Kaçak Geçiş Cezası ve Cezasız Ödeme Süresi
Karayolları Genel Müdürlüğü veya işletme hakkı devredilen özel şirketler tarafından işletilen otoyol ve erişme kontrollü karayollarından geçiş ücreti ödenmeksizin geçilmesi, mevzuatta ihlalli geçiş olarak düzenlenmektedir. 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30. maddesi uyarınca, geçiş ücreti ödenmeden yapılan geçişlerde araç sahiplerine cezasız bir ödeme imkânı tanınmıştır. Ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde tahakkuk eden geçiş ücretinin usulüne uygun şekilde ödenmesi halinde, ilgililere herhangi bir idari para cezası veya gecikme cezası uygulanmaz.
6001 sayılı KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN HİZMETLERİ HAKKINDA KANUN m. 30Kaynağı aç
uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı
tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden
giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin dört
katı tutarında idarî para cezası verilir. (Ek cümleler: 1/7/2022-7417/53
md.) Bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere, ödemesiz geçiş
tarihini izleyen kırk beş gün içinde, idari para cezasının tebliğ edilip edilmediğine
bakılmaksızın, geçiş ücreti ile birlikte geçiş ücretinin bir katının idari para
cezası olarak ödenmesi halinde idari para cezası bir kat verilmiş sayılır ve bu
ceza için ayrıca tebligat yapılmaz. Bu takdirde idari para cezasından 30/3/2005
tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17 nci maddesinin altıncı
fıkrasında yer alan indirim hükmü uygulanmaz. [7][8]
(2) Erişme kontrolü uygulanan karayollarında kısıtlanan ve yasaklanan işler
veya hareketleri yapanlar ve yaptıranlar ile koruma alanı içine giren hayvan sahiplerine
Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev
alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından beş yüz Türk Lirası idarî
para cezası verilir. Bu Kanunun 18 inci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca karayolları
sınır çizgileri dâhilinde yasaklanan fiilleri işleyenler hakkında 9/8/1983 tarihli
ve 2872 sayılı Çevre Kanunu hükümleri uygulanır. Şu kadar ki; 2872 sayılı Kanunun
20 nci maddesinin (s) bendinde belirtilen fiillerin şehirlerarası yolcu ve yük taşımacılığı
yapanlar tarafından karayolları sınır çizgileri dâhilinde işlenmesi halinde uygulanacak
idarî para cezası beş yüz Türk Lirasından aşağı olamaz. Karayolları sınır çizgileri
dâhilinde yasaklanan fiillerin denetimi ile 2872 sayılı Kanunda öngörülen yaptırımların uygulanmasında, Genel Müdürlük 2872 sayılı
Kanunun 12 nci maddesi uyarınca yetkilendirilmiş kuruluşlardan sayılır.
(3) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idarî para cezaları ile geçiş
ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idarî para cezaları tebliğ tarihinden itibaren
bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları
21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri
tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilâtın yapıldığı ayı takip eden ayın
sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.
(4) Birinci fıkra uyarınca ödenmesi gereken idarî para cezaları ile geçiş
ücretleri ödenmeden, kabahatin işlendiği araçların fennî muayeneleri ile satış ve
devirleri yapılmaz.
(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar
çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün
uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden,
işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait
geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere
göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) (…)
(Ek cümleler: 1/7/2022-7417/53 md.) Bununla
birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş
tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne
uygun olarak ödeyenlerden, ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte
bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir. Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk
beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait
geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, yabancı plakalı araçlar
hariç olmak üzere, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan
bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta,
ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir.
Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir.[9][10][11]
(6) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde
işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı
karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin
yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın
trafik kuruluşuna bildirilir.
