Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının İtalya'da 90 günden uzun süren bir üniversite eğitimi alabilmeleri için yetkili diplomatik temsilciliklerden ulusal D tipi öğrenci vizesi almaları gerekmektedir. İtalya'ya giriş yapılmasının ardından sekiz iş günü içinde öğrenci oturum izni (permesso di soggiorno per motivi di studio) başvurusunun yapılması zorunludur. Üniversiteye kayıt amacıyla düzenlenen D tipi öğrenci vizeleri, şartların karşılanması halinde 365 gün süreli ve çok girişli olarak düzenlenirken; üniversiteye giriş sınavı veya yüz yüze dil sınavı gerektiren sınırlı hallerde 100 günlük ulusal vize verilmesi mümkündür. Lisans, yüksek lisans ve tek aşamalı programlara yönelik öğrenci vizesi başvurularının en geç 30 Kasım 2026 tarihine kadar yetkili diplomatik temsilciliğe sunulması gerekir; bununla birlikte üniversitelerin kendi akademik takvimleri doğrultusunda daha erken başvuru tarihi belirleme yetkisi saklıdır. Lisans ve yüksek lisans öğrencilerinin ilgili akademik yılın 31 Ocak tarihi itibarıyla Universitaly sisteminde kayıtlı görünmemesi halinde ise vizenin geri alınması ve durumun emniyet müdürlüğüne (Questura) bildirilmesi söz konusu olabilmektedir.
Akademik Başvuru ve Dil Yeterliliği Koşulları
Türkiye'den İtalya'da lisans düzeyinde üniversite eğitimine başvuracak öğrencilerin en az 12 yıllık lise diplomasına sahip olmaları ve ilgili yıla ait YKS kapsamında TYT ile AYT sınav sonuç belgelerini sunmaları gerekmektedir. Önceki yıllarda YKS sınavına girerek Türkiye'de bir üniversiteye kaydolmuş olan öğrencilerin ise eski YKS sonuçlarının yanında güncel üniversite öğrenci belgelerini ibraz etmeleri kabul edilmektedir. İtalyanca veya İngilizce eğitim veren programlara başvurularda kural olarak en az B2 seviyesinde dil yeterliliğinin belgelenmesi aranmaktadır. İngilizce eğitim veren programlar bakımından uluslararası kabul gören bir kuruluş tarafından düzenlenmiş ve en az B2 seviyesini gösteren dil sertifikasının sunulması şarttır.
Mali Yeterlilik ve Sağlık Sigortası Şartları
2026-2027 akademik yılı kapsamında İtalya'da bir yıllık yaşam giderleri için öğrencilerin okul ücreti ve ülkeye dönüş masrafından bağımsız olarak en az 10.179,85 Euro tutarında mali kaynağa sahip olduklarını göstermeleri zorunludur. Mali yeterlilik bizzat öğrenci tarafından sağlanabileceği gibi dördüncü dereceye kadar bir aile üyesinin sponsorluğu yoluyla da temin edilebilir; sponsorluk halinde masraf taahhüdü, kimlik belgesi, banka hesap dökümleri ve gelir belgeleri ibraz edilmelidir. Öğrencinin aldığı burs miktarının 10.179,85 Euro'nun altında kalması durumunda aradaki farkın ayrıca belgelenmesi gerekmektedir. Bu kapsamda yalnızca burs başvurusu yapmış olmak yeterli sayılmamakta, bursun kesin tahsis edildiğini gösteren resmi belgenin sunulması aranmaktadır. Ayrıca vize başvurusunda en az 30.000 Euro teminatlı, Avrupa Birliği ülkelerinde geçerli, acil tıbbi tedavi, hastaneye yatış ve ülkeye dönüş giderlerini kapsayan seyahat sağlık sigortasının bulunması zorunludur.
Öğrenci Oturum İzninin Yenilenmesi ve Çalışma Hakkı Sınırları
Öğrenci oturum izninin yenilenmesi için başvurunun kural olarak mevcut oturum izni süresinin sona ermesinden en az 60 gün önce yapılması gerekir. İtalya'daki oturum izni yenilemelerinde ilk akademik yılda en az bir sınavın, takip eden yıllarda ise her yıl en az iki sınavın başarıyla tamamlanmış olması şartı aranır. Ağır sağlık problemleri veya mücbir sebeplerin resmi olarak belgelenmesi durumunda tek sınav başarısıyla da yenileme yapılabilmektedir. Öğrenci oturum izni, eğitim programının normal süresinden sonra en fazla üç yıl daha uzatılabilir.
İtalya'da geçerli bir öğrenci oturum izni bulunan yabancı öğrenciler, bağımsız bir çalışma izni alma zorunluluğu bulunmaksızın yasal olarak çalışabilirler. Ancak bu çalışma hakkı haftada en fazla 20 saat ve 52 haftalık dönem içinde toplam 1.040 saat ile sınırlandırılmıştır.
Mezuniyet Sonrası İş Arama ve Çalışma Oturumuna Dönüşüm
İtalya'da lisans veya yüksek lisans eğitimini bitiren yabancı öğrenciler, kanuni koşulları sağlamaları durumunda öğrenci oturum izinlerini bir yıllık iş arama oturumuna çevirebilirler. Bu hak otomatik olarak verilmemekte olup, geçerli oturum süresi dolmadan önce mezuniyet belgesi, yeterli mali kaynak ve iş arayan kaydına ilişkin belgelerle başvuru yapılmasını gerektirir.
Öğrenci oturumunun çalışma oturumuna dönüştürülmesi prosedürü, 2023 yılında yapılan yasal düzenleme ile yıllık yabancı iş gücü kotalarının (Decreto Flussi) kapsamından çıkarılmıştır. Bu çerçevede başvurular geçerli bir oturum izni bulunması koşuluyla yılın herhangi bir döneminde ve sayısal kota aranmaksızın yapılabilir. Lisans, yüksek lisans, master veya doktora öğrencileri gerekli şartları sağlamaları halinde eğitimlerini tamamlamadan önce de çalışma oturumuna dönüşüm başvurusu yapabilirken; mesleki eğitim veya staj gerekçesiyle verilen izinlerde kural olarak eğitimin veya stajın tamamlanması şartı aranmaktadır. Ücretli çalışmaya geçiş için haftalık 20 saati aşan bir iş teklifi sunulmalı; işveren tarafından sözleşme türü, görev tanımı, uygulanacak toplu iş sözleşmesi, çalışma süresi ve ücret bilgilerini içeren teklif dosyaya eklenmelidir. Başvurular İçişleri Bakanlığının çevrim içi sistemi üzerinden Göçmenlik Tek Gişesine (Sportello Unico per l'Immigrazione) iletilir.
İtalya öğrenci vizesi için 2026 mali yeterlilik tutarı ne kadardır?
2026-2027 akademik yılı için öğrencinin İtalya'daki bir yıllık yaşam giderleri bakımından okul ücreti ve dönüş masrafından ayrı olarak en az 10.179,85 Euro mali kaynağa sahip olduğunu belgelendirmesi gerekmektedir.
Öğrenci oturum izni ile İtalya'da haftada kaç saat çalışılabilir?
Geçerli öğrenci oturum izni bulunan yabancı öğrenci, ayrı bir çalışma izni almaksızın haftada en fazla 20 saat ve 52 haftalık dönemde toplam 1.040 saat çalışabilir.
Öğrenci oturum izninin yenilenmesi ne zaman yapılmalıdır?
Öğrenci oturum izninin yenilenmesi için başvurunun kural olarak mevcut oturum süresinin sona ermesinden en az 60 gün önce yapılması gerekmektedir.
Öğrenci oturumunu çalışma oturumuna çevirmek için kota beklemek gerekir mi?
2023 yılında yapılan yasal değişiklikle öğrenci oturumunun çalışma oturumuna dönüştürülmesi yıllık Decreto Flussi kotalarından çıkarılmış olup, geçerli oturum izni olanlar yılın herhangi bir döneminde kota olmadan başvuru yapabilmektedir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy