Bilirkişi Raporuna İtiraz Süresi ve Usulü
Marka davalarında hazırlanan bilirkişi raporuna karşı itirazlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 281/1 uyarınca raporun taraflara tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde mahkemeye sunulmalıdır. Taraflar bu süre zarfında raporda eksik gördükleri hususların bilirkişiye tamamlattırılmasını, belirsizlik gösteren hususlar hakkında açıklama yapılmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilirler.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 281Kaynağı aç
Ek Süre Talebinin Şartları
Bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesinin iki haftalık kanuni süre içinde hazırlanmasının çok zor ya da imkânsız olduğu durumlarda veya incelemenin özel ve teknik bir çalışma gerektirmesi hâlinde ek süre istenebilir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 281/1 hükmü gereğince, ek süre talebinin de ilk iki haftalık süre dolmadan mahkemeye iletilmesi zorunludur. Mahkemece talep uygun görülürse, önceki sürenin bittiği andan geçerli olmak üzere, bir defaya mahsus ve en fazla iki haftayı aşmayacak bir ek süre tanınabilir.
İtiraz Üzerine Mahkemenin Değerlendirme Yetkisi
Taraflarca sunulan itirazlar doğrultusunda veya rapordaki belirsizliklerin tespiti hâlinde mahkeme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 281/2 uyarınca bilirkişiden yeni sorular düzenleyerek ek rapor düzenlenmesini isteyebilir. Hâkim, duruşma günü belirleyerek bilirkişinin duruşmada sözlü olarak açıklamalarda bulunmasını da kendiliğinden emredebilir. Bununla birlikte, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 281/3 gereğince mahkeme, maddi gerçeğin tam olarak ortaya çıkarılması amacıyla gerekli görürse yeni bir bilirkişi görevlendirerek uyuşmazlık hakkında yeniden inceleme yaptırma yetkisine sahiptir.
Marka Tescilinde Karıştırılma İhtimali ve İtiraz Dayanakları
Marka uyuşmazlıklarında bilirkişi raporunun esasına yönelik itirazlar, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m. 6/1 çerçevesinde temellendirilir. İlgili hükme göre, tescil başvurusu yapılan bir işaret ile tescilli veya önceki tarihli başvurusu bulunan bir marka arasında aynılık veya benzerlik bulunması ve işaretlerin kapsadığı mal ya da hizmetlerin de aynı veya benzer olması durumunda, halk nezdinde ilişkilendirilme ihtimali dâhil karıştırılma tehlikesi doğuyorsa başvuru itiraz üzerine reddedilir. Bilirkişinin benzerlik ve karıştırılma ihtimalini bu yasal kriterler ışığında yöntemine uygun inceleyip incelemediği itiraz dilekçesinin merkezinde yer alır.
Bütüncül Değerlendirme İlkesi ve Genel İzlenim
Markalar arasındaki benzerlik incelemesinde temel kural, işaretlerin ortalama tüketici nezdinde bıraktığı genel intiba gözetilerek bütüncül bir değerlendirmeye tabi tutulmasıdır. Bilirkişi incelemesinde markayı oluşturan unsurların birbirinden kopuk veya parçalanmış şekilde ele alınması hukuka aykırılık teşkil eder. Tüketicinin algısında yer eden bütünsel etkinin göz ardı edilmesi, rapora itiraz gerekçesi oluşturur.
İltibas İncelemesinde Dikkate Alınan Unsurlar
İşaretler arasında iltibas ve karıştırılma tehlikesinin saptanmasında görsel, işitsel, anlamsal ve yazılış yönünden benzerlikler kapsamlı biçimde irdelenmelidir. Tüketicinin zihninde uyanan genel etkinin ve bu dört temel benzerlik boyutunun raporda yeterince analiz edilmemesi, tespitlerin eksik kalmasına yol açar.
Emtia ve Hizmet Benzerliğinde Aranan Ölçütler
Markaların kapsadığı mal ve hizmetlerin karşılaştırılmasında bilirkişinin belirli somut kriterleri gözetmesi gerekir. İncelemede ürünlerin benzer ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı, dağıtım kanalları, satışa sunulduğu mecralar, birbirlerinin yerine ikame edilebilme veya birbirini tamamlama özellikleri dikkate alınır. Ayrıca ortalama tüketicilerin söz konusu mal veya hizmetleri sunan farklı işletmeler arasında herhangi bir bağlantı kurma ihtimalinin bulunup bulunmadığı denetlenmelidir. Bu unsurları eksik bırakan bilirkişi tespitlerine karşı ek rapor veya yeniden inceleme talep edilebilir.
Bilirkişi raporuna itiraz süresi ne kadardır?
Bilirkişi raporuna itiraz süresi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 281/1 uyarınca raporun tebliğinden itibaren iki haftadır.
Bilirkişi raporuna itiraz için ek süre istenebilir mi?
İtirazın iki haftada hazırlanmasının çok zor veya imkânsız olması ya da teknik çalışma gerektirmesi hâlinde, ilk iki hafta içinde başvurulmak kaydıyla bir defaya mahsus ve en fazla iki haftalık ek süre verilebilir.
İtiraz üzerine mahkeme ek rapor almak zorunda mıdır?
Mahkeme, rapordaki eksiklik ve belirsizlikleri gidermek için ek rapor alabileceği gibi bilirkişiyi duruşmada sözlü dinleyebilir veya gerekli görürse yeni bir bilirkişi tayin ederek yeniden inceleme yaptırabilir.
Markaların benzerliği değerlendirilirken hangi kriterler uygulanır?
Markalar arasındaki benzerlikte görsel, işitsel, anlamsal ve yazılış özellikleri ile ortalama tüketici nezdindeki genel intiba bütüncül olarak değerlendirilir.
Mal ve hizmet benzerliğinde hangi hususlar incelenir?
Emtia ve hizmet benzerliğinde ihtiyaçların aynılığı, dağıtım kanalları, satış yerleri, ikame ve tamamlayıcılık özellikleri ile işletmeler arası bağlantı ihtimali incelenir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy