VERBİS Kayıt Yükümlülüğünün Yasal Çerçevesi
Kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin Veri Sorumluları Sicil Bilgi Sistemine (VERBİS) kaydolmaları 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun 16. maddesi uyarınca kural olarak zorunludur. Bununla birlikte kanun koyucu, Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından belirlenen objektif kriterler çerçevesinde bu yükümlülüğe istisna getirilebilmesine imkan tanımıştır. Kurul tarafından belirlenen ölçütler doğrultusunda, veri sorumlusunun niteliği, çalışan sayısı ve mali durumu gibi unsurlar dikkate alınarak kayıt muafiyetleri tespit edilir.
Ana Faaliyet Konusuna Göre İstisna Kriterleri
Kayıt muafiyetinde veri sorumlusunun ana faaliyet konusunun özel nitelikli kişisel veri işleme olup olmaması temel bir ayrım oluşturur. Ana faaliyet konusu özel nitelikli kişisel veri işleme olmayan veri sorumlularından yıllık çalışan sayısı 50’den az ve yıllık mali bilanço toplamı 100 milyon TL’den az olanlar VERBİS kayıt yükümlülüğünden istisna tutulmuştur. Bu gruptaki veri sorumlularının muafiyetten yararlanabilmesi için her iki nicel sınırın da altında kalması gerekmektedir.
Buna karşılık ana faaliyet konusu özel nitelikli kişisel verileri işleme olan veri sorumluları bakımından daha sıkı eşikler belirlenmiştir. Bu kapsamda faaliyet gösteren veri sorumlularının VERBİS kayıt yükümlülüğünden muaf sayılabilmesi için yıllık çalışan sayısının 10’dan az ve yıllık mali bilanço toplamının 10 milyon TL’den az olması zorunludur.
Defter Tutma Usulüne Göre Kriterlerin Uygulanması
İstisna koşullarının denetiminde veri sorumlularının tabi olduğu defter tutma usulü belirleyicidir. Bilanço esasına göre defter tutan veri sorumluları açısından yıllık çalışan sayısı ve yıllık mali bilanço toplamı kriterleri kümülatif olarak uygulanır. Dolayısıyla bilanço esasına tabi bir veri sorumlusunun muafiyet kapsamına girebilmesi için ilgili çalışan sayısı ve bilanço eşiklerini birlikte sağlaması gerekir.
Bilanço esasına göre defter tutmayan veri sorumluları bakımından ise yıllık mali bilanço toplamı bilgisi bulunmadığından, VERBİS istisnası değerlendirilirken yalnızca yıllık çalışan sayısı kriteri esas alınır. Bu grupta yer alan veri sorumluları için mali eşik aranmaksızın sadece çalışan sayısının belirlenen sınırın altında olup olmadığına bakılır.
Yıllık Mali Bilanço Toplamının Hesaplanması
İstisna sınırlarının belirlenmesinde kullanılan yıllık mali bilanço toplamının tespitinde vergi mevzuatı kayıtları dikkate alınır. Bilanço esasına göre defter tutan veri sorumlularının yıllık vergi beyannamelerine ekli bilançolarında yer alan toplam tutar esas alınarak yıllık mali bilanço toplamı belirlenir.
Bilanço esasına göre defter tutanlarda istisna nasıl uygulanır?
Bilanço esasına göre defter tutan veri sorumlularında VERBİS kayıt istisnası için hem yıllık çalışan sayısı hem de yıllık mali bilanço toplamı kriterleri birlikte ve kümülatif şekilde aranır.
Bilanço esasına tabi olmayan veri sorumluları hangi kritere göre değerlendirilir?
Bilanço esasına göre defter tutmayan veri sorumluları açısından yıllık mali bilanço toplamı bilgisi bulunmadığı için istisna değerlendirmesinde yalnızca yıllık çalışan sayısı kriteri esas alınır.
Yıllık mali bilanço toplamı nereden tespit edilir?
Yıllık mali bilanço toplamı, bilanço esasına göre defter tutan veri sorumlularının yıllık vergi beyannamelerine ekli bilançolardaki toplam tutar üzerinden tespit edilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy