Marka ile influencer arasındaki ilişki, çoğunlukla karma ve atipik bir iş görme sözleşmesi niteliğinde kabul edilir. Türk hukukunda influencer sözleşmesi adıyla özel olarak düzenlenmiş bağımsız bir sözleşme türü bulunmamaktadır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca taraflar, bir sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde serbestçe kararlaştırabilir. Bu doğrultuda sözleşmenin tabi olacağı hükümler, kampanyanın yapısına ve üstlenilen işin niteliğine göre belirlenir.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 26Kaynağı aç
Sözleşmenin Hukuki Niteliği ve Tipik İş Görme Sözleşmeleri
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. maddesi uyarınca eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Influencerın belirli bir tarihe kadar reklam videosu hazırlaması, belirli sayıda paylaşım veya video üretmesi, markaya özgü fotoğraf çekmesi, kampanya metni ya da görsel tasarım meydana getirmesi ve önceden belirlenmiş niteliklere sahip içerik teslim etmesi kararlaştırıldığında, ilişki eser sözleşmesine ilişkin unsurlar taşır.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 470Kaynağı aç
6098 sayılı Kanun'un 502. maddesinde vekâlet sözleşmesi, vekilin vekâlet verenin bir işini görmeyi veya işlemini yapmayı üstlendiği sözleşme olarak tanımlanmış olup vekâlete ilişkin hükümler, niteliklerine uygun düştükleri ölçüde kanunda düzenlenmemiş iş görme sözleşmelerine de uygulanır. Influencerın belirli bir sonucu garanti etmeksizin kampanya sürecini yönetmesi, marka adına etkinliklere katılması, takipçi sorularını yanıtlaması, belirli bir süre marka elçiliği yürütmesi ve markanın sosyal medya iletişimine devamlı katkı sunması kararlaştırılmışsa vekâlet sözleşmesi hükümleri gündeme gelebilir. Bu kapsamda influencer, markanın hukuka aykırı talimatlarına uymakla yükümlü değildir.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 502Kaynağı aç
6098 sayılı Kanun'un 393. maddesi gereğince hizmet sözleşmesi, işçinin işverene bağımlı olarak belirli veya belirli olmayan süreyle iş görmeyi ve işverenin de ona zamana veya yapılan işe göre ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Influencerın sürekli olarak aynı marka için çalışması, marka tarafından belirlenen çalışma saatlerine uyması, günlük ve ayrıntılı talimatlara tabi tutulması, markanın organizasyonuna dahil edilmesi, izin ve çalışma düzeninin marka tarafından belirlenmesi ve ekonomik ile kişisel açıdan markaya bağımlı hale gelmesi durumunda, ilişkinin iş sözleşmesi olarak değerlendirilmesi ihtimali ortaya çıkabilir.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 393Kaynağı aç
Sözleşmenin Kurulması, Genel İşlem Koşulları ve Hükümsüzlük
Marka ile influencer arasındaki iş görme sözleşmesi, kanunda aksine özel bir şekil şartı öngörülmediği ölçüde sözlü, yazılı veya elektronik ortamda kurulabilir. Tarafların e-posta, mesajlaşma uygulamaları veya sosyal medya yazışmaları üzerinden ücret, içerik sayısı, tarih ve diğer esaslı hususlarda mutabakata varması da sözleşme ilişkisi meydana getirebilir.
6098 sayılı Kanun'un 20. maddesi uyarınca, sözleşme kurulurken düzenleyen tarafın ileride birden fazla benzer sözleşmede yararlanmak üzere tek taraflı oluşturduğu kayıtlar genel işlem koşulu sayılır. Bu kayıtların sözleşmede veya ekinde bulunması, hacmi ya da biçimi nitelendirmeyi etkilemez. Şartların marka tarafından çok sayıda influencer için önceden tek taraflı belirlenmesi durumunda Borçlar Kanunu'nun 20 ila 25. maddeleri uygulanabilir. Bununla birlikte 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 55. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi gereğince; dürüstlük kuralına aykırı şekilde diğer taraf aleyhine, doğrudan veya yorum yoluyla uygulanacak kanuni düzenlemeden önemli ölçüde ayrılan ya da sözleşmenin niteliğine önemli ölçüde ters hak ve borç dağılımı getiren genel işlem şartlarının yanıltıcı biçimde kullanılması haksız rekabet oluşturur.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 20Kaynağı aç
6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU m. 55Kaynağı aç
6098 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca; emredici kurallara, ahlak ve kamu düzeni kurallarına, kişilik haklarına aykırılık taşıyan ya da konusu imkânsız olan sözleşmeler kesin hükümsüzlük yaptırımına tabidir. Sözleşmedeki bazı hükümlerin geçersiz sayılması kural olarak diğer maddelerin geçerliliğini zedelemez; ancak geçersiz maddeler olmaksızın sözleşmenin kurulmayacağı açıkça anlaşılıyorsa sözleşme bütünüyle kesin hükümsüz hale gelir.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 27Kaynağı aç
Ticari Reklam Kuralları ve Tüketicinin Korunması
Influencer, marka ile arasındaki ticari ilişkiyi gizleyemez. Ücret, ücretsiz ürün, indirim, davet, konaklama, seyahat, komisyon veya benzeri bir menfaat karşılığında gerçekleştirilen paylaşımların reklam niteliği açıkça anlaşılır olmalıdır. Influencer, ürünü kullanmadığı halde kullanmış gibi davranamaz; kişisel deneyime dayanmayan veya bilimsel olarak ispatlanamayan açıklamalarda bulunamaz.
1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülen yönetmelik değişikliği kapsamında; kazanç, indirimli mal veya hizmet temini ya da etkinliğe katılım biçiminde menfaat sağlanan paylaşımlarda reklam niteliğinin 'reklam' veya 'tanıtım' ibaresiyle gösterilmesi düzenlenmektedir.
Telif Haklarının Devri ve Kişisel Verilerin Korunması
Markanın içerik üretim bedelini ödemiş olması, içerik üzerindeki fikrî hakların kendiliğinden markaya geçtiği anlamına gelmez. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 52. maddesi gereğince, mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır.
5846 sayılı FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU m. 52Kaynağı aç
Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından yapılan değerlendirmede, taraflar arasındaki iş ilişkisi son bulduktan sonra ilgili kişinin fotoğraflarının sosyal medya hesaplarında reklam amacıyla kullanılmayı sürdürülmesi hukuka aykırı veri işleme faaliyeti kapsamında görülmüştür.
Haksız Rekabet Halleri ve Talepler
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 55. maddesi, dürüstlük kuralına ters düşen tanıtım ve pazarlama yöntemlerini haksız rekabet saymaktadır. Bu çerçevede rakiplerin, sundukları ürünlerin, bedellerin, ticari faaliyetlerin veya çalışmaların gerçeğe aykırı, aldatıcı ya da gereksiz incitici beyanlarla karalanması haksız rekabet kabul edilir. Benzer biçimde kişinin kendi işletmesi, ürünleri, fiyatları veya ticari ilişkileri hakkında aldatıcı beyanlar vermesi ya da aynı yollarla başka bir işletmeyi rekabette öne geçirmesi de kanuna aykırılık teşkil eder.
6102 sayılı Kanun uyarınca; gerçeğe aykırı veya yanıltıcı yöntemlerle, rakipleri gereksiz biçimde kötüleyerek ya da tanınmışlıklarından haksızca yararlanarak karşılaştırmalı tanıtım yapmak ve sunulan ürünlerin özelliklerini, yararlarını veya risklerini gizleyerek tüketicileri aldatmak dürüstlüğe aykırı fiillerdendir. Haksız rekabet dolayısıyla menfaatleri zarar gören veya zarar tehlikesiyle karşılaşabilecek ilgililer; fiilin tespitini, önlenmesini, haksız durumun ortadan kaldırılmasını, yanlış beyanların düzeltilmesini ve koşulları mevcutsa zararın tazmin edilmesini isteyebilir.
6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU m. 56Kaynağı aç
Sözleşmeye Aykırılık ve Ceza Koşulu
6098 sayılı Kanun'un 112. maddesi uyarınca, üstlenilen edim tamamen veya gereği gibi yerine getirilmediğinde borçlu taraf, kusurlu olmadığını kanıtlayamadığı takdirde alacaklının bu sebeple karşılaştığı zararları tazmin etmekle yükümlüdür.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 112Kaynağı aç
6098 sayılı Kanun'un 179. maddesi kapsamında, edimin hiç yerine getirilmemesi veya eksik ifası için cezai şart öngörülmüşse alacaklı, sözleşmede aksi kararlaştırılmadığı sürece ya asıl borcun ifasını ya da kararlaştırılan cezanın ödenmesini talep edebilir. Ceza koşulu ifanın belirlenen vakitte veya yerde gerçekleşmemesi ihtimaline bağlandığında ise alacaklı, hakkından açıkça vazgeçmedikçe veya teslimi çekincesiz kabul etmedikçe hem asıl borçla birlikte cezanın ifasını da isteyebilir. Borçlunun cezayı ödeyerek sözleşmeden dönme veya fesih hakkına sahip olduğunu ispat hakkı saklıdır. Taraflar arasındaki bağın hukuken iş sözleşmesi sayılması durumunda ise yalnızca işçi aleyhine konulmuş ceza koşulları geçersiz kabul edilir.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 179Kaynağı aç
Uyuşmazlıklarda Görevli Mahkemenin Belirlenmesi
Marka ile influencer arasındaki uyuşmazlıklarda mahkemenin görevi, tarafların sıfatına ve ilişkinin niteliğine göre şekillenir. Her iki tarafın ticari işletmesiyle bağlantılı uyuşmazlıklarda ticaret mahkemeleri görevli olabilir. Influencerın işçi statüsünde bulunduğu kabul edilirse davanın iş mahkemesinde görülmesi söz konusu olur. Fikrî haklara dayanan uyuşmazlıklarda ise fikrî ve sınai haklar hukuk mahkemelerinin görevi gündeme gelebilir. Ayrıca taraflardan birinin yabancı olması veya tanıtım kampanyasının birden çok ülkede yürütülmesi durumunda uygulanacak hukuk, yetkili mahkeme ve tahkim şartlarının sözleşmede açıkça kararlaştırılması gerekir.
Influencer sözleşmesi hangi kanuni şekil şartına tabidir?
Temel iş görme sözleşmesi için kanunda özel bir şekil şartı öngörülmediğinden anlaşma sözlü, yazılı veya elektronik ortamda yapılabilir; ancak içerik üzerindeki mali hakların devri veya lisansı söz konusu olduğunda 5846 sayılı Kanun m. 52 gereğince yazılı şekil ve devredilen hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır.
Sosyal medyada menfaat karşılığı paylaşımlarda reklam ibaresi zorunlu mudur?
Influencer menfaat karşılığı gerçekleştirdiği paylaşımlarda ticari ilişkiyi gizleyemez ve reklam niteliğini açıkça belirtmelidir; 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek yönetmelik değişikliğiyle ise 'reklam' veya 'tanıtım' ibaresinin kullanılması zorunlu hale gelecektir.
İş ilişkisi bittikten sonra influencerın fotoğrafları reklamda kullanılabilir mi?
İş ilişkisi sona erdikten sonra ilgili kişinin fotoğraflarının sosyal medya hesabında reklam amacıyla kullanılmaya devam edilmesi, Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından hukuka aykırı veri işleme olarak değerlendirilmiştir.
Sözleşmede yer alan ceza koşulunun ifası nasıl talep edilir?
Sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumunda alacaklı aksi kararlaştırılmadıkça borcun veya cezanın ifasını seçebilir; gecikme cezası ise açık feragat veya çekincesiz kabul yoksa asıl borçla birlikte istenebilir.
Influencer ile marka arasındaki davalarda hangi mahkeme görevlidir?
Her iki tarafın ticari işletmesiyle bağlantılı uyuşmazlıklarda ticaret mahkemeleri görevli olabilirken, influencerın işçi sayılması durumunda uyuşmazlık iş mahkemesinde görülür; fikrî haklara dayanan uyuşmazlıklarda ise fikrî ve sınai haklar hukuk mahkemelerinin görevi gündeme gelebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

