Norveç'te şirket kurmak, bir şirkete hissedar olmak veya yönetici sıfatı taşımak yabancılara otomatik oturum hakkı sağlamaz. Ticari şirket kuruluşu ile yabancıların ülkede kalış hakları birbirinden ayrı kamu hukuku rejimlerine tabidir. Norveç sınırları dahilinde çalışmak veya ticari faaliyette bulunmak isteyen yabancıların geçerli bir oturum iznine sahip olması zorunlu olup, ilk oturum izninin kural olarak ülkeye girişten önce alınması gerekir.
Norveç'te Şirket Türleri ve Kuruluş Aşamaları
Norveç'te en yaygın şirket türü aksjeselskap (AS) olarak adlandırılan özel limited şirkettir. Bu modelde ortakların sorumluluğu kural olarak şirkete taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlıdır. AS kuruluşunun tamamlanabilmesi için öngörülen asgari sermaye tutarı 30.000 NOK'tur.
AS kuruluş sürecinde kuruluş belgeleri hazırlanır ve banka nezdinde sermaye hesabı açılarak sermaye tutarı yatırılır. Bu sermaye ödemesinin banka, avukat, denetçi veya yetkili muhasebeci tarafından doğrulanmasının ardından tescil süreci tamamlanır.
Serbest Çalışan Oturum İzni ve İşletme Şartları
Norveç'te kendi işini kurarak oturum izni almak isteyenler bakımından serbest çalışan (self-employed) başvuru yolu düzenlenmiştir. Bu modelde işin kurulması ve sürdürülmesi için başvuranın Norveç'te yaşaması ve işletmede aktif rol alması gerekir. Kurulacak işletmenin normalde limited şirket (AS) olmaması ve başvuru sahibinin kendi şahıs işletmesi (sole proprietorship) olması beklenir.
Serbest çalışan statüsünde yapılacak başvurularda, icra edilecek faaliyetin başvuru sahibinin mesleki uzmanlığını gerektirmesi aranır. Ayrıca işletmenin, vergiler öncesinde yıllık bazda en az 325.400 NOK kâr elde edebilecek gerçekçi bir iktisadi altyapıya sahip olması beklenir.
Bu izin kapsamında oturum alan yabancılar yalnızca kendi işletmesinde çalışabilir. Başvuru sahibinin başka bir iş üstlenmesi, yan iş yapması veya uzaktan başka bir iş yürütmesi mümkün değildir.
Nitelikli Çalışan Kategorisinde Oturum ve Çalışma Koşulları
Nitelikli çalışan (skilled worker) rotasında başvuranın yükseköğrenim veya mesleki eğitime sahip olması, somut bir iş teklifi alması ve teklif edilen işin bu nitelikleri gerektirmesi şarttır. İşin normalde tam zamanlı olması, ücret ve çalışma koşullarının Norveç standartlarının altında kalmaması gerekir.
Toplu sözleşme bulunmayan sektörlerde 1 Eylül 2025 tarihinden itibaren nitelikli çalışanlar için yıllık brüt asgari ücret eşikleri uygulanmaktadır. Yüksek lisans gerektiren pozisyonlar için yıllık brüt en az 599.200 NOK, lisans gerektiren kadrolar için en az 522.600 NOK ücret aranır. Bölgede ve meslekte daha düşük bir ücretin normal olduğunun güçlü biçimde kanıtlanması halinde bu tutarların altında ücretler kabul edilebilir.
Nitelikli çalışan başvurularında işveren, çalışanın vereceği yazılı yetkiye dayanarak çalışan adına başvuru gerçekleştirebilir.
Çalışma İzninin Kapsamı ve İş Değişikliği Kuralları
Nitelikli çalışan oturum izni, başvuruya dayanak teşkil eden işle ve faaliyet türüyle sınırlıdır. Aynı tür pozisyonda işveren değişikliği yapılması durumunda her zaman yeni izin gerekmeyebilir; ancak görev tipi değiştiğinde yeni oturum izni alınması zorunludur.
Nitelikli çalışan iznine sahip bir yabancı işini kaybettiğinde, mevcut izni devam ediyorsa altı aya kadar yeni iş aramak üzere Norveç'te kalabilir. İlgilinin bu durumu yedi gün içinde polise bildirmesi yasal bir yükümlülüktür.
Kalıcı Oturum İznine Geçiş Esasları
Çalışma göçü kategorilerinde kalıcı oturum hakkı genel olarak üç yıllık sürekli ikamet rejimine tabidir. Bu üç yıllık dönemde geçerli bir izin bulunmaksızın geçirilen sürenin toplamda üç ayı, Norveç dışında geçirilen sürenin ise toplamda yedi ayı aşmaması gerekir.
Nitelikli çalışan statüsündeki kişiler iş seyahatlerini ispatlayarak Norveç dışı kalış süresi sınırında esneklikten yararlanabilir. Buna karşın serbest çalışan (self-employed) statüsündeki kişilere iş seyahatine dayalı bu esneklik uygulanmaz.
Kalıcı oturum başvurusunda bulunabilmek için başvuru sahibinin son on iki ayda kendi adına en az 325.400 NOK gelire sahip olması zorunludur.
1 Eylül 2025 tarihinden sonra yapılan kalıcı oturum başvurularında, 18 ile 67 yaş arasındaki başvuru sahiplerinin sözlü Norveççe sınavında en az A2 seviyesini alması ve anladıkları bir dildeki sosyal bilgiler testini geçmesi gerekir.
Nitelikli çalışan ve serbest çalışan izinleri kalıcı oturuma dayanak teşkil ederken; öğrenci izni, görevlendirilmiş çalışan (posted worker) ve bağımsız yüklenici (independent contractor) izinleri normalde kalıcı oturum hesabı için geçerli temel oluşturmaz.
Norveç'te limited şirket (AS) kurarak oturum izni alınabilir mi?
Norveç'te limited şirket (AS) kurmak veya şirkete ortak olmak tek başına otomatik oturum hakkı sağlamaz. Kendi işini kurarak oturum talep eden serbest çalışanlar için işletmenin normalde limited şirket olmaması ve şahıs işletmesi olması şartı aranır.
Serbest çalışan oturum izni alanlar başka bir şirkette çalışabilir mi?
Hayır, serbest çalışan oturum iznine sahip kişiler yalnızca kendi işletmesinde çalışabilir. Bu kişilerin başka bir iş üstlenmesi, yan iş yapması veya uzaktan başka bir iş yürütmesi yasaktır.
İşini kaybeden nitelikli çalışan Norveç'te ne kadar süre kalabilir?
Nitelikli çalışan iznine sahip yabancılar işini kaybettiklerinde, geçerli izinleri sürüyorsa durumu yedi gün içinde polise bildirmek koşuluyla altı aya kadar yeni iş aramak üzere ülkede kalabilir.
Öğrenci veya bağımsız yüklenici izinleri kalıcı oturum hesabına dahil edilir mi?
Hayır, nitelikli çalışan ve serbest çalışan izinleri kalıcı oturuma temel oluştururken; öğrenci, görevlendirilmiş çalışan ve bağımsız yüklenici izinleri normalde kalıcı oturum hesabına dahil edilmez.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy