Marka Kapsamındaki Mal ve Hizmetlerin Sınırlandırılmasının Amacı
Marka başvurusunda veya tescilli marka kapsamında mal ve hizmetlerin sınırlandırılmasıyla teşebbüsler, bir diğer teşebbüsün markasından ve faaliyet alanından uzaklaşmayı amaçlayabilmektedir. Bu yolla tarafların, olası bir karıştırılma ihtimalini bertaraf etmeyi ve piyasada bir arada var olmayı hedeflemesi mümkün olabilmektedir.
Nice Sınıflandırması ve Mal Hizmet Listeleri
Uluslararası Nice Sınıflandırmasında mallar ve hizmetler 01 ila 45 arasındaki sınıflar altında belirtilecek şekilde gruplandırılmıştır. Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO), gelişen ticari ihtiyaçları karşılamak amacıyla neredeyse her yıl yeni mal ve hizmetler ekleyerek sınıflandırmayı güncellemektedir. Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından yayımlanan en güncel sınıflandırma listesi ise 2015 yılına aittir.
Ulusal ve Uluslararası Başvurularda Sınırlandırma Talepleri
Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde uluslararası marka başvurularında mal ve hizmetlerin faaliyet alanına özgülenerek spesifik sınırlandırmalarla tescili uygun görülmektedir. Buna karşılık yerel başvurularda gerek başvuru aşamasında gerek sonrasında sunulan sınırlandırma talepleri daha sıkı şartlara tabi tutulmakta, daha dar yorumlanmakta ve sıklıkla reddedilmektedir. Kurum, ulusal başvurularda sunulan belirli malların hariç tutulmasına ya da belirli bir alana ilişkin kılınmasına dönük sınırlandırma taleplerini reddederken, uluslararası başvurularda bu tür sınırlandırma taleplerini kabul edebilmektedir.
Genel İfadeler ve Kullanım Amacına Dayalı Sınırlandırmalar
İdari incelemelerde, mal veya hizmet listelerine genel nitelikte ifadeler eklenerek tüm emtia üzerinde sınırlandırma yapılması talepleri değerlendirilirken, eklenen ibarenin listenin tamamıyla ilişkili bulunmaması veya emtianın tamamını kısıtlamaması gibi durumlar dikkate alınabilmektedir. Benzer şekilde, emtianın nasıl kullanılacağının alıcının inisiyatifinde kaldığı gerekçesiyle kullanım amacına yönelik somut açıklamaların emtia üzerinde sınırlandırma niteliği taşımadığı sonucuna varılabilmektedir.
Yayıma İtiraz İncelemesi ve Kullanımın İspatı
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 19. maddesinin birinci fıkrasına göre Kurum, itirazlara karşı görüş bildirmesi için başvuru sahibine süre tanır ve lüzum gördüğünde taraflardan ilave bilgi ile belge isteyebilir. Belirtilen süre zarfında görüş ya da talep edilen ek belgelerin iletilmemesi durumunda, itiraz incelemesi dosyada hazır bulunan bilgi ve belgeler üzerinden tamamlanır. Aynı maddenin beşinci fıkrası uyarınca, yayıma itiraz sürecine dair usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.
6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU m. 19Kaynağı aç
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, Kanun'un 6. maddesinin birinci fıkrasına dayanılarak yapılan itirazlarda, gerekçe gösterilen markanın itiraza konu başvurunun başvuru veya rüçhan tarihi itibarıyla Türkiye'de en az beş yıldır tescilli olması aranır. Bu şartın varlığında, başvuru sahibinin talebi üzerine itiraz sahibinden, başvuru veya rüçhan tarihinden önceki beş yıllık süre zarfında markasını itiraza dayanak gösterdiği mal veya hizmetler bakımından Türkiye'de ciddi biçimde kullandığını ya da kullanmamaya dair haklı gerekçeleri olduğunu ispatlaması istenir. İtiraz eden tarafça bu durumun ispatlanamaması hâlinde itiraz reddedilir. İtiraz gerekçesi markanın tescilli olduğu mal veya hizmetlerin sadece bir kısmı için kullanıldığı kanıtlandığında ise inceleme, yalnızca kullanımı ispatlanabilen mal veya hizmetler dikkate alınarak gerçekleştirilir.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 19. maddesinin üçüncü fıkrası doğrultusunda yapılan inceleme sonucunda, başvurusu yapılan markanın koruma kapsamındaki mal veya hizmetlerin tümü yahut bir bölümü yönünden tescilinin mümkün olmadığı anlaşılırsa, başvuru söz konusu mal veya hizmetler özelinde reddedilir; böyle bir engelin bulunmaması hâlinde ise yapılan itirazın reddi kararlaştırılır.
Re'sen Sınırlandırma Değerlendirmeleri ve Uzlaşma Usulü
Marka başvurusuna karşı yapılan itiraz incelemesinde Kurum, tarafların bu yönde bir talebi bulunmasa dahi emtia listesini belirli bir menşede üretilen malları hariç tutacak şekilde re'sen sınırlandırarak uyuşmazlığı sonuçlandırma yoluna gidebilmiştir.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 19. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Kurum gerekli görmesi hâlinde tarafları uzlaşmaya teşvik edebilir. Kanun gereğince uzlaşma ile ilgili hususlarda 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümleri uygulanır.
Kurum Kararlarına Karşı İtiraz Usulü ve Süreler
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Kurum tarafından Kanun'un ilgili Kitabı kapsamında alınan kararlardan zarar gören taraflar bu kararlara karşı Kurum nezdinde itiraz edebilmektedir.
6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU m. 20Kaynağı aç
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre Kurum kararlarına karşı yapılacak itirazın, kararın tebliğinden itibaren iki aylık süre içinde gerekçeleriyle birlikte yazılı olarak iletilmesi gerekir; gerekçelerin anılan sürede Kuruma verilmemesi durumunda itiraz yapılmamış kabul edilir. Bu iki aylık yasal sürenin tamamlanmasının ardından mevcut itiraz gerekçelerinde değişiklik yapılamaz ve dosyaya yeni gerekçe dahil edilemez. Ayrıca itiraz incelemesinin gerçekleştirilebilmesi için yasal süre içerisinde ücretin yatırılması ve ödemeye dair bilginin aynı süre zarfında Kuruma ibraz edilmesi zorunludur.
Teşebbüsler marka mal ve hizmetlerini neden sınırlandırır?
Teşebbüsler, başka bir teşebbüsün markasından ve faaliyet alanından uzaklaşarak olası bir iltibas riskini bertaraf etmeyi ve piyasada birlikte var olabilmeyi hedefleyebilmektedir.
Emtianın kullanım amacını açıklayan kayıtlar sınırlandırma sağlar mı?
İdari değerlendirmelerde, emtianın kullanım biçiminin üreticiden ziyade satın alanın tercihine bağlı olduğu gerekçesiyle kullanım amacına ilişkin açıklamaların emtia üzerinde sınırlandırma sonucu doğurmayabileceği sonucuna varılabilmektedir.
Kurum kararlarına karşı itiraz süresi ne kadardır?
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 20. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca itiraz, kararın bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde yazılı ve gerekçeli olarak Kuruma yapılmalıdır.
Marka itirazı sürecinde uzlaşma teşviki mümkün müdür?
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 19. maddesinin dördüncü fıkrası gereğince Kurum gerekli gördüğünde tarafları uzlaşmaya teşvik edebilir ve bu süreçte 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümleri uygulanır.
İtiraz gerekçesi markanın kısmi kullanımı nasıl sonuç doğurur?
Başvuru veya rüçhan tarihinde en az beş yıldır Türkiye'de tescilli olan markaya dayalı itirazlarda başvuru sahibinin talep etmesi üzerine kullanım ispatı istendiğinde, tescilli mal veya hizmetlerin yalnızca bir kısmı için kullanım kanıtlanırsa itiraz sadece kullanımı ispatlanan bu mal veya hizmetler dikkate alınarak incelenir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy