Şirket Türleri ve Kuruluş Esasları
Norveç'te yatırım faaliyetleri kapsamında kurulan özel limited şirket (AS), ayrı bir tüzel kişiliğe sahiptir. Bu şirket türünde ortakların sorumluluğu kural olarak taahhüt ettikleri sermaye miktarıyla sınırlandırılmıştır. Özel limited şirket kurulabilmesi için en az 30.000 NOK tutarında sermaye aranır. Nakit sermaye taahhüdünün tescil öncesinde tamamen ödenmiş olması şarttır. Ayrıca nakit sermayenin ödendiğinin banka, denetçi, avukat veya muhasebeci tarafından doğrulanması zorunludur.
Halka açık şirket (ASA) kuruluşu için asgari 1 milyon NOK sermaye şartı aranır. Bu şirket türünde en az üç kişiden oluşan bir yönetim kurulunun bulunması, genel müdür görevlendirilmesi ve denetçi atanması yasal zorunluluktur. Halka açık şirketlerin payları menkul kıymetler siciline kaydedilerek izlenir.
Norveç organizasyon numarasına ihtiyaç duyan yabancı işletmeler NUF statüsünde tescil edilebilir. Yabancı bir işletmenin ilk NUF tescil başvurusu elektronik yöntemle değil, özel başvuru formu üzerinden yapılır.
Sicil Kayıtları ve Kurumsal Bildirim Yükümlülükleri
Limited şirketlerin pay sahipleri bakımından şirket içi pay defteri tutma yükümlülüğü bulunur ve bu kaydın ilgililere açık tutulması gerekir. Pay sahipliği değişiklikleri Brønnøysund sicili nezdinde kendiliğinden takip edilmediğinden şirket içi kayıt düzeni önem taşır.
Yararlanıcı gerçek kişi bildirimine tabi tutulan işletmelerin Nihai Yararlanıcı Sicili'ne bilgi verme zorunluluğu vardır. Bu yükümlülük, işletmenin faaliyeti bulunmasa veya bünyesinde yararlanıcı sahibi yer almasa dahi geçerliliğini korur.
Genel Vergilendirme, Beyan Takvimi ve Sektörel Yükümlülükler
Norveç'te genel gelir vergisi oranı %22 olup özel limited şirketlerin vergi matrahı net kâr üzerinden belirlenir. Şirketlerin yıllık vergi beyannamesi her yıl 31 Mayıs tarihine kadar ilgili idareye sunulmalıdır.
Finans ve sigorta faaliyetlerinde bulunan kurumlar için vergi oranı %25 olarak uygulanır. Bu sektördeki işverenler ayrıca %5 oranında ek bordro vergisi ödemekle yükümlüdür.
Offshore alanda yürütülen rafine edilmemiş petrol faaliyetlerinde marjinal vergi oranı %78'dir. Bu toplam yükümlülük, %22 kurumlar vergisi ile %56 özel verginin birleşmesiyle oluşur.
İşveren ulusal sigorta primi belediyenin bulunduğu coğrafi bölgeye göre farklılık gösterir ve bu oran coğrafi kademelendirme uyarınca %0 ile %14,1 arasında uygulanır.
Norveç şirketleri tarafından yabancı hissedarlara yapılan temettü dağıtımları kural olarak %25 oranında stopaja tabidir. Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları veya Avrupa Ekonomik Alanı kapsamındaki istisnalarla daha düşük bir oran ya da %0 stopaj uygulanabilir. Düşük orandan yararlanabilmek için belge düzeninin sağlanması ve stopaj bildiriminin kesintiden itibaren 7 gün içinde verilmesi gerekir.
Yatırım Teşvikleri ve Ar-Ge Destekleri
Gerçek kişi yatırımcılar, uygun nitelikteki startup şirketlere koydukları pay sermayesi katkıları karşılığında yıllık 1 milyon NOK'a kadar genel gelirlerinden indirim talep edebilir. Yatırımcı açısından vergi etkisi yatırımın %22'si oranında azaltım sağlayabilir. Destek kapsamındaki her bir girişim şirketi ise bu çerçevede yıllık azami 5 milyon NOK sermaye yatırımı kabul edebilir.
SkatteFUNN sistemi, Norveç şirketleri için onaylı Ar-Ge projelerindeki uygun maliyetlerin %19'u oranında vergi indirimi sağlayabilen hak temelli bir mekanizmadır. Bu düzenleme vergi değerlendirmesinde devlet yardımı niteliğinde dikkate alınır ve onaylı bir proje bulunması şartına bağlıdır.
Özel limited şirket kurmak için gereken asgari sermaye ne kadardır?
Özel limited şirket (AS) kuruluşu için asgari 30.000 NOK sermaye gerekir; nakit sermayenin tescilden önce tamamen ödenmesi ve bunun banka, denetçi, muhasebeci veya avukat tarafından doğrulanması şarttır.
Yabancı işletmelerin ilk NUF tescili nasıl yapılır?
Yabancı işletmelerin Norveç organizasyon numarası almak için yaptığı ilk NUF tescil başvurusu elektronik yöntemle değil, özel başvuru formu üzerinden gerçekleştirilir.
Norveç'te kurumlar vergisi oranı ve beyan süresi nedir?
Genel gelir vergisi oranı %22 olup özel limited şirketlerin vergi matrahı net kâr üzerinden hesaplanır ve şirketlerin vergi beyannamesi her yıl 31 Mayıs tarihine kadar sunulmalıdır.
Yabancı hissedarlara temettü dağıtımında stopaj bildirimi ne zaman verilir?
Yabancı hissedarlara ödenen temettülerde genel stopaj oranı %25 olup stopaj bildiriminin kesintiden sonra 7 gün içinde verilmesi gerekir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy