilanlar dışında, taraflar elektronik satış
portalında yer alan ilan metnini, masrafı kendilerine ait olmak üzere,
diledikleri vasıtalarla ilan edebilir. Ancak hususi mahiyetteki bu ilan resmî
muameleye tesir etmez.
İlan
edilen metinler arasında farklılık bulunması hâlinde elektronik satış
portalında ilan edilen metin esas alınır. (Değişik ikinci cümle: 13/10/2022
-7418/25 md.) Şu kadar ki, gazetede, internet
haber sitesinde, elektronik satış portalında veya
Basın İlân Kurumu İlan Portalında ilanı
yapılan metindeki hatalar, ihale tarihi değiştirilmeksizin sadece elektronik
satış portalında ilanen düzeltilir. Bu
düzeltme ilanı ilgililere ayrıca tebliğ edilmez.
Elektronik
satış portalında yapılacak ilanda aşağıdaki hususlar yer alır:
1.
Satılacak şeyin cinsi, mahiyeti, önemli vasıfları, muhammen kıymeti, bulunduğu
yer ve varsa görselleri ile artırma şartnamesinde yer alan diğer bilgileri.
2.
Artırmaya katılabilmek için mahcuzun kıymetinin yüzde onunu karşılayacak tutardaki
teminatın satışı yapan icra dairesinin banka hesabına yatırılmasının zorunlu
olduğu, teminatın nakit olması durumunda en geç artırma süresinin bitiminden
önceki gün saat 23:30’a kadar yatırılması gerektiği.
3.
Gösterilecek teminatın teminat mektubu olması hâlinde, artırmaya
katılacakların, en geç artırma süresinin bitiminden önceki iş günü mesai
bitimine kadar satışa konu mahcuzun kıymetinin yüzde onunu karşılayacak tutarda
kesin ve süresiz banka teminat mektubunu, satışı yapan icra dairesine tevdi etmelerinin
zorunlu olduğu.
4.
Temsilci vasıtasıyla artırmaya katılacakların, en geç artırma süresinin
bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar satışı yapan icra dairesine müracaat
etmelerinin zorunlu olduğu.
5.
Hisseli satışın mümkün olduğu hâllerde açık artırma konusu malı belirli
paylarla satın almak isteyen müşterek alıcıların, en geç artırma süresinin
bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar satışı yapan icra dairesine
müracaat etmelerinin zorunlu olduğu.
6.
Satış talep eden ve artırmaya katılmak isteyen alacaklı ile ortaklığın satış
suretiyle giderilmesinde artırmaya katılmak isteyen pay sahibinin, en geç
artırma süresinin bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar satışı yapan
icra dairesine müracaat etmeleri hâlinde alacağın veya ortaklık payının
teminatı karşıladığı miktar kadar kendilerinden teminat alınmayacağı.
7.
Şartlar yerine gelmişse malın en yüksek teklif verene ihale edileceği.
8.
Elektronik satış portalında verilecek tekliflerin haczedilen malın muhammen
kıymetinin yüzde ellisi ile o malla güvence altına alınan ve satış isteyenin
alacağına rüçhanı olan alacakların toplamından hangisi fazla ise bu miktarı ve
ayrıca bu miktara ilave olarak paraya çevirme ve paylaştırma masraflarını
geçmesi gerektiği.
9.
İhale alıcısının en yüksek teklifi verip de süresi içinde ihale bedelini
yatırmaması hâlinde, alınan teminatın iade edilmeyip öncelikle satış
masraflarından düşülmek üzere alacaklarına mahsuben hak sahiplerine ödeneceği.
10.
Asgari ihale bedelinin teklif edilmemesi nedeniyle ihalenin yapılamadığı veya
en yüksek teklif verenin ihale bedelini yatırmaması sebebiyle ihalenin iptal
edildiği hâllerde ikinci artırmanın ilk açık artırmadaki şartlar çerçevesinde tekrar
yapılacağı.
11.
İhale alıcısının, satış bedelinin tamamını ihalenin gerçekleştiğine ilişkin
tutanağın elektronik satış portalında ilan edildiği tarihten itibaren en geç
yedi gün içinde icra dairesi hesabına ödemesi gerektiği.
12. Satışa katılanların bütün ekleriyle birlikte
şartnameyi görmüş ve içeriğini kabul etmiş sayılacakları.
13.
İhalenin kesinleşmesi üzerine malın tescil ve teslim işlemlerinin yapılacağı.
İhalenin
kesinleşmesi üzerine taşınırın ihale alıcısına teslimi veya sicile kayıtlı
malın ihale alıcısı adına tescili, damga vergisi ve katma değer vergisinin
yatırılmasından sonra gerçekleştirilir.
İhalenin
yapılması:[49]

7589 sayılı Kanunun 10. maddesiyle yapılan düzenlemeye göre, Türk Borçlar Kanunu ile Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca faiz yürütülmesi gereken fakat sözleşmede faiz oranı kararlaştırılmamış durumlarda yıllık faiz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının reeskont oranının yüzde sekseni baz alınarak tayin edilir. Yıl içindeki 30 Haziran göstergesi, bir önceki 31 Aralık tarihindeki orandan en az beş puanlık bir farklılık arz ediyorsa, senenin kalan ikinci altı aylık diliminde güncel oranın yüzde sekseni esas alınır.

Kanunlaşmayan Teklif Hükümleri

Kanun teklifi metninde yer almasına karşın Resmî Gazete'de yayımlanan nihai 7589 sayılı Kanun metnine girmeyen düzenlemeler bulunmaktadır. İdare aleyhine para alacaklarında icra takibinden önce idareye başvuru ve bir ay bekleme zorunluluğu, CMK m. 134 kapsamında bilgisayar ve dijital materyalde arama, kopyalama ve elkoyma değişikliği ile Yargıtayın yalnız görevsizlik veya yetkisizlik gerekçesiyle bozma yapmasını sınırlayan teklif maddeleri kanunlaşmamıştır.

12. Yargı Paketi ile genel veya özel af çıktı mı?

7589 sayılı Kanunda genel af, özel af, toplu tahliye, cezaların genel düzeyde indirilmesi veya mahkûmların tamamını kapsayan yeni bir infaz sistemi yer almamaktadır. İnfaz evresinde bulunan ve evvelce TCK m. 168 uygulanmamış belirli hükümlüler yönünden ise mahkemece yapılan ihtardan sonra altı ay zarfında zararın bütünüyle karşılanması koşuluyla TCK m. 168/2 kapsamında etkin pişmanlıktan yararlanma yolu düzenlenmiş; zarar tamamen tazmin edilene kadar infazın ertelenmesi veya durdurulması kanunen yasaklanmıştır.

Belirsiz alacak davası kaldırıldı mı ve mevcut davalar nasıl etkilenecek?

HMK m. 107'de düzenlenen belirsiz alacak davası 31 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlükten kaldırılmıştır; ancak bu tarihten önce açılmış davalarda eski hükmün uygulanmasına devam edilir. Kısmi davada ise talep aynı dava içinde tahkikat sona erinceye kadar bir defaya mahsus artırılabilir ve zamanaşımı yalnızca artırılan kısım bakımından dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.

Miras kalan taşınmazların satışında mirasçılara özel artırma şartları nelerdir?

Taşınmazın mülkiyetinin tamamının miras yoluyla intikal ettiği ve paydaşlar haricinde üçüncü şahısların mülkiyet hakkının bulunmadığı ortaklığın satış suretiyle giderilmesi hâllerinde, ilk artırma bir kereye özgü olarak sırf malik mirasçılar arasında gerçekleştirilir. Mirasçılar arasındaki bu ilk ihalede sunulan bedelin, taşınmazın muhammen değerinin yüzde yüzünü ve paraya çevirme ile paylaştırma masraflarını aşması zorunludur.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu