Kurumlar Vergisinde İlaç Tanıtım ve Kongre Giderleri

Danıştay 3. Daire Başkanlığı         2023/8876 E.  ,  2025/3360 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/8876 Karar No : 2025/3360 TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVACI) …Sıhhi Malzeme Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. … 2-(DAVALI) … Vergi Dairesi Müdürlüğü/… VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU :…Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Davacının devraldığı … İlaç Ticaret Limited Şirketi'nin 2015 ila 2018 yıllarında bilimsel içerikli kongrelere katılan doktorların ve şirket çalışanlarının ulaşım ve konaklama giderlerinin, faaliyeti kapsamında olmadığından bahisle kurum kazancından yapılan indirimlerin kanunen kabul edilmeyen gider olarak ilgili yıllara ait kurumlar vergisi matrahına eklenmesi ve katma değer vergisi beyanlarından çıkarılarak sözü edilen indirimlerin reddi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosu uyarınca adına 2015 ila 2018 yılları için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi, 2015, 2017 ile 2018 yıllarının Ocak ila Nisan, 2016 yılının Şubat ila Nisan dönemleri için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı geçici vergi, 2015 yılının Ocak, Nisan ile Ağustos, 2016 yılının Mayıs ila Temmuz ile Eylül, 2017 yılının Mart, Haziran, Eylül ile Kasım ve 2018 yılının Mart ila Mayıs, Temmuz, Ağustos, Ekim ve Kasım dönemleri için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacının devraldığı ilaç pazarlama faaliyetiyle uğraşan … İlaç Ticaret Limited Şirketi'nin bu kapsamda çeşitli kuruluşların düzenlediği bilimsel içerikli kongrelere katılan doktorların ve şirket çalışanlarının ulaşım ve konaklama giderlerinin, ilaç sektörünün işleyişi göz önüne alındığında, reklam, tanıtım ve promosyon giderleri olduğu, bu tür giderlerin şirketin ticari faaliyetinin devamı için gerektiği ve sektör açısından ticari icaplara da aykırılık taşımadığı ayrıca 03/07/2015 tarih ve 29405 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkındaki Yönetmelik'in 7. maddesinde, bilimsel toplantılar ve ürün tanıtım toplantılarının, sağlık meslek mensubunun uzmanlık/görev alanı ile ilgili olması zorunluluğunun bulunduğu, ruhsat/izin sahiplerinin yurt içi ve yurt dışı bilimsel toplantılara katılacak sağlık meslek mensuplarının kayıt, konaklama ve ulaşım masraflarını belirlenen şartlara uyulmak suretiyle desteklenebileceğinin belirtildiği, bu itibarla anılan Yönetmelik uyarınca tanıtım faaliyetleri kapsamında değerlendirilen kongrelerin, davacı şirketin faaliyeti kapsamında yer aldığı, davalı idarece sözü edilen Yönetmelik'te yer alan şartların ihlal edildiğine ilişkin olarak herhangi bir tespitte bulunulmadığı anlaşıldığından söz konusu giderlerin kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınması suretiyle yapılan tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu cezalı vergiler kaldırılmıştır. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … İlaç Ticaret Limited Şirketi'nin 2015 ila 2018 yıllarında kongrelere katılan sağlık meslek mensuplarının kongre kayıt ücreti, seyahat, transfer ve konaklama giderlerinin, firmanın iş alanı olan ilaç satış pazarlama faaliyetiyle doğrudan ilişki kurularak pazarlama, satış ve dağıtım giderleri içinde değerlendirilebilmesi için söz konusu organizasyonların tamamen ilaç tanıtımı amacıyla tertiplenmiş olmasının gerektiği oysa bahsedilen kongrelerin belirli bir tıbbi konuda meslek mensuplarının bir araya gelmesiyle gerçekleştirilen bilimsel nitelikli toplantılar olduğu dolayısıyla işin gerekliliğini aşan nitelikte ve ilaç tanıtımıyla doğrudan ilişkilendirilmesi mümkün bulunmayan giderlerin ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesine yönelik olmaması nedeniyle kurumlar vergisi açısından kanunen kabul edilmeyen gider olarak kabul edilmesinde ve bu giderlere ait indirim konusu yapılan katma değer vergilerinin reddedilmesinde hukuka aykırılık görülmediği ancak mahsup dönemi geçen geçici verginin aranmayacağı gerekçesiyle istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ve katma değer vergisi ile geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezası yönünden dava reddedilmiş, geçici vergi ise kaldırılmıştır. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, kongre ve sempozyum giderlerinin faaliyetiyle ilişkili olduğu, Beşeri Tıbbi Ürünlerin Tanıtımı Hakkında Yönetmelik ve Kılavuz hükümlerinde Sağlık Bakanlığı ilaç ruhsat sahiplerinin bilimsel toplantılara katılacak sağlık mensuplarının kayıt, konaklama ve ulaşım masraflarını karşılamasını yasaklamadığı, hatta söz konusu faaliyetleri ilaç tanıtımındaki temel faaliyet olarak belirlediği, ilaç sektöründeki pazar koşullarının bilimsel kongreler aracıyla pazarlama faaliyetini zorunlu kıldığı gibi bu durumun devlet tarafından da teşvik edildiği bu nedenlerle yapılan tarhiyatın hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir. Davalı idare tarafından, davacı adına salınan geçici vergide hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 40. maddesinin birinci fıkrasına göre giderlerin ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılmış olmasının yanında gider ile iş arasında açık, güçlü bir illiyet bağının mevcut olması gerektiği sonucuna varılmaktadır. Bu kapsamda ilaç pazarlama faaliyetiyle iştigal eden davacı şirketin devraldığı … İlaç Ticaret Limited Şirketinin çeşitli kuruluşların düzenlediği bilimsel içerikli kongrelere katılan sağlık meslek mensuplarının kongre kayıt ücreti, seyahat, transfer ve konaklama giderlerinin, ilaçlarla ilgili reklam ve tanıtımın yasak olduğu, yalnızca sağlık meslek mensuplarına tanıtımına izin verildiğinden bilimsel toplantılar ve ürün tanıtım toplantılarının tanıtımın en önemli araçları olduğu, bu tür giderlerin şirketin ticari faaliyetinin devamı için gerekli olduğu düşünüldüğünde kurum kazancından indirilebileceği sonucuna varılmaktadır. Söz konusu kongre ve sempozyum giderlerine ilişkin olarak kurum kazancından yapılan indirimlerin kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınması suretiyle yapılan tarhiyatta hukuka bulunmadığından davacı temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: Davacının, devraldığı … İlaç Ticaret Limited Şirketi'nin 2015 ila 2018 yıllarında yaptığı ulusal ve uluslararası kongre ile sempozyumlara ilişkin olarak kurum kazancının tespitinde dikkate aldığı stand giderleri, uydu sempozyum giderleri ve konuşmacı ücretleri açıklamalı giderleri dışındaki giderlerinin ithal ettiği ilaçların tanıtımı ile ilgisi kurulmadığından bahisle söz konusu giderlere ilişkin olarak kurum kazancından yapılan indirimlerin kanunen kabul edilmeyen gider olarak ilgili yıllara ait kurumlar vergisi matrahına eklenmesi ve bu giderlere yönelik katma değer vergisinin beyanlarından çıkarılması üzerine dava konusu tarhiyatın yapıldığı anlaşılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (A) fıkrasında; vergi kanunlarının lafzı ve ruhu ile hüküm ifade ettiği, lafzın açık olmadığı hallerde vergi kanunlarının hükümlerinin, konuluşundaki maksat, hükümlerin kanunun yapısındaki yeri ve diğer maddelerle olan bağlantısı gözönünde tutularak uygulanacağı belirtilmiştir. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 6. maddesinin 1. fıkrasında, kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancının üzerinden hesaplanacağı, 2. fıkrasında, safi kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanunu'nun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı kurala bağlanmıştır. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 40. maddesinde, safi kazancın tespit edilmesinde indirilebilecek giderler sayılmış, sözü edilen maddenin 1. fıkrasının birinci cümlesinde, ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderlerin bu kapsamda olduğu belirtilmiş olup Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 8. maddesinin 1. fıkrasında kurumlar vergisi mükelleflerinin, bu maddede sayılan giderleri de kurum kazancından indirilebileceği düzenlenmiş, 11. maddesinde ise kurum kazancının tespitinde kabul edilmeyen indirimler sayılmıştır. 03/07/2015 tarih ve 29405 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkındaki Yönetmelik'in 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ürünlerin internet dâhil halka açık yayın yapılan her türlü medya ve iletişim ortamında program, film, dizi film, haber ve benzeri yollarla doğrudan veya dolaylı olarak topluma tanıtımının yapılamayacağı, 7. maddesinin birinci fıkrasında, bilimsel toplantılar ve ürün tanıtım toplantılarının sağlık meslek mensubunun uzmanlık/görev alanı ile ilgili olması zorunluluğunun bulunduğu, bu toplantıların, ürünler ile ilgili var olan tıbbi bilgileri aktarmak veya yeni bilgileri sunmak amacı ile yapıldığı, ikinci fıkrasında ruhsat/izin sahiplerinin yurt içi ve yurt dışı bilimsel toplantılara katılacak sağlık meslek mensuplarının kayıt, konaklama ve ulaşım masraflarını karşılama şartları düzenlenmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Davalı idare tarafından temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; geçici vergiye ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur. 03/07/2015 tarih ve 29405 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkındaki Yönetmelik'in 5. maddesinin üçüncü fıkrası gereğince yalnızca sağlık meslek mensuplarına yapılan tanıtıma izin verildiği ve bilimsel ve ürün tanıtım toplantılarının en önemli reklam aracı olması göz önüne alındığında, bu giderlerin reklam, tanıtım ve promosyon giderleri olduğu ve sektör açısından ticari icaplara aykırılık taşımadığı, söz konusu toplantılara hem sağlık meslek mensupları hem de firmaların çalışanlarının katıldığı, firma çalışanlarının katılma amaçlarının sunum, stand, uydu sempozyumu gibi yollarla ürün tanıtımı olması yanında ürünlerle alakalı en güncel bilimsel tartışma ve sunumları izleyerek bilgi aldıkları ve kendilerini geliştirdiklerinden bu toplantılarla davacının faaliyeti arasında illiyet bağı olmadığından bahsedilemeyeceği ayrıca sözü edilen Yönetmelik'in 7. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları gözönünde bulundurulduğunda, tanıtım faaliyetleri kapsamında yer aldığı değerlendirilen kongrelerin davacı şirketin faaliyetinin bir parçası olduğu, ayrıca değinilen Yönetmelikte yer alan şartları ihlal ettiğine ilişkin olarak da herhangi bir tespite rastlanılmadığı görüldüğünden söz konusu kongre ve sempozyum giderlerine ilişkin indirimlerin kanunen kabul edilmeyen gider olarak kabulü suretiyle yapılan tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmamış olup Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ve katma değer vergisi ile geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezası yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen davacı istinaf başvurusunun reddine dair hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idare temyiz isteminin reddine, 2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; geçici vergiye ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA, 3. Davacı temyiz isteminin kabulüne, 4. Kararın; bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ve katma değer vergisi ile geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezasına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, 19/09/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X)-KARŞI OY : Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar bozulması istenen Vergi Dava Dairesi kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında istemin kabulünü gerektirecek durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ve kararın onanması gerektiği oyuyla Karara katılmıyorum.