Banka hesabının, banka kartının veya bunlara ilişkin bilgilerin üçüncü kişiye kullandırılması, somut olayın koşulları ve dışa yansıyan irade birlikte değerlendirildiğinde dolandırıcılığa iştirak olarak kabul edilebilir. Cezanın belirlenmesinde etkin pişmanlık ve lehe kanun ilkesi ayrı ayrı değerlendirilir.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2025/4616, K. 2025/15798Kaynağı aç
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 168Kaynağı aç
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 7Kaynağı aç
Basit dolandırıcılığın cezası
Türk Ceza Kanunu'nun 157. maddesinin birinci fıkrasına göre, hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun veya başkasının zararına olarak kendisine veya başkasına yarar sağlayan kişi bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 157Kaynağı aç
Nitelikli dolandırıcılık ve hesap kullandırmanın konumu
Türk Ceza Kanunu'nun 158. maddesi dolandırıcılığın nitelikli hâllerini düzenler. Maddenin birinci fıkrasının (l) bendi kapsamındaki hâllerde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı ise suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Bu alt sınır yalnızca (l) bendine özgü olmayıp (e), (f), (j) ve (k) bentlerini de birlikte kapsayan ortak bir çerçevedir.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 158Kaynağı aç
Yargıtay 11. Ceza Dairesinin E. 2025/4616, K. 2025/15798 sayılı hükmünde, banka kartlarını ve hesap bilgilerini üçüncü kişilere kiraladıklarını beyan eden sanıkların bu iradeleriyle suça fikir ve eylem birliği içinde katıldıkları kabul edilmiştir. Hesabın veya kartın kullandırılması her olayda kendiliğinden aynı sonucu doğurmaz; iştirak, somut olayda ortaya konan irade ve katkıyla belirlenir.
Yargıtay 11. Ceza Dairesinin E. 2023/185, K. 2023/367 sayılı dosyasında ilk derece mahkemesi, sanığın banka hesabını kullandırarak dolandırıcılık suçunun işlenmesini kolaylaştırdığını ve bu nedenle suça iştirak ettiğini kabul etmiştir. Aynı dosyada, sanığın hesabını kullandırdığı kişinin kimlik ve adres bilgilerini verememesi ile yüklü miktardaki havale için kendi hesabını kullandırmasına ilişkin değerlendirme, birden fazla işlem ve diğer somut tespitlerle birlikte ele alınan olaya özgüdür; genel bir kural niteliği taşımaz.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2023/185, K. 2023/367Kaynağı aç
Bilerek vermeyen kişi bakımından değerlendirme
Hesabı bilerek ve haksız menfaat amacıyla vermemiş olan, örneğin hesabı çalınan ya da yanıltılarak bilgisi alınan kişiler bakımından iştirak kastının oluşup oluşmadığı ayrıca değerlendirilir. Bu kişiler için savunma ceza indirimi değil kastın yokluğuna dayanan beraat yönünde kurulabilir; kastın varlığı her dosyada mevcut delil durumuna göre mahkemece belirlenir.
Üç veya daha fazla kişiyle işleme artırımı
Türk Ceza Kanunu'nun 158. maddesinin üçüncü fıkrası, bu madde ile 157. maddedeki suçların üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde cezanın yarı oranında artırılacağını; suçun, suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde ise cezanın bir kat artırılacağını düzenler.
Yargıtay 11. Ceza Dairesinin E. 2025/4616, K. 2025/15798 sayılı hükmünde, banka kartını kiralayan her sanığın katılanı arayan kişi ve ATM'den para çeken üçüncü kişiyle birlikte fiili en az üç kişiyle işlediği somut olarak belirlenmiştir. Bu tespite ve sanıkların neticeye iştirak iradesine dayanılarak eylem TCK m. 158/3 kapsamında görülmüştür. Söz konusu değerlendirme, üç kişi koşulunun somut belirlemeye bağlı olduğunu ortaya koymaktadır.
Aynı dosyada, kart kiralayan sanıklar hakkında kişinin kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması suretiyle dolandırıcılık yönünden TCK m. 158/1-(l) son kısım ile m. 158/3 uygulanmıştır. Hükümde ayrıca TCK m. 62/1, 52/2-4 ve 53/1 dikkate alınmış; mahkûmiyet Yargıtay tarafından onanmıştır.
Etkin pişmanlık indirimi
Türk Ceza Kanunu'nun 168. maddesinin birinci fıkrasına göre, suç tamamlandıktan sonra ve kovuşturma başlamadan önce fail, azmettiren veya yardım eden bizzat pişmanlık göstererek mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen giderirse verilecek cezanın üçte ikisine kadarı indirilir.
Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre etkin pişmanlık kovuşturma başladıktan sonra fakat hüküm verilmeden önce gösterilirse verilecek cezanın yarısına kadarı indirilir. Dördüncü fıkra, kısmen geri verme veya tazmin hâlinde bu hükümlerin uygulanabilmesi için ayrıca mağdurun rızasını arar.
Banka veya kredi kartına ilişkin ayrı etkin pişmanlık hükmü
Türk Ceza Kanunu'nun 245. maddesinin beşinci fıkrası, maddenin birinci fıkrası kapsamındaki fiiller bakımından Kanunun malvarlığına karşı suçlara ilişkin etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanacağını belirtir. Bu düzenleme maddenin birinci fıkrasındaki kartla bağlantılı fiillere yöneliktir.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 245Kaynağı aç
Lehe kanunun ve kesinleşmiş hükümlerin durumu
Türk Ceza Kanunu'nun 7. maddesinin ikinci fıkrası, suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa failin lehine olan kanunun uygulanıp infaz olunacağını düzenler. Hangi hükmün lehe sonuç doğurduğu, ilgili hükümler somut dosyada birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca hapis cezasının ertelenmesi, koşullu salıverilme ve tekerrürle ilgili olanlar hariç olmak üzere infaz rejimine ilişkin hükümler derhal uygulanır.
Sık sorulan sorular
Hesabını veya kartını kullandıran kişi suç ortağı sayılır mı?
Her olayda kendiliğinden sayılmaz. Kartın veya hesap bilgilerinin üçüncü kişiye kiralandığının beyan edilmesi ve bu iradenin suça fikir ve eylem birliğini göstermesi iştirak kabulüne yol açabilir; değerlendirme somut olaydaki delil durumuna göre mahkemece yapılır.
Üç kişiyle işleme artırımının şartı nedir?
TCK m. 158/3'e göre 157 ve 158. maddedeki suçların üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır. Bu koşulun gerçekleşip gerçekleşmediği somut dosyada kimin, ne şekilde katıldığının tespitine bağlıdır.
Zararın giderilmesi hangi indirimi sağlar?
Suç tamamlandıktan sonra ve kovuşturma başlamadan önce zararın aynen geri verme veya tazminle tamamen giderilmesi verilecek cezanın üçte ikisine kadar indirilmesini sağlayabilir. Kovuşturma başladıktan sonra ve hükümden önce bu indirim cezanın yarısına kadardır. Kısmi giderimde ayrıca mağdurun rızası aranır.
Hesabı istemeye bağlı olarak vermemiş olan kişi ne yapmalıdır?
Hesabı çalınan ya da yanıltılarak bilgisi alınan kişiler bakımından iştirak kastının oluşup oluşmadığı ayrıca değerlendirilir. Bu durumdaki kişiler için savunma, ceza indirimi değil kastın yokluğuna dayanan beraat yönünde kurulabilir.
Sonradan yürürlüğe giren kanun farklıysa hangi hüküm uygulanır?
Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