(7) Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan,
ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini
usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında
belirtilen cezalar uygulanmaz. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları
için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı
araçlara uygulanan (…)[12]
para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez. (Ek cümle:23/7/2020-7252/9
md.) Ancak, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin
ödenmesi halinde (…)12 para cezası tahsil
edilmez.[13]
(8) (Ek:27/3/2015-6639/33 md.) Sürücüsünün Türk vatandaşı olup olmadığına
bakılmaksızın yabancı plakalı araçlara uygulanacak olan bu maddenin birinci fıkrasında
belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan
idari para cezaları tebligat şartı aranmaksızın sürücüsü bilgilendirilmek suretiyle
tahsil edilir. Tahsilat gerçekleşmeden yabancı plakalı aracın ülkeyi terk etmesine
izin verilmez. Bu fıkra hükümlerinin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Ticaret
Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ulaştırma ve
Altyapı Bakanlığınca müştereken altı ay içinde belirlenir. Uluslararası sözleşme
hükümleri saklıdır.[14]
(9) (Ek: 16/5/2018-7144/18 md.) Bu
maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkraları Bakanlık
tarafından işletilen otoyolları ve erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için;
beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları ise Bakanlık tarafından 3996 sayılı Kanun
ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar
ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için de uygulanır.
(10) (Ek:27/3/2025-7546/9 md.) Sürücüsünün Türk vatandaşı olup
olmadığına bakılmaksızın yabancı plakalı araçlara ilişkin olarak bu maddenin
beşinci fıkrası kapsamında tatbik edilen cezalar ile geçiş ücretleri ödenmeden
bu araçların ülkeyi terk etmesine izin verilmez. Bu fıkra kapsamındaki
alacaklar, tebligat şartı aranmaksızın sürücüsü bilgilendirilmek suretiyle
gümrük kapılarında yetkili birimlerce de tahsil edilebilir. Tahsil edilen
tutarların yüzde altmışı hizmet payı olarak genel bütçeye gelir kaydedilir,
yüzde kırkı ise ilgili işleticiye aktarılmak üzere tahsilatı izleyen
ayın sonuna kadar Genel Müdürlüğe aktarılır. Genel Müdürlük hesabına aktarılan
tutar, takip eden yedi iş günü içinde ilgili işleticilerin hesabına aktarılır.
Bu fıkra hükümlerinin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Ticaret Bakanlığı,
Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca müştereken
belirlenir. Uluslararası sözleşme hükümleri saklıdır.
Yöneticilerin sorumluluğu ve yetki devri
On beş günlük yasal süre içinde ödeme yapılmadığı takdirde, yolun Karayolları Genel Müdürlüğü işletiminde bulunması durumunda araç sahibine giriş ve çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin dört katı tutarında idari para cezası verilir. Kanun koyucu, ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yapılacak ödemeler bakımından indirimli bir rejim öngörmüştür. İdari para cezasının tebliğ edilip edilmediğine bakılmaksızın, ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde geçiş ücreti ile birlikte ücretin bir katının ödenmesi halinde idari para cezası bir kat verilmiş sayılır ve ceza için ayrıca tebligat yapılmaz. Bu indirimli yolun tercih edilmesi durumunda, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 17. maddesinde yer alan peşin ödeme indirimi uygulanmaz.
Kamu Otoyollarında Ceza Tahsili ve Sulh Ceza Hakimliğine İtiraz
Genel Müdürlükçe tahakkuk ettirilen idari para cezaları ile geçiş ücretlerinin muhataba tebliğinden başlayarak bir ay içinde kapatılması zorunludur. Belirlenen vadede yatırılmayan tutarlar yönünden 6183 sayılı Kanun devreye girer ve tahsilat süreci yetkili vergi dairesince yürütülür. Ayrıca söz konusu idari para cezası ve geçiş borcu karşılanmadıkça, ihlalin gerçekleştiği taşıtın fenni muayenesi yapılamayacağı gibi mülkiyetinin satış veya devir yoluyla devredilmesi de mümkün olmaz.
Kamu idaresi tarafından kesilen idari para cezalarına karşı başvuru yolu 5326 sayılı Kabahatler Kanunu kapsamında belirlenmiştir. İdari para cezasına ilişkin kararın tebliği veya tefhiminden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir; yasal süresi içinde başvuru yapılmaması halinde idari para cezası kesinleşir. Mücbir sebebin varlığı sebebiyle on beş günlük sürenin geçirilmesi halinde, engelin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde başvuru yapılabilir. Bu başvuru cezanın kesinleşmesini kendiliğinden durdurmamakla birlikte, hâkimlik yerine getirmeyi durdurma kararı verebilir.
5326 sayılı KABAHATLER KANUNU m. 27Kaynağı aç
geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi
tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir.
Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir.
(2)
Mücbir sebebin varlığı dolayısıyla bu sürenin geçirilmiş olması halinde bu
sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde karara karşı
başvuruda bulunulabilir. Bu başvuru, kararın kesinleşmesini engellemez; ancak,
mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir.
(3) Başvuru, bizzat kanunî
temsilci veya avukat tarafından sulh ceza mahkemesine verilecek bir dilekçe ile
yapılır. Başvuru dilekçesi, iki nüsha olarak verilir.
(4) Başvuru dilekçesinde,
idarî yaptırım kararına ilişkin bilgiler, bu karara karşı ileri sürülen deliller
açık bir şekilde gösterilir. Dilekçede ayrıca, başvurunun süresinde yapılmasını
engelleyen mücbir sebep dayanaklarıyla gösterilir.
(5) (Değişik: 6/12/2006-5560/34
md.) İdarî yaptırım kararının mahkeme tarafından verilmesi halinde, bu karara
karşı ancak itiraz yoluna gidilebilir.
(6) (Ek: 6/12/2006-5560/34
md.) Soruşturma konusu fiilin suç değil de kabahat oluşturduğu gerekçesiyle
idarî yaptırım kararı verilmesi halinde; kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz
edildiği takdirde, idarî yaptırım kararına karşı başvuru da bu itiraz merciinde
incelenir.
(7) (Ek: 6/12/2006-5560/34
md.) Kovuşturma konusu fiilin suç değil de kabahat oluşturduğu gerekçesiyle
idarî yaptırım kararı verilmesi halinde; fiilin suç oluşturmaması nedeniyle verilen
beraat kararına karşı kanun yoluna gidildiği takdirde, idarî yaptırım kararına karşı
itiraz da bu kanun yolu merciinde incelenir.
(8) (Ek: 6/12/2006-5560/34
md.) İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili
olarak idarî yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde;
idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle
birlikte idarî yargı merciinde görülür.
Başvurunun incelenmesi
Sulh ceza hâkimliğine yapılacak başvuru; bizzat araç sahibi, kanuni temsilcisi veya avukatı tarafından iki nüsha dilekçeyle gerçekleştirilir. Başvuru dilekçesinde idari yaptırım kararına ilişkin bilgilerin, ileri sürülen delillerin ve varsa sürenin geçirilmesine yol açan mücbir sebebin dayanaklarıyla açıkça gösterilmesi gerekir. Ayrıca idari para cezasının verildiği işlem kapsamında aynı kişiyle ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da tesis edilmiş bulunması halinde, idari yaptırım kararına yönelik hukuka aykırılık iddiaları işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde incelenir.
Özel Otoyollarda Ceza Uygulaması ve Bildirim Zorunluluğu
Özelleştirme ve yap-işlet-devret mevzuatı çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollardan ücret ödemeden geçiş yapılması halinde tahsilat idari yaptırım usulüne değil, genel hükümlere tabidir. İşletici şirket, geçiş ücreti ödenmeden katedilen mesafeye ait geçiş ücreti ile bu ücretin dört katı tutarındaki cezayı genel hükümlere göre talep ve tahsil eder. İşletici şirket, on beş günlük cezasız ödeme süresinin sona ermesini takip eden ilk iş gününde ücretsiz geçiş yapan araçları en yakın trafik kuruluşuna bildirmekle yükümlüdür.
Özel sektör tarafından işletilen yollarda da araç sahibine kırk beş günlük indirimli ödeme süresi tanınmıştır. Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde geçiş ücretinin usulüne uygun ödenmesi durumunda, geçiş ücretiyle birlikte ceza yalnızca bir kat olarak tahsil edilir. Kırk beşinci günden sonra ise dört kat ceza uygulanabilmesi kanuni bir bildirim şartına bağlanmıştır. Yabancı plakalı araçlar hariç olmak üzere, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde kayıtlı iletişim bilgileri doğrultusunda en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname veya e-Devlet bildirimi yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilmesi zorunludur.
Özel İşleticilerin İcra Takiplerine İtiraz ve Menfi Tespit Davası
Özel işletici şirketler tarafından kaçak geçiş ücreti ve ceza alacağına dayanılarak başlatılan ilamsız icra takiplerine karşı 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümleri uyarınca itiraz edilebilir. Borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde dilekçeyle veya sözlü olarak icra dairesine itirazını bildirmek zorundadır. İtiraz takibin yürütüldüğü yer dışındaki bir icra dairesi aracılığıyla da masrafı yatırılarak ilgili dairesine gönderilebilir. İtiraz eden borçlu veya vekili yurt içinde bir adres bildirmek mecburiyetindedir. Borcun bir kısmına itiraz ediliyorsa, itiraz edilen kısmın cihet ve miktarının açıkça gösterilmesi zorunludur; aksi takdirde borca hiç itiraz edilmemiş sayılır.
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 62Kaynağı aç
62 – (Değişik: 18/2/1965-538/33 md.)
İtiraz
etmek istiyen borçlu, itirazını, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi
gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur. (Değişik
ikinci cümle: 17/7/2003-4949/13 md.) İtiraz, takibi yapan icra dairesinden
başka bir icra dairesine yapıldığı takdirde bu daire gereken masrafı itirazla
birlikte alarak itirazı derhal yetkili icra dairesine gönderir; alınmayan
masraftan memur şahsen sorumludur.
(Değişik fıkra:
17/7/2003-4949/13 md.) Takibe itiraz edildiği, 59 uncu maddeye göre alacaklının yatırdığı
avanstan karşılanmak suretiyle üç gün içinde bir muhtıra ile alacaklıya tebliğ
edilir.
(Ek
fıkra: 17/7/2003-4949/13 md.) Borçlu veya vekili, dava
ve takip işlemlerine esas olmak üzere borçluya ait yurt içinde bir adresi
itirazla birlikte bildirmek zorundadır. Adresini değiştiren borçlu yurt içinde
yeni adres bildirmediği ve tebliğ memurunca yurt içinde yeni adresi tespit edilemediği
takdirde, takip talebinde gösterilen adrese çıkarılacak tebligat borçlunun
kendisine yapılmış sayılır.
Borcun bir kısmına itiraz
eden borçlunun o kısman cihet ve miktarını açıkca göstermesi lazımdır. Aksi
takdirde itiraz edilmemiş sayılır.
(Mülga
dördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.)
Borçlu
takibin müstenidi olan senet altındaki imzayı reddediyorsa, bunu itirazında ayrıca
ve açıkça beyan etmelidir. Aksi takdirde icra takibi yönünden senetteki imzayı
kabul etmiş sayılır.
Borçluya,
itiraz eylediğine dair bedava ve pulsuz bir belge verilir.
2
– İtiraz sebepleri:
İhlalli geçişe dayalı olarak aleyhine ilamsız icra takibi başlatılan araç sahipleri, borçlu bulunmadıklarının tespiti amacıyla İcra ve İflas Kanunu hükümleri dairesinde menfi tespit davası açabilirler. Bu davada takibin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir talep edilebileceği gibi, alacaklının haksız ve kötü niyetli takip başlatması iddiasıyla takip tutarının yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi istenebilir.
Tüketici Hukuku Kapsamında Savunmalar ve Arabuluculuk Şartı
Ulaşım hizmetinden mesleki veya ticari olmayan kişisel amaçlarla yararlanan sürücüler 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında tüketici, bu faaliyeti kazanç karşılığı yürüten işletici şirketler ise sağlayıcı olarak değerlendirilebilir. Kanunun 13. maddesi gereğince, internet portalında veya bilgilendirmelerde yer alan özellikleri taşımayan ya da tüketicinin makul olarak beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki yahut ekonomik eksiklikler içeren hizmetler ayıplı hizmet niteliğindedir. OGS, HGS veya otomatik tahsilat sistemlerindeki teknik arızalar ve sistem bildirim eksiklikleri ayıplı hizmet tartışmalarına konu olabilmektedir.
Otomatik ödeme talimatı veren, hesap bilgilerini idareye veya işleticiye sunan ve ücretsiz kullanım kastı bulunmayan araç sahiplerine hiçbir uyarı veya ihlalli geçiş bildirimi yapılmaksızın aylar süren ihlallerin biriktirilip tek seferde katlamalı cezalarla talep edilmesi, sosyal hukuk devleti ve tüketicinin korunması prensipleri çerçevesinde tartışılmaktadır. Borçluyu temerrüde düşürmeye yönelik bir ihtar veya ihlalli geçiş bildirimi yapılmadığı durumlarda cezai tutarların haksız tahakkuk ettirildiği iddiası ileri sürülebilmektedir. Kanun metninde kırk beşinci günden sonra dört kat ceza için aranan en az on beş günlük ön bildirim kuralı da bu ilkeleri somutlaştırmaktadır.
Tarafların İcra ve İflas Kanunu'ndaki hakları saklı kalmak kaydıyla, 6502 sayılı Kanun uyarınca her takvim yılı başında Vergi Usul Kanunu çerçevesinde ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılan parasal sınırın altında kalan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetlerine başvuru zorunludur. Belirlenen parasal sınırın üzerindeki tüketici uyuşmazlıklarında ise tüketici mahkemelerinde dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartıdır. Ancak tüketici hakem heyetinin görev alanına giren uyuşmazlıklar bakımından dava şartı olarak arabuluculuk hükümleri uygulanmaz.
6502 sayılı TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN m. 68Kaynağı aç
cümle:24/3/2022-7392/13 md.) Tarafların İcra ve İflas Kanunundaki hakları
saklı kalmak kaydıyla; değeri otuz bin Türk Lirasının altında bulunan
uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetlerine başvuru zorunludur. Bu değerlerin
üzerindeki uyuşmazlıklar için tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılamaz.
(2) Tüketici hakem heyetleri kendilerine yapılan
başvuruları gereğini yapmak üzere kabul etmek zorundadır.
(3) Başvurular, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu
veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki tüketici hakem heyetine yapılabilir. (Değişik
cümle:24/3/2022-7392/13 md.) Tüketici hakem heyetinin bulunmadığı yerlerde
ise başvurular o ilçe kaymakamlığına yapılabilir. (Ek
cümle:24/3/2022-7392/13 md.) Yapılan bu başvurular, kaymakamlıklarca gereği
yapılmak üzere Bakanlıkça belirlenen yetkili tüketici hakem heyetine iletilir.
(4) Bu maddede belirtilen parasal sınırlar her takvim
yılı başından itibaren geçerli olmak üzere, o yıl için 4/1/1961 tarihli ve 213
sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit
ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bu artışların
hesabında bin Türk Lirasının küsuru dikkate alınmaz. [16]
(5) Bu madde tüketicilerin ilgili mevzuatına göre
alternatif uyuşmazlık çözüm mercilerine başvurmasına engel değildir.
İnceleme
6502 sayılı TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN m. 73/AKaynağı aç
md.)
(1) Tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda
dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Şu kadar ki,
aşağıda belirtilen hususlarda dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler
uygulanmaz:
a) Tüketici hakem heyetinin görevi kapsamında olan
uyuşmazlıklar
b) Tüketici hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlar
c) 73 üncü maddenin altıncı fıkrasında belirtilen
davalar
ç) 74 üncü maddede belirtilen davalar
d) Tüketici işlemi mahiyetinde olan ve taşınmazın
aynından doğan uyuşmazlıklar
(2) 7/6/2012 tarihli ve 6325
sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin onbirinci fıkrası
tüketici aleyhine uygulanmaz.
(3) Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara
ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya tarafların
anlaşmaları ya da anlaşamamaları hâlinde tüketicinin ödemesi gereken
arabuluculuk ücreti, Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Ancak belirtilen
hâllerde arabuluculuk ücreti, Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesinin eki
Arabuluculuk Ücret Tarifesinin Birinci Kısmına göre iki saatlik ücret tutarını
geçemez.
(4) Arabuluculuk faaliyeti sonunda açılan davanın
tüketici lehine sonuçlanması hâlinde arabuluculuk ücreti, 6183 sayılı Kanun
hükümlerine göre davalıdan tahsil olunarak bütçeye gelir kaydedilir.
Üretimin veya satışın durdurulması ve
malın toplatılması
Yabancı Plakalı Araçlar İçin Uygulanan Yaptırımlar
Yabancı plakalı araçların ihlalli geçişleri bakımından hem kamu hem de özel işletimdeki yollar için istisnai tahsilat usulleri düzenlenmiştir. Sürücüsünün Türk vatandaşı olup olmadığına bakılmaksızın, Karayolları Genel Müdürlüğü işletimindeki yollarda uygulanan geçiş ücreti ve idari para cezaları tebligat şartı aranmaksızın sürücüsü bilgilendirilerek tahsil edilir ve tahsilat gerçekleşmeden aracın ülkeyi terk etmesine izin verilmez.
İşletme hakkı devredilen özel otoyollarda da sürücüsünün vatandaşlığına bakılmaksızın yabancı plakalı araçlara uygulanan geçiş ücretleri ve cezalar ödenmeden araçların yurt dışına çıkışına izin verilmemektedir. İşletici şirketin bu kapsamdaki alacakları tebligat şartı aranmaksızın sürücüsü bilgilendirilmek suretiyle gümrük kapılarındaki yetkili birimlerce de tahsil edilebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kaçak geçişten sonra ceza ödemeden geçiş ücretini ödeme süresi ne kadardır?
Ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin usulüne uygun ödenmesi halinde araç sahibine herhangi bir idari para cezası veya gecikme cezası uygulanmaz.
Kamu otoyolundaki kaçak geçiş idari para cezasına nereye ve kaç gün içinde itiraz edilir?
Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından verilen idari para cezalarına karşı kararın tebliği veya tefhiminden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir.
Özel otoyol işleticisinin başlattığı icra takibine kaç gün içinde itiraz edilmelidir?
Özel şirketin ilamsız icra takibine karşı borçlu, ödeme emrinin tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine dilekçeyle veya sözlü olarak itirazda bulunmalıdır.
Özel otoyollarda dört kat ceza uygulanabilmesi için araç sahibine bildirim yapılması şart mıdır?
Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra dört kat ceza uygulanabilmesi için yabancı plakalı araçlar hariç olmak üzere araç sahibine en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname veya e-Devlet yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilmesi kanunen zorunludur.
Tüketici mahkemesinde kaçak geçiş davası açmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu mudur?
Tüketici hakem heyetinin görev sınırını aşan ve tüketici mahkemesinde görülen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartıdır; ancak hakem heyetinin görevi kapsamındaki uyuşmazlıklarda arabuluculuk uygulanmaz.
Geçiş ücreti ve idari para cezası ödenmeyen aracın muayenesi veya satışı yapılabilir mi?
Karayolları Genel Müdürlüğü otoyollarındaki geçiş ücretleri ve idari para cezaları ödenmedikçe ihlale konu aracın fenni muayenesi yapılamaz; ayrıca araç satış ve devir işlemleri gerçekleştirilemez.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy