Köprü ve Kamu Binalarına Afiş Asmanın Hukuki Niteliği
Köprülere, meydanlara, parklara veya cadde ve sokak kenarlarındaki kamuya ait duvar veya alanlara bez, kâğıt ve benzeri afiş ya da ilân asılması 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 42/1 uyarınca kural olarak suç değil, kabahat teşkil eder ve idarî para cezası yaptırımına tabidir. Kamuya ait alanların yanı sıra rızası bulunmaksızın özel kişilere ait alanlara afiş asılması da aynı kapsamda değerlendirilir. Kanun gereğince aynı içerikteki afiş ve ilânların asılması tek bir fiil sayılır.
Eylemin Nitelikli Mala Zarar Verme Suçuna Dönüşmesi
Afiş veya pankart asılması sırasında yapıştırıcı izi, çivi izi, delik veya benzeri tahribat ve pislik meydana gelmesi durumunda eylem kabahat boyutunu aşar. Bu tür fiziki zararların ortaya çıkması halinde fiil, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 152 kapsamında nitelikli mala zarar verme suçuna vücut verebilir. Kamu malında meydana gelen tahribat ve bozulmanın ağırlığı somut olayın özelliklerine göre adli ceza sorumluluğunu doğurabilir.
İzinli Afiş Asma Usulü ve Toplatma Yükümlülüğü
Yetkili makamlardan alınan açık ve yazılı izne dayalı olarak asılan afiş ve ilânlar hakkında 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 42/2 uyarınca afiş asma kabahati hükümleri uygulanmaz. Bu kapsamda verilen izin belgesinde, afiş ve ilânın asılı kalacağı zaman diliminin açık bir şekilde gösterilmesi zorunludur.
İzin verilen afiş ve ilânların, tanınan sürenin dolmasını müteakip izin verilen gerçek veya tüzel kişi tarafından derhal toplatılması kanuni bir zorunluluktur. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 42/2 uyarınca, toplatma yükümlülüğüne aykırı hareket edilmesi halinde ilgililer hakkında yeniden idarî para cezası verilir.
Afişlerin Kaldırılması Masrafları ve Yetkili Merciler
Kabahat kapsamına giren afiş ve ilânların idare tarafından kaldırılması halinde yapılan masraflar, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 42/3 uyarınca ilgili kişilerden ayrıca tahsil edilir. Öte yandan m. 42/4 hükmü gereğince, afiş asma kabahati dolayısıyla uygulanacak idarî para cezasına kolluk kuvvetleri veya belediye zabıta görevlileri tarafından karar verilir.
Köprüye afiş asmak hapis cezası gerektirir mi?
Köprüye afiş asılması kural olarak 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 42/1 uyarınca yalnızca idarî para cezasını gerektirir; ancak asma işlemi sırasında yapıştırıcı, çivi izi veya delik gibi tahribat ya da pislik meydana gelirse eylem 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 152 uyarınca nitelikli mala zarar verme suçuna vücut verebilir.
İzinsiz afiş asma cezasını hangi makam keser?
5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 42/4 hükmü uyarınca afiş asma kabahati dolayısıyla idarî para cezası verme yetkisi kolluk görevlilerine veya belediye zabıta görevlilerine aittir.
İzin süresi biten afişler toplatılmazsa ne olur?
İzin süresinin dolmasının ardından afiş ve ilânların derhal toplatılması zorunludur; toplatılmaması halinde 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 42/2 uyarınca idarî para cezası tatbik edilir ve kaldırma masrafları m. 42/3 gereği ilgilisinden tahsil edilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy