Norveç'te Evlilik ve Aile Birleşimi Oturumu
Norveç'te yabancı bir kişinin evlenebilmesi için Norveç vatandaşı olması ya da ülkede oturum iznine sahip bulunması zorunlu değildir. Buna karşılık nikâh sırasında ilgilinin oturum izni, AB/AEA serbest dolaşım hakkı, geçerli bir ziyaret vizesi ya da vize muafiyeti yoluyla Norveç'teki kalışının yasal olması şarttır. Norveç'te evlenmek kişiye kendiliğinden yasal oturum hakkı kazandırmaz; ülkede yaşamak isteyen yabancı eşin aile birleşimi oturum iznine ayrıca başvurması zorunludur. Norveçli veya Nordik bir vatandaşla aile birleşimi başvurusunda evliliğin geçerli şekilde kurulması, yurt dışında yapılmışsa Norveç'te tanınabilir olması, tarafların Norveç'te birlikte yaşama planının bulunması, zorla evlendirme olmaması, evliliğin danışıklı nitelik taşımaması, tarafların en az 24 yaşında olması ve referans kişinin gelir ile konut şartlarını sağlaması aranır.
Norveç'te evlenmek üzere verilen nişanlılık vizesi (fiancé permit) kapsamında geçirilen süreler, sonradan daimi oturum veya vatandaşlık kazanımı için aranan ikamet süresi hesabına dahil edilmez. Buna karşılık, eş ile birlikte yaşamak üzere usulüne uygun şekilde alınan aile birleşimi oturum izninde geçirilen süreler daimi oturum ve vatandaşlık bakımından hesaba katılabilir.
Vatandaşlık Başvurusunda İkamet ve Evlilik Süresi Kuralları
Norveç vatandaşı eş üzerinden vatandaşlığa hak kazanabilmek için başvurucunun son on yıl içinde en az beş yıl geçerli ve en az birer yıllık oturum izinleriyle Norveç'te kalmış olması gerekir. Ayrıca kişinin ikamet süresi ile evlilik süresinin toplamı en az yedi yıl olmalıdır; bu iki süre eşzamanlı işleyebilir ve birlikte hesaplanabilir. Vatandaşlık hesabına dahil edilecek evlilik süresi (marriage period), kişinin Norveç vatandaşı biriyle eş, kayıtlı partner veya birlikte yaşayan partner olarak fiilen ortak yaşam sürdürdüğü süreyi kapsar. Nikâhın Norveç'te veya yurt dışında yapılması fark etmeksizin, Norveçli eş ile yurt dışında paylaşılan ortak ikamet de resmi belgelerle kanıtlanması şartıyla evlilik süresine dahil edilebilir.
Evlilik akdedildiği sırada eş Norveç vatandaşı değilse, vatandaşlık hesabına esas evlilik süresi nikâh tarihinden itibaren değil, eşin Norveç vatandaşlığını kazandığı tarihten itibaren işlemeye başlar. Dolayısıyla sonradan Norveç vatandaşlığı alan eşle geçmişte yürütülen evlilik süresi geriye dönük işletilmez. Bununla birlikte vatandaşlık başvurusunda karar verildiği tarihte de tarafların evliliklerinin, kayıtlı partnerliklerinin veya fiili birlikte yaşamlarının devam ediyor olması zorunludur.
Avrupa Birliği ve Avrupa Ekonomik Alanı (AB/AEA) vatandaşları için de Norveç vatandaşı eş üzerinden yapılan vatandaşlık başvurularında son on yılın en az beş yılında Norveç'te ikamet ve toplamda yedi yıllık süre kuralı aynen uygulanır. AB/AEA rejiminde bu hesaplamaya esas ikamet süresi, ilgilinin Norveç'te yasal ikamet hakkını kazandığı tarihten itibaren başlatılır.
Daimi Oturum ve Mali Yeterlilik Şartı
Vatandaşlık başvurusunun karara bağlandığı tarihte başvurucunun daimi oturum iznine sahip olması ya da daimi oturum koşullarını karşılıyor olması zorunludur. Daimi oturum başvurusu yapmamış olan kişilerin vatandaşlık karar tarihinde daimi oturum için gereken mali destek ve diğer şartları taşıması gerekir; bu şartlar karşılanmıyorsa vatandaşlık başvurusu reddedilir. 1 Eylül 2025 tarihinden sonra yapılan daimi oturum başvurularında şartların tamamının karar anında karşılanması kuralı geçerliyken, mali destek şartı istisna tutulmuş olup bu koşulun başvuru anında veya karara kadar herhangi bir aşamada sağlanması yeterlidir.
Dil Yeterliliği ve Entegrasyon Koşulları
Vatandaşlık başvurusunda bulunan 18 ile 67 yaş arasındaki kişilerin belge teslimi sırasında sözlü Norveççe sınavında en az B1 seviyesini geçmiş olması ve vatandaşlık testini veya Norveççe sosyal bilgiler testini başarmış olması şarttır. Eş üzerinden başvuru yapılmış olması dil ve entegrasyon yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Buna karşılık vatansızlar, koruma veya yerleştirme kapsamında gelen 55 yaşını doldurmuş mülteciler, bu yaş sınırını aşıp malullük desteği alanlar ile 1 Ekim 2022'den önce başvuruda bulunanlar için A2 dil seviyesi yeterli kabul edilebilmektedir.
Adli Sicil İncelemesi, Çifte Vatandaşlık ve Başvuru Usulü
On beş yaşından büyük vatandaşlık başvurucularının polis randevusu tarihinde üç aydan eski olmayan bir polis sabıka kaydı sunması zorunludur. Para cezasına mahkûmiyet, hapis cezası veya derdest bir ceza soruşturması bulunması hâlinde vatandaşlığa hak kazanmak için bekleme süreleri uygulanır ya da başvuru askıya alınabilir. Bekleme süresi 10 ila 15 günlük hapis cezası veya aynı ağırlıkta alternatif hapis içeren para cezalarında 2,5 yıl, 21 ila 90 günlük cezalarda ise 5 yıldır.
Norveç hukuku 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren çifte vatandaşlığa izin vermekte olup Norveç vatandaşlığına geçerken eski vatandaşlıktan çıkma şartı aramamaktadır. Ancak ilgilinin vatandaşı olduğu diğer devlet çoklu vatandaşlığa izin vermiyorsa o devletin mevzuatına göre mevcut vatandaşlığın kaybı gündeme gelebilir. Norveç idaresine önceki vatandaşlığın korunacağına dair ayrı bir bildirim yapılması gerekmez; fakat diğer devletin mevzuatını araştırma yükümlülüğü tamamen başvurucuya aittir.
Norveç vatandaşlık başvurularında ilk derece idari karar mercii Göçmenlik Müdürlüğü (UDI) olup, bu merci tarafından verilen ret kararlarına karşı kural olarak Göç Temyiz Kurulu (UNE) nezdinde itiraz yoluna başvurulur.
Norveç'te evlenmek yabancı eşe otomatik oturum hakkı sağlar mı?
Norveç'te evlenmek kişiye otomatik olarak oturum hakkı vermez. Norveç'te yaşamak isteyen yabancı eşin ayrıca eşi üzerinden aile birleşimi oturum iznine başvurması ve gerekli şartları karşılaması gerekir.
Eş evlilikten sonra Norveç vatandaşı olursa evlilik süresi nasıl hesaplanır?
Evlilik akdedildiği sırada eş Norveç vatandaşı değilse, vatandaşlık başvurusundaki yedi yıllık süre hesabına esas evlilik süresi nikâh tarihinden değil, eşin Norveç vatandaşlığını resmen kazandığı tarihten itibaren işlemeye başlar.
Evlilik yoluyla Norveç vatandaşlığında dil ve entegrasyon sınavı zorunlu mudur?
Norveç vatandaşıyla evli olmak dil ve entegrasyon koşullarını ortadan kaldırmaz. 18 ile 67 yaş arasındaki başvurucuların sözlü Norveççe sınavında en az B1 seviyesini sağlaması ve vatandaşlık testini veya Norveççe sosyal bilgiler testini başarması şarttır; belirli yaş, malullük veya mültecilik durumlarında A2 düzeyi yeterli olabilmektedir.
Norveç vatandaşlığına geçerken mevcut vatandaşlıktan çıkmak gerekir mi?
Norveç hukuku 1 Ocak 2020'den itibaren çifte vatandaşlığı kabul ettiğinden eski vatandaşlıktan çıkma şartı aramaz. Bununla birlikte kişinin vatandaşı olduğu diğer ülke çoklu vatandaşlığa izin vermiyorsa o ülkenin mevzuatı gereği vatandaşlık kaybı yaşanabileceğinden diğer devletin kurallarını araştırma sorumluluğu başvurucuya aittir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy