Evlilik Bağı ve Norveç Vatandaşlığı Şartları
Norveç vatandaşı bir kişiyle evlenmek yabancı eşe doğrudan Norveç vatandaşlığı sağlamaz. Yürürlükteki hukuki sistemde evlilik bağı müstakil bir vatandaşlık sebebi olarak değil, belirli koşullarda vatandaşlığa giden ikamet süresini etkileyebilen özel bir statü olarak değerlendirilir.
Evlilik üzerinden vatandaşlık başvurusunda bulunabilmek belirli ikamet ve birliktelik şartlarının bir arada sağlanmasına bağlıdır. Bu kapsamda temel kural, son on yıllık dönem içinde en az beş yıl boyunca Norveç'te uygun bir ikamet izniyle bulunulması ve bu ikamet süresi ile evlilik ya da ortak yaşam süresinin toplamda yedi yıla ulaşmasıdır.
Başvuru Sürecinde Boşanma ve Bildirim Yükümlülüğü
Evlilik esasına dayanan kısaltılmış ikamet süresi hesabından yararlanabilmek için eş, partner veya birlikte yaşayan kişi statüsünün yalnızca başvuru yapıldığı anda bulunması yeterli kabul edilmez. Yetkili idari makam tarafından başvuru hakkında nihai vatandaşlık kararı verildiği anda da kişinin bu statüsünün fiilen devam etmesi zorunludur.
Vatandaşlık başvurusu devam ederken başvuru sahibinin eşiyle artık birlikte yaşamaması veya tarafların boşanması durumunda, bu medeni hal ve yaşam durumu değişikliğinin göç makamlarına bildirilmesi hukuki bir zorunluluktur. Birlikte yaşamanın son bulması veya evliliğin sona ermesi, devam eden vatandaşlık dosyasında bildirimi gereken bir durum değişikliğidir.
Evlilik sona erdiğinde başvuru sahibinin mevcut vatandaşlık başvurusunu geri çekmesi zorunlu bir yol değildir. Kişi dilerse yazılı başvuru yaparak dosyanın kapatılmasını isteyebileceği gibi, genel ikamet şartlarını taşıyorsa başvurusunu bağımsız statü üzerinden de sürdürebilir.
Oturum İzninin Korunması ve İstismar Halleri
Daimi oturum izni alınmadan önce aile birleşimi izni devam ederken boşanma veya fiilî ayrılık gerçekleşmesi halinde, Norveç'te oturum verilme sebebi ortadan kalktığı gerekçesiyle izin yetkili makamlarca geri alınabilir. Vatandaşlık başvurusu sırasında ve dosya incelenirken geçerli bir oturum izninin bulunması zorunlu olduğundan, nihai karar anında geçerli oturum izninin kalmaması vatandaşlık başvurusunun reddedilmesine yol açabilir.
Daimi oturum alındıktan sonra boşanmanın gerçekleşmesi ise bu statünün kendiliğinden veya otomatik olarak kaybına yol açmaz. Daimi oturum hakkı, Norveç dışında iki yıldan fazla kalma veya oturum izni başvurusunda çok önemli yanlış bilgi verme hallerinde kaybedilebilir.
Aile birleşimi izniyle ülkede bulunan ve eşi veya birlikte yaşadığı partneri tarafından fiziksel, duygusal veya cinsel şiddete, tehdide, zorlayıcı davranışa yahut özgürlüğün kısıtlanmasına maruz kalan kişiler için özel bir koruma düzenlenmiştir. Bu fiiller sebebiyle eşini veya partnerini terk eden kişiler bağımsız oturum izni için başvuruda bulunabilir.
Vatandaşlık Kazanıldıktan Sonraki Boşanmalar ve Kararın Geri Alınması
Norveç vatandaşlığı kazanıldıktan sonra meydana gelen sıradan bir boşanma, tek başına vatandaşlığın geri alınması sebebi oluşturmaz. Vatandaşlığın sonradan geri alınması kararı, başvurunun yanlış veya eksik bilgiyle yahut kasten saklanan önemli ayrıntılarla yapılmış olmasına dayanır.
Kişinin vatandaşlık kararında çok önemli olan konularda yanlış veya eksik bilgi vermiş olması durumunda vatandaşlık geri alınabilir. Ayrıca aile birleşimi başvurularında sonradan ortaya çıkan farklı bilgiler, önceki oturum veya vatandaşlık kararlarının yetkili idari makamca yeniden incelenmesine yol açabilir.
Norveç vatandaşıyla evlenmek doğrudan vatandaşlık kazandırır mı?
Norveç vatandaşı biriyle evlenmek doğrudan vatandaşlık kazandırmaz; evlilik bazı durumlarda vatandaşlığa giden ikamet süresini etkileyebilen özel bir statü olarak değerlendirilir.
Vatandaşlık başvurusu sonuçlanmadan önce boşanan kişi ne yapmalıdır?
Eşle birlikte yaşamanın sona ermesi veya boşanma durumu göç idaresine bildirilmelidir; bu aşamada başvuru yazılı olarak geri çekilebileceği gibi şartlar uygunsa bağımsız statü üzerinden de yürütülebilir.
Daimi oturum izni olan yabancı eş boşandığında hakkını kaybeder mi?
Daimi oturum izni alındıktan sonra gerçekleşen boşanma hakkın otomatik kaybına yol açmaz; daimi oturum Norveç dışında iki yıldan fazla kalma veya başvuruda çok önemli yanlış bilgi verme durumlarında kaybedilebilir.
Vatandaşlık alındıktan sonra boşanmak vatandaşlığın iptaline yol açar mı?
Vatandaşlık kazanıldıktan sonra gerçekleşen sıradan bir boşanma tek başına vatandaşlığın geri alınmasına yol açmaz; geri alma kararı başvuru sürecinde yanlış ya da eksik bilgi verilmesi veya önemli ayrıntıların kasten saklanması halinde gündeme gelir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy