6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında, köy kamu tüzel kişilikleri Veri Sorumluları Siciline (VERBİS) kayıt yükümlülüğünden istisna tutulmuştur. Kanun uyarınca kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin veri işlemeye başlamadan önce sicile kaydolması kural olmakla birlikte, yetkili organlarca belirlenen objektif kriterler çerçevesinde muafiyetler tanınabilmektedir.
Veri Sorumluları Siciline Kayıt Kuralı ve İstisna Yetkisi
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun 16. maddesi uyarınca, kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin veri işlemeye başlamadan önce Veri Sorumluları Sicili'ne kaydolmaları zorunludur. Ancak bu yükümlülük mutlak bir zorunluluk şeklinde düzenlenmemiştir. Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından belirlenecek objektif kriterler esas alınarak bazı veri sorumluları için Veri Sorumluları Sicili'ne kayıt yükümlülüğünden istisna tutulma imkânı tanınabilir.
Köy Kamu Tüzel Kişiliklerinin Hukuki Durumu
Köy kamu tüzel kişiliklerine ilişkin istisnanın özel dayanağı, Kurulun 14.12.2023 tarihli ve 2023/2135 sayılı kararıdır. Bu karar, kişisel veri işleme faaliyetlerinin bütünü için sınırsız muafiyet tanımaz; Veri Sorumluları Siciline kayıt yükümlülüğüne ilişkindir. Köy tüzel kişiliğinin başka bir hukuki yapıya dönüşmüş olması veya veriyi farklı bir tüzel kişinin işlemesi halinde o veri sorumlusunun statüsü ayrıca belirlenmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Köy tüzel kişiliklerinin VERBİS'e kayıt yaptırması zorunlu mudur?
Hayır, 6698 sayılı Kanun kapsamında köy kamu tüzel kişilikleri Veri Sorumluları Siciline (VERBİS) kayıt yükümlülüğünden istisna tutulmuştur.
VERBİS kayıt yükümlülüğünden kimler istisna tutulabilir?
Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından belirlenecek objektif kriterler esas alınarak bazı veri sorumluları için Veri Sorumluları Sicili'ne kayıt yükümlülüğüne istisna getirilebilir.
Veri Sorumluları Sicili'ne kayıt kural olarak kimler için zorunludur?
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun 16. maddesi gereğince, kişisel verileri işleyen tüm gerçek ve tüzel kişilerin veri işlemeye başlamadan önce Veri Sorumluları Sicili'ne kaydolmaları zorunludur.
Kayıt istisnasına rağmen hangi işlemler sürdürülmelidir?
KVKK’nın Sorularla VERBİS rehberi sicilden istisna olmanın Kanundan istisna olmak anlamına gelmediğini açıkça belirtir. Köyün topladığı kimlik, iletişim veya başvuru bilgileri için hukuki işleme sebebi, amaçla sınırlılık ve gereksiz veri toplamama ilkesi gözetilmelidir. İlgili kişilerin bilgilendirilmesi, erişim yetkilerinin sınırlandırılması, kayıtların güvenli tutulması ve gerekli saklama süresinin belirlenmesi sicile kayıt yapılmasa da önemini korur.
Örneğin bir başvuru listesi hizmetin yürütülmesi için tutuluyor diye, bu listedeki telefon ve kimlik bilgilerinin herkese açık bir yerde yayımlanabileceği sonucuna varılamaz. Listeye kimlerin erişebildiği, üçüncü kişiye aktarımın dayanağı ve veri sahibinin başvurularına yanıt süreci ayrıca düzenlenmelidir. Belediye, mahalle veya köyle ilişkili başka bir tüzel kişinin işlemesiyle köy kamu tüzel kişiliğine ait işlemler aynı istisna altında otomatik olarak değerlendirilmemelidir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy