İsveçte eş veya partner yanına yerleşme başvurusunda yalnız evlilik bağına bakılmaz. Kimlik, pasaport, ilişkinin türü ve bunun nasıl gösterildiği, bakım ve konut şartı varsa sponsorun geliri ile konutu, çocuk varsa velayet ve muvafakat belgeleri ve başvurunun doğru yerden yapılıp yapılmadığı birlikte değerlendirilir. Evli eş, kayıtlı partner, birlikte yaşayan partner ve bazı hâllerde İsveçte evlenmeyi veya birlikte yaşamayı planlayan çiftler aynı genel kapsama girebilir. Her alt grup için aynı evrak listesi aranmaz.
Başvuru sahibi ve sponsorun ayrı yükümlülükleri
Başvuru verildikten sonra İsveçte yaşayan eş veya partner ayrı bir anket doldurur. Bakım ve konuta ilişkin geçim şartı uygulanan dosyada gelir ve konut evrakını ayrıca yükler. Dosya, yurtdışındaki kişinin kimlik ve ilişki belgeleri ile sponsorun konut ve gelir belgelerinden oluşur. Gelir ve konut yükleme yükümlülüğü bu şartın arandığı dosyalarla sınırlıdır.
Başvurunun ardından İsveçteki eşe gelen e-postadaki bağlantı üzerinden 14 gün içinde gelir, konut ve ilişki bilgilerini içeren anketin doldurulması istenir. Karardan önce başvuru sahibi, seçtiği büyükelçilik veya başkonsoloslukta pasaportunu fiziken gösterir ve belgelerin asıllarını sunar. Giriş vizesi gereken ülkelerden yapılan başvurularda aynı randevuda parmak izi ve fotoğraf alınabilir.
Pasaport ve kimlik kopyaları
Dosyaya açık ve okunaklı hazırlanmış pasaport kopyalarının eklenmesi zorunludur. Verilen izin hiçbir durumda pasaport süresinden uzun olamaz. Avrupa Birliği veya Avrupa Ekonomik Alanı vatandaşı başvurucu pasaport yerine ulusal kimlik kartı kullanabilir. Bu istisnanın dışında kalan kişiler için belge pasaporttur.
Kopyada kimlik bilgileri, geçerlilik süresi, düzenleyen ülke, başka ülkelerdeki yaşama izni, makine okunabilir kod ve sayfa numaraları görünmelidir. İmza alanı varsa imza da seçilebilmelidir. Bazı dosyalarda giriş ve çıkış damgalı sayfalar istenebilir. Pasaportta imza hiç yoksa ek belge istenebilir.
Sponsorun pasaport veya kimlik belgesi kopyası dosyada bulunmalıdır. İsveç vatandaşıyla yurtdışında birlikte yaşayıp İsveçe birlikte taşınacak çiftlerde, 90 gün içinde karar verilebilen hızlandırılmış çizgide sponsor kimlik belgesinin başvuru anında yüklenmiş olması gerekir. Bu anında yükleme şartı anlatılan hızlandırılmış çizgiyle sınırlıdır.
İlişkinin türüne göre belgeler
Taraflar evliyse evlilik belgesi, evlilik kayıt örneği veya eşdeğer resmî belge eklenir. Evlilik başvuru sahibinin vatandaşı olduğu ülkede resmen tescilli ise bu tescili gösteren ayrı bir belge de istenebilir. Ek tescil belgesi her dosyada kendiliğinden zorunlu değildir.
Evli olmayan birlikte yaşayan partner, ortak yaşamı örneğin nüfus kaydı benzeri belge, ortak kira sözleşmesi, ortak konut alımını gösteren evrak ve her iki kişinin adını ortak adresle geçmişe dönük gösteren faturalarla ortaya koyabilir. Sayılanlar örnektir; hepsinin her dosyada zorunlu olduğu sonucu çıkmaz.
Başvuru sahibi evli değilse vatandaşı olduğu ülkeden bekâr olduğunu gösteren resmî belge istenir. Başka bir ülkede yaşıyorsa bazı durumlarda yaşadığı ülkeden de ayrıca belge sunması gerekir. İkinci ülke belgesi her yaşama hâli için otomatik bir şart değildir.
Taraflar birlikte çocuk bekliyorsa gebelik belgesi istenir. Belge tek başına aile birleşimi hakkı doğurmaz. İlişkinin gerçekliğini ve yakın gelecekte ortak aile hayatının kurulacağını destekleyen ek delil olarak değerlendirilir.
Bakım gücü ve konut
İsveçte yaşayan kişinin, ilk kez yapılan birçok aile birleşimi dosyasında kendisini, hane halkını ve gelecek aile üyesini geçindirebilmesi ile yeterli büyüklükte ve uygun standartta bir konuta sahip olması gerekir. İsveç vatandaşı olup ilişkisi uzun süredir yerleşik olan sponsor bakımından istisna gündeme gelebilir. İstisna her olayda kendiliğinden uygulanmaz.
Geçim hesabı brüt ücret üzerinden değil, vergi ve barınma giderinden sonra kalan kullanılabilir gelir üzerinden yapılır. Çocuk bulunuyorsa yaşa bağlı ek bir tutar da hesaba katılır.
Sponsorun İsveç vatandaşı olması bakım şartını her olayda kaldırmaz. İlişki iyi derecede yerleşikse bakım şartından muafiyet mümkün olabilir. Eşle birlikte gelen çocuklar sponsorun kendi çocuğu veya yasal temsilinde değilse bakım yükümlülüğü yeniden uygulanır. Muafiyet kesin bir sonuç değil, ilişkinin yerleşikliği ve çocukların hukuki durumuna bağlı bir imkândır.
Konut kiradaysa kira sözleşmesi ve son aya ait kira ödeme bildirimi eklenir. Sözleşmede aylık kira, oda sayısı, kiracının ve ev sahibinin adı, kira süresi ve ev sahibinin imzası yer almalıdır. Alt kirada onay belgesi sunulur. Konut sponsora aitse satın alma veya mülkiyet belgesi ile konut gider belgeleri istenir. Aranan evrak, konutun kirada, alt kirada veya mülkiyette olmasına göre değişir.
Çocuk bulunmayan iki yetişkin bakımından mutfağı veya küçük mutfağı olan, en az bir odadan oluşan konut yeterlidir. Çocukların da kalacağı dosyada oda ihtiyacı artar; iki çocuğun bir odayı paylaşması kabul edilebilir. Konutun en az bir yıl ileriye dönük kullanılabilir olması beklenir. Anne veya babanın yanında lodging biçiminde geçici kalmak çoğu dosyada yeterli görülmez. Bu anlatım her olayda kendiliğinden ret sonucu doğurmaz.
Gelir türüne göre evrak
Çalışan sponsor, imzalı iş sözleşmesi veya istihdamı gösteren başka bir belge ile en güncel maaş bordrosunu sunar. Belgede ad, istihdam türü, tam zamanlılık oranı, ücret, işveren ve yetkili imza bulunmalıdır. Bordroda işçi ve işveren adı, net ücret ile varsa kesinti veya ek ödeme görünmelidir. Saatlik veya çağrı üzerine çalışmada son üç bordro istenebilir. Üç bordro her çalışan için ayrıca aranmaz.
Sunulacak evrak gelirin türüne göre ayrılır; her sponsorun bütün belgeleri vermesi gerekmez. İşsizlik sigortası için a-kassa kararı ve ödeme dökümü, hastalık veya benzeri ödeme için İsveç Sosyal Sigorta Kurumu kararı, emeklilik için İsveç Emeklilik Kurumu kararı istenir. Serbest meslekte nihai vergi kararı, önceki yıl vergi beyannamesi ve ilgili işletme ekleri veya vergi hesabı dökümü sunulur.
Çocuklarla birlikte başvuru
18 yaşından küçük her çocuk için ayrı oturma izni talebi açılır. Her çocuk için pasaport kopyası ile doğum belgesi veya ebeveyn adlarını gösteren nüfus kaydı istenir. Gerektiğinde tek velayet kararı, diğer ebeveyn ölmüşse ölüm belgesi eklenir. Diğer veli menşe ülkede kalacaksa muvafakatname ve o velinin pasaport veya kimlik kopyası da konur. Tek velayet, ölüm ve muvafakat belgeleri her çocukta değil, ilgili durumda aranır.
Çocuk evlat edinilmişse evlat edinme belgeleri de sunulur. Belgeler aile bağını ve çocuğun İsveçe taşınmasına kimlerin yasal olarak karar verebileceğini göstermek içindir. Bu yükümlülük evlat edinilmiş çocuk dosyalarına ilişkindir.
Belge dili ve birlikte taşınma çizgisi
Aile birleşimi dosyasındaki bütün belgelerin İsveççe veya İngilizce olması istenir. Başka dildeki evrak için tasdikli çeviri gerekir. Çeviriyle birlikte belgenin orijinal dildeki sureti de eklenir.
İsveç vatandaşı eşle yurtdışında birlikte yaşayıp İsveçe birlikte taşınacak çiftlerde belirli şartlar sağlanır ve dosya tam olursa 90 gün içinde karar verilebileceği belirtilir. Bu süre her dosya için kesin bir sonuç değildir. Tam dosyada form ve anket, pasaport ve sponsor kimlik kopyası, yakın dönemde birlikte yaşamayı gösteren kira veya ikamet belgesi, evliyse evlilik belgesi, evli değilse bekârlık belgesi ve yakın taşınma planını gösteren iş, kira veya okul kabul belgesi sayılır.
Eş başvurusunda yalnız evlilik belgesi yeterli midir?
Hayır. Kimlik, pasaport, ilişkinin türü ve ispatı, başvurunun doğru yerden yapılması, şart uygulanıyorsa sponsorun geliri ve konutu ile çocuk varsa velayet ve muvafakat belgeleri birlikte incelenir.
Evli olmayan partner birlikte yaşamayı nasıl gösterir?
Nüfus kaydı benzeri belge, ortak kira sözleşmesi, ortak konut alım evrakı ve ortak adresi geçmişe dönük gösteren faturalar örnek olarak sayılır. Bu örneklerin tamamı her dosyada zorunlu değildir.
Gebelik belgesi aile birleşimi hakkı doğurur mu?
Hayır. Birlikte çocuk beklendiğinde gebelik belgesi istenir; ancak belge hak doğurmaz, ilişkinin gerçekliğini ve yakın ortak aile hayatını destekleyen ek delildir.
İsveç vatandaşı sponsor bakım şartından her zaman muaf midir?
Hayır. Vatandaşlık bakım şartını her olayda kaldırmaz. İyi derecede yerleşik ilişkide muafiyet mümkün olabilir; sponsorun çocuğu veya yasal temsilinde olmayan birlikte gelen çocuklarda yükümlülük yeniden uygulanır.
Çocuk için hangi belgeler ayrıca istenir?
18 yaş altındaki her çocuk için ayrı talep açılır. Pasaport kopyası, doğum veya nüfus kaydı, duruma göre tek velayet ya da ölüm belgesi; diğer veli menşe ülkede kalacaksa muvafakat ve kimlik kopyası istenir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy