Türk Medeni Kanunu Kapsamında Mirasın Reddi Süresi

Mirasın Reddi Süresi ve Hukuki Niteliği

Türk Medeni Kanunu m. 605 f. 1 uyarınca yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddetme hakkına sahiptir. Kanunun 606. maddesinin ilk fıkrası gereğince miras üç ay içinde reddolunabilir. Türk Medeni Kanunu m. 610 f. 1 uyarınca yasal süre içinde mirası reddetmeyen mirasçı, mirası kayıtsız şartsız kazanmış sayılır.

Ret Süresinin Başlangıcı

Mirasın reddi süresinin işlemeye başlayacağı an mirasçıların kanuni konumuna göre belirlenir. Türk Medeni Kanunu m. 606 f. 2 gereğince üç aylık ret süresi, yasal mirasçılar bakımından mirasçı olunduğunun daha sonra öğrenildiği ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünün öğrenildiği andan itibaren başlar. Mirasçı olunduğunun sonradan öğrenildiği ispat edildiği takdirde süre bu öğrenme gününden itibaren hesaplanır. Vasiyetname ile atanmış mirasçılar bakımından ise mirasın reddi süresi, mirasbırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

Terekenin Yazımı Halinde Ret Süresi

Terekedeki malların tespiti amacıyla koruma önlemi olarak yürütülen terekenin yazımı işlemi tamamlandığında, sulh hukuk hâkimi durumu mirasçılara bildirir. Söz konusu bildirimi alan her bir yasal ve atanmış mirasçı, bildirimin kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içinde mirası reddetme hakkına sahiptir.

Ret Süresinin Sulh Hâkimi Tarafından Uzatılması

Kanunda belirlenen ret süresi haklı nedenlerin bulunması durumunda hâkim kararıyla esnetilebilir. Türk Medeni Kanunu m. 615 uyarınca haklı ve önemli sebepler bulunmaktaysa sulh hâkimi, gerek yasal gerek atanmış mirasçılara ait yasal ret süresini uzatma yoluna gidebileceği gibi kendilerine bu kapsamda ek bir süre de belirleyebilir.

Ret Hakkının Mirasçılara Geçmesi ve Mirasın İntikali

Mirası reddetmeden vefat eden mirasçının ret hakkı kendi mirasçılarına intikal eder. Türk Medeni Kanunu m. 608 f. 1-2 uyarınca bu mirasçılar bakımından ret süresi, kendilerinin mirasbırakanına mirasın geçtiğini öğrendikleri tarihten itibaren başlar; ancak bu süre, kendilerinin mirasbırakanından geçen mirasın reddi için tanınan süre dolmadıkça sona ermez. Bununla birlikte bir mirasçı, kendi mirasbırakanından kalan mirası reddedip aynı anda mirasbırakanına kalan mirası kabul edemez; zira ilk miras, mirası reddetmeden ölen mirasbırakanın terekesinin bir parçası olarak mirasçıya geçmektedir.

Mirasın reddedilmesi neticesinde miras payı daha önce mirasçı sıfatı taşımayan kişilere geçebilir. Türk Medeni Kanunu m. 608 f. 3 gereğince ret sonucunda miras daha önce mirasçı olmayanlara geçerse, bu kişiler bakımından ret süresi, önceki mirasçılar tarafından mirasın reddedildiğini öğrendikleri tarihten itibaren işlemeye başlar.

Sonra Gelen Mirasçılar Lehine Ret ve Bir Aylık Süre

Mirasçılar ret beyanında bulunurken terekenin tasfiyesine geçilmeden evvel, sıradaki mirasçıların mirası kabul iradelerinin sorulmasını talep edebilirler. Türk Medeni Kanunu m. 614 uyarınca talep üzerine ret keyfiyeti sulh hâkimi tarafından sonra gelen mirasçılara tebliğ edilir; muhataplar kendilerine tanınan bir aylık mühlet içinde mirası kabul etmedikleri takdirde reddetmiş sayılırlar. Mirasın kabul edilmemesi halinde tereke iflâs usulünce tasfiye edilerek arta kalan değerler önceki mirasçılara verilir.

Mirasın Hükmen Reddinde Süre Koşulu

Mirasbırakanın ölümü tarihinde borçlarını ödemeden aczi açıkça belli ise veya bu durum resmen tespit edilmişse miras kanun gereği hükmen reddedilmiş sayılır. Türk Medeni Kanunu m. 605 f. 2 kapsamında düzenlenen bu halde mirasbırakanın vefat anındaki malvarlığının borçları karşılamaya yetmemesi borç ödemeden aciz durumunu oluşturur. Mirasın hükmen reddi kanuni bir sonuç olarak kendiliğinden meydana geldiğinden, bu durumda üç aylık hak düşürücü süre aranmaz.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy