İtalya'da bağımlı çalışan statüsünde (lavoro subordinato) oturum iznine sahip yabancıların işveren değişikliği yapması prensipte mümkündür. Oturum izni işverenin adına değil, çalışma amacına bağlı olarak düzenlenir. İtalya Göç Kanunu (TUI) m. 22/11 uyarınca iş kaybı yabancının oturumunun iptal sebebi değildir.
İş Kaybı ve İstifa Hallerinde Oturumun Korunması
İtalya Göç Kanunu (TUI) m. 22/11 hükmü uyarınca hem işten çıkarılma hem de istifa hallerinde iş kaybı tek başına oturum izninin iptal sebebi sayılmaz. İşini kaybeden kişi çalışmaya hazır olduğunu gösteren DID bildiriminde bulunarak oturum izninin kalan süresi boyunca ve bazı durumlarda en az bir yıl süreyle işgücü sisteminde kayıtlı kalabilir.
İşveren Değişikliğinde Zorunlu UNILAV Bildirim Süreleri
Geçerli bir oturum izni bulunduğu sürece işveren değişikliği yapılması hukuken geçerlidir. Yeni bir istihdam ilişkisi kurulurken ve mevcut ilişki sonlanırken işverenin zorunlu UNILAV bildirimlerini süresinde yerine getirmesi gerekir. UNILAV kapsamında işe giriş bildirimi (assunzione) en geç işin başlangıç tarihinden önceki gün saat 24:00'e kadar yapılmalıdır. İşten ayrılış bildirimi (cessazione) ise iş ilişkisinin sona ermesini izleyen 5 gün içinde idareye sunulmalıdır.
Nulla Osta ve Vize Aşamasındaki Değişiklikler
Vize öncesinde çalışma izni (nulla osta) beklenirken işverenin vefat etmesi ya da şirketin devredilmesi hallerinde subentro mekanizması devreye girer. Bu durumda yeni işverenin Göçmenlik Tek Gişesine (SUI) başvurarak önceki talebe atıf yapması ve sözleşme koşullarını teyit etmesi gerekir.
DL 145/2024 düzenlemesi uyarınca işverenin kayıtlı elektronik posta (PEC) adresi yükümlülüğü ve süreçte teyit zorunluluğu bulunmaktadır. İlgili teyidin sağlanmaması halinde nulla osta başvurusunun reddedilmiş veya geri alınmış sayılması sonucu doğabilir.
AB Mavi Kart Sahipleri İçin Özel İzin Usulü
Yüksek nitelikli çalışanlara verilen AB Mavi Kart (EU Blue Card) hamilleri için iş değişikliği süreci özel kurallara tabidir. İçişleri ve Çalışma Bakanlıklarının 28.03.2024 tarihli ortak genelgesi gereğince Mavi Kart sahipleri ilk 12 ay boyunca yalnızca yetkilendirildikleri yüksek nitelikli işte çalışabilir. Bu süre zarfındaki işveren değişiklikleri Bölge Çalışma Müfettişliğinin (İTL) ön iznine tabidir.
İlk 12 ay içinde gerçekleştirilecek işveren değişikliklerinde yeni sözleşme veya bağlayıcı teklif dosyası İTL makamına sunulur. Evrakın kuruma ulaşmasından itibaren 15 gün içinde olumsuz görüş bildirilmediği takdirde ilgili değişikliğe onay verilmiş sayılır.
Mevsimlik Çalışma Oturumlarında İş Değişikliği Sınırı
TUI m. 22/11 uyarınca iş kaybı halinde en az bir yıl işgücü sisteminde kayıtlı kalma güvencesi mevsimlik çalışma oturumlarını kapsamaz. Mevsimlik çalışanların iş değişikliği planlamasında ve oturum haklarını koruyabilmesinde, oturum süresi içinde mevsimlik oturumun belirli şartlarla bağlı çalışmaya dönüştürülmesi (conversione) gerekir.
İtalya'da istifa etmek oturum izninin iptaline yol açar mı?
İtalya Göç Kanunu m. 22/11 uyarınca hem işten çıkarılma hem de istifa hallerinde iş kaybı tek başına oturumun iptal sebebi sayılmaz; yabancı çalışan DID bildirimi yaparak oturumun kalan süresi boyunca ve bazı hallerde en az bir yıl işgücü sisteminde kayıtlı kalabilir.
İş değişikliğinde UNILAV işe giriş bildirimi ne zamana kadar yapılmalıdır?
İstihdam ilişkilerinde işverenin yapması gereken UNILAV işe giriş bildirimi, yeni işin başlangıç tarihinden önceki gün saat 24:00'e kadar tamamlanmalıdır.
AB Mavi Kart sahipleri ilk bir yıl içinde serbestçe iş değiştirebilir mi?
AB Mavi Kart sahipleri ilk 12 ay boyunca yalnızca yetkilendirildikleri yüksek nitelikli işte çalışabilir; bu süre içindeki işveren değişiklikleri Bölge Çalışma Müfettişliğinin ön iznine bağlıdır ve kuruma iletilen dosyaya 15 gün içinde olumsuz görüş gelmezse onay verilmiş kabul edilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy