İtalya Göç Kanunu olarak bilinen 286/1998 sayılı yasama kararnamesi düzeninde oturum izninin reddi, geri alınması ve yenilemenin reddi, yabancının ülkeye kabul ve kalış koşulları ile kamu düzeni ve güvenlik yönünden yapılan değerlendirmeye bağlanır. Oturumun sürmesi için meşru bir gerekçe, fiilen sürdürülen durum ve bunu gösteren belge izi birlikte aranır.
Kalış gerekçesi ve faaliyetin görünür olması
Şirket üzerinden kurulan bir kalışta faaliyetin gerçek olması, vergi ve sosyal güvenlik bakımından iz bırakması ve kara paranın aklanması ile müşterinin tanınmasına ilişkin süreçlerde şeffaflık sağlanması beklenir. Bu unsurlar, oturumun devamı için aranan gerekçe, fiilî durum ve belge izinden ayrı düşünülmez.
Kamu düzeni ve güvenlik bakımından küçük bir adli sorunun oturumu hiç etkilemeyeceği varsayımı isabetli değildir. Etki, olayın niteliğine ve idarenin o olay üzerindeki somut değerlendirmesine göre değişebilir; her adli sorun için önceden sabit bir sonuç belirlenmiş değildir.
Nulla osta teyidi ve kalış sözleşmesi
145/2024 sayılı kanun hükmünde kararnamenin koordineli metninde, işveren, işçi vizesi sürecindeki kontrollerin tamamlandığının bildirilmesinden sonra 7 gün içinde tek başvuru masasına nulla osta talebini teyit eder. Teyit gelmezse talep reddedilmiş sayılır; verilmiş bir nulla osta varsa geri alınır.
Yabancı işçinin İtalya'ya girişinden itibaren 8 gün içinde işveren ve işçi kalış sözleşmesini imzalar. İmza, dijital imza yoluyla veya işçinin ıslak imzası ile işverenin dijital teyidinin birleşmesi şeklinde yapılabilir. İşveren sözleşmeyi telematik yolla tek başvuru masasına gönderir.
Belirli hâllerde sözleşmenin 8 gün içinde iletilmemesi nulla osta'nın geri alınmasına yol açabilir. Gecikme mücbir sebepten veya işçiye yüklenemeyen bir sebepten kaynaklanıyorsa istisna gündeme gelebilir.
Çalışma temelli yenilemede belge izi
Çalışma temelli oturumların yenileme dosyasında genellikle iş ilişkisinin ve gelirin görünür olması istenir. Questura'nın kit ve posta başvuru listelerinde kalış sözleşmesi, UNILAV bildirimi ile CUD veya gelir beyanı gibi belgeler açıkça sayılır. Bu liste her oturum türü için aynı zorunlu belge listesi şeklinde genellenemez.
INPS, UNILAV'ı iş ilişkisinin kurulması, uzatılması ve sona ermesi gibi zorunlu bildirimlerde kullanılan temel model olarak açıklar. Bildirimlerdeki kopukluk, yenilemede aranan iş ilişkisi izinin kurulmasını zorlaştırabilir.
Kayıt dışı çalışma, şirket yönünden idari ve malî sonuçları ağırlaşabilecek bir risk oluşturur ve oturum dosyalarını da zayıflatır. Bu ifade, her kayıt dışı çalışma olayında oturumun kendiliğinden iptal edileceği anlamına gelmez.
Banka hesabının açılamaması veya transferlerin bekletilmesi, yatırım, maaş ve prim döngüsünü aksatabilir. Bunun sonucu, oturum yenilemesinde aranan izlerin kaybolması olabilir.
Yatırımcı vizesi ve Blue Card
Yatırımcı vizesi rejiminde İtalya'ya varıştan sonra yatırımın 3 ay içinde gerçekleştiği ispat edilemezse, gerekçeli ret ile izin verilmemesi veya iznin geri alınması riski doğar. Bu risk, her ispat eksikliğinde ret ya da geri alma sonucunun otomatik olarak uygulanacağı biçimde anlaşılmamalıdır.
Bu oturumun 2 yıllık geçerliliği boyunca yatırımın korunması gerekir. Yenileme için ayrıca en az 60 gün önce başvuru yapılması ve yeni bir nulla osta mekanizması öngörülmüştür. Bu süreler bütün oturum türlerine uygulanacak genel süreler değildir.
Yüksek nitelikli çalışma statülerinden Blue Card bakımından prosedürler güncellenmiş; uygulama talimatları ve yeni düzenlemeler 28 Mart 2024 tarihli ortak genelgeyle duyurulmuştur.
Sık sorulan sorular
İtalya'da oturum neden reddedilir veya geri alınır?
286/1998 sayılı yasama kararnamesi sistematiğinde oturum izninin reddi, geri alınması ve yenilemenin reddi, temel olarak yabancının ülkeye kabul ve kalış koşulları ile kamu düzeni ve güvenlik değerlendirmeleriyle bağlantılıdır. Oturumun devamı için meşru gerekçe, fiilî durum ve belge izi birlikte gerekir.
Nulla osta teyidi kaç gün içinde yapılır?
Kontrollerin tamamlandığı bildiriminden sonra işverenin tek başvuru masasına teyidi için öngörülen süre 7 gündür. Teyit yoksa talep reddedilmiş sayılır ve varsa nulla osta geri alınır.
Kalış sözleşmesi geç iletilirse ne olur?
Yabancı işçinin İtalya'ya girişinden itibaren 8 gün içinde işveren ve işçi kalış sözleşmesini imzalamalı, işveren de sözleşmeyi telematik yolla tek başvuru masasına göndermelidir. Belirli hâllerde sözleşmenin bu süre içinde iletilmemesi nulla osta'nın geri alınmasına yol açabilir; gecikme mücbir sebepten veya işçiye yüklenemeyen bir sebepten kaynaklanıyorsa istisna gündeme gelebilir.
Çalışma oturumunun yenilemesinde hangi belgeler sayılır?
Yenilemede genellikle iş ilişkisi ve gelirin görünür olması aranır. Listelerde kalış sözleşmesi, UNILAV, CUD veya gelir beyanı sayılır; ancak bu, tüm oturum türleri için değişmez bir zorunluluk listesi değildir.
Yatırım 3 ay içinde ispat edilmezse izin otomatik olarak iptal olur mu?
Hayır. İtalya'ya varıştan sonra yatırımın 3 ay içinde gerçekleştiğinin ispat edilememesi, gerekçeli ret veya geri alma riski doğurur; bu, otomatik bir ret veya iptal sonucu değildir.
Küçük bir adli sorun oturumu hiç etkilemez mi?
Hayır. Böyle bir varsayım hatalıdır. Sonucun ne olacağı olayın niteliğine ve idarenin somut değerlendirmesine göre değişebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy