Self-employed izni ve yatırım vizesi başlığı
İsveç Göç Ajansı, çalışma oturumunu ayrı başlıklar altında ele alır; bunlar arasında bağımsız bir investor visa başlığı yoktur. Başlıklar çalışanı, self-employed olarak kendi işini yürüten kişiyi, EU Blue Card sahibini, araştırmacıyı ve benzeri grupları kapsar. Şirket kurarak oturum almak isteyen kişiye bu nedenle self-employed oturum izni kategorisi uygulanır.
Limited şirketin kuruluş sermayesi ve belgeleri
Limited şirket aktiebolag veya AB biçiminde kurulurken en az 25.000 SEK sermaye gerekir. Kuruluş için memorandum of association ve articles of association hazırlanır. Pay defterinin tutulması zorunludur. Şirket daha sonra F-tax, VAT ve işveren kaydı için başvuru yapar. Bu tutar, limited şirketin kuruluşunda aranan asgari sermayedir.
Nüfus kaydı olmayanlar için kimlik belirleme
Coordination number, İsveç'te henüz nüfus kaydı olmayan kişiler için bir kimlik belirleme aracıdır. Başvuru Skatteverket üzerinden yapılır. Kimlik doğrulaması için hizmet ofisinden randevu alınması gerekir.
Pay oranı, sorumluluk ve başvuru koşulları
Self-employed oturum izninin koşulları arasında geçerli pasaport, ilgili sektörde ve işletme yönetiminde iyi deneyim ile İsveççe veya İngilizce bilgisi bulunur. Kişinin işletmenin en az yüzde 51'ine sahip olması ve işte belirleyici sorumluluk taşıması gerekir. İnandırıcı bir bütçe ve müşteri bağlantıları da aranır.
Kuruluş ve işletme maliyetinde öz kaynak
İşletmenin kuruluşu, satın alımı veya işletme maliyetleri için gereken kaynağın öz kaynak olması şarttır. Krediler normalde yeterli kabul edilmez.
Banka hesabında gösterilecek tutarlar
Başvurucu, mali yeterliliği kendi adına açılmış bir banka hesabındaki tutarla ortaya koyar. Bu hesapta en az 200.000 SEK bulunmalıdır. Eş de başvuruya dahil olursa tutara 100.000 SEK daha eklenir. Eşlik eden her çocuk, hesaba 50.000 SEK daha ekler. Paranın İsveç'te kurulu bir bankada tutulması gerekmez. Yeterli olan, tutarın İsveç'e transfer edilebilmesidir.
İlk başvurunun İsveç dışından yapılması
Self-employed oturum iznine ilk kez başvuran kişi, başvurusunu genel kural olarak İsveç dışından yapmak zorundadır. İlk başvuru İsveç içinden yapılırsa başvuru reddedilebilir.
Bu kuralın yalnız bazı sınırlı istisnaları vardır ve sayılanlar örnek niteliğindedir. Daha önce çalışma iznine sahip olanlar, İsveç'te yükseköğretim izniyle okuyup belirli kredi eşiğini geçenler ve eğitim sonrası iş arama izni bulunanlar bu örnekler arasındadır. Yüksek nitelikli bireyler için tanınan bazı özel geçiş imkânları da aynı sınırlı istisna örnekleri içinde yer alır.
İlk iznin süresi
Self-employed kişiye verilecek ilk oturum izni en fazla iki yıl olabilir. Süre hiçbir durumda pasaport süresini aşamaz. Aile üyeleri de aynı süre için izin alır.
Aile üyelerinin izni ve çalışma hakkı
Aile üyesi; eşi, kayıtlı partneri, birlikte yaşayan partneri ve 18 yaşından küçük çocukları kapsar. Başvuru aynı anda yapılırsa eşlik eden aile üyeleri asıl başvurucuyla aynı süre için izin alabilir. Yetişkin aile üyeleri ile içinde bulunulan yılda 16 yaşına ulaşacak çocuklar, izin verilirse İsveç'te çalışma hakkı elde eder.
Uzatmada bakılan noktalar
Uzatmada, başvurucunun işletmeyi gerçekten yürütüp yürütmediği, genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uyup uymadığı ve iş için gerekli diğer izinleri alıp almadığı ele alınır. Kendisini ve ailesini destekleyip destekleyemediği de değerlendirilir. İsveç'te gerçekten yaşayıp yaşamadığı ve zamanının çoğunu burada geçirip geçirmediği incelenir. Bu değerlendirme için Skatteverket, Bolagsverket ve Enforcement Authority'den bilgi alınır.
Kalıcı oturum talebi
Kişi iki yıl boyunca self-employed oturum izniyle İsveç'te bulunmuşsa, uzatma başvurusuyla birlikte kalıcı oturum izni talep edebilir. Yalnız iki yılın geçmiş olması yetmez. Self-employed izninin uzatma şartları ile kalıcı oturum için aranan ek şartlar birlikte karşılanmalıdır. Finansal bakım ve iyi hâl şartlarının taşınması gerekir. Başvuru çoğu olayda mevcut iznin uzatılması sırasında yapılır. Kalıcı oturum bazı hâllerde sonradan geri alınabilir.
İsveç'te ayrı bir investor visa başlığı var mı?
Hayır. Çalışma başlıkları arasında ayrı bir investor visa başlığı bulunmaz. Şirket kurarak oturum almak isteyen kişiye self-employed oturum izni kategorisi uygulanır.
Limited şirket için asgari sermaye ne kadardır?
Aktiebolag biçiminde limited şirket kurarken en az 25.000 SEK sermaye gerekir. Kuruluş için memorandum of association ve articles of association hazırlanır; pay defteri tutulur. Şirket daha sonra F-tax, VAT ve işveren kaydı için başvurur.
İşletme maliyeti kredi ile karşılanır mı?
Normalde yeterli kabul edilmez. Kuruluş, satın alma veya işletme maliyetleri için gereken kaynağın öz kaynak olması şarttır.
Banka hesabında en az hangi tutar gösterilir?
Başvuran kendi adına bir banka hesabında en az 200.000 SEK göstermelidir. Birlikte başvuran eş için 100.000 SEK, her eşlik eden çocuk için 50.000 SEK eklenir. Paranın İsveç bankasında olması zorunlu değildir; İsveç'e transfer edilebilir olması gerekir.
İlk başvuru İsveç içinden yapılır mı?
Genel kural olarak yapılmaz. İlk başvuru İsveç dışından yapılır; İsveç içinden yapılırsa reddedilebilir. Daha önce çalışma izni bulunanlar, yükseköğretim izniyle okuyup belirli kredi eşiğini geçenler, eğitim sonrası iş arama izni sahipleri ve yüksek nitelikli bireyler için tanınan bazı özel geçiş imkânları sınırlı istisna örnekleridir.
Aile üyesi ne zaman çalışabilir?
İzin verilirse çalışabilir. Çalışma hakkı yetişkin aile üyeleri ile içinde bulunulan yılda 16 yaşına ulaşacak çocuklar içindir. Eş, kayıtlı partner, birlikte yaşayan partner ve 18 yaşından küçük çocuklar, başvuru aynı anda yapılırsa aynı süre için izin alabilir.
İki yıl dolunca kalıcı oturum doğar mı?
Hayır. İki yıl self-employed izniyle İsveç'te bulunmuş olmak, uzatma başvurusuyla kalıcı oturum talep etmeye imkân verir; yalnız sürenin geçmiş olması yetmez. Uzatma şartları ile kalıcı oturumun ek şartları birlikte aranır. Finansal bakım ve iyi hâl şartları taşınmalıdır. Talep çoğu olayda mevcut iznin uzatılması sırasında yapılır ve kalıcı oturum bazı hâllerde sonradan geri alınabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy