Amerika’da H-1B Başvurusu: Aşamalar ve Şartlar

Kotaya tabi bir H-1B dosyası, uygun pozisyon ve uygun sponsorluk yapısı, Çalışma Bakanlığı nezdinde Labor Condition Application ve USCIS’e I-129 ile sunulan asıl petition aşamalarından kurulur. Bu sıraya elektronik kayıt ve seçim katmanı da eklenir. Seçilmek onay veya vize anlamına gelmez; işverene cap-subject I-129 sunma hakkı verir, maddi şartlar ayrıca incelenir ve petition sunma süresi en az 90 gündür.

Sponsor işverenin rolü

Sponsor işveren, iş teklifini yapan taraf olmanın ötesinde LCA taahhütlerini yüklenir, petition’ı sunar ve çalışma ilişkisinin gerçekliğini ortaya koyar. Freelancer, bağımsız yüklenici ya da yalnızca proje bazlı danışmanlık ilişkisi, yeterli işveren-işçi ilişkisi ve specialty occupation yapısı kurulmadığında riskli hale gelebilir. Bu anlatım her proje ilişkisini kendiliğinden yasaklamaz; risk, anılan iki yapının kurulamamasına bağlıdır.

Uzmanlık gerektiren iş ve unvan

Meslek unvanı specialty occupation sonucunu tek başına taşımaz. Somut iş tanımı, görevlerin niteliği ve aranan akademik altyapı birlikte değerlendirilir. Bu nedenle manager, analyst veya specialist gibi başlıklar kendiliğinden H-1B hakkı doğurmaz.

Değerlendirmenin merkezindeki soru, işe olağan giriş koşulunun belirli bir uzmanlık alanında lisans veya daha üst derece olup olmadığıdır. Pozisyonun neden uzmanlık gerektirdiği açıklanmadan yalnızca herhangi bir üniversite mezuniyetine dayanan genel bir görev tanımı, red riskini artırır. Bu artış her dosyanın reddedileceği anlamına gelmez.

Başvuru sahibinin diploması, uzmanlık alanı veya eşdeğerlik belgeleri pozisyonla doğrudan ilişkilendirilemezse sponsor işverenin dosyası redle karşılaşabilir.

LCA, ücret ve çalışanlara bildirim

İşveren, USCIS petition’ından önce ETA-9035/9035E üzerinden Çalışma Bakanlığına LCA sunar. Sistem attestation-based işlediğinden işveren yalnızca formu doldurmuş sayılmaz; bilgilerin doğruluğunu ispat yükü işverendedir.

H-1B çalışanına ödenecek ücret, benzer nitelikteki çalışanlara ödenen actual wage ile ilgili coğrafi alandaki prevailing wage karşılaştırılarak belirlenir ve yüksek olan tutar esas alınır. Kişinin yabancı olması nedeniyle daha düşük ücret uygulanamaz. İhlal halinde geriye dönük ücret ve başka yaptırımlar gündeme gelebilir.

İşveren, LCA sunumundan önce veya sunum tarihine yakın bir dönemde ABD çalışanlarına bildirim yapmalıdır. Bildirimde H-1B işçisi arandığı, sayı, occupational classification ve diğer temel bilgiler yer almalıdır.

Kayıt, seçim ve petition

Elektronik kayıt, kotaya tabi süreçte LCA ve I-129 omurgasına eklenen bir katmandır. Bir dönem için seçimin, daha yüksek beceri ve daha yüksek ücret düzeylerini önceleyen weighted selection process mantığıyla tasarlandığı açıklanmıştır. Bu nedenle her dönem için basit random lottery anlatımı güvenli bir özet oluşturmaz. Seçim bildiriminin ardından işveren cap-subject petition’ı sunar; bu süre en az 90 gündür ve seçim yalnızca I-129 sunma hakkı verir.

Kayıt yanlış kişi adına, yanlış hesapla, eksik beneficiary bilgisiyle ya da uygun dönemin dışında yapılırsa işveren dosyayı I-129 aşamasına taşıyamayabilir. Seçilmiş kayıt için petition’ın süresinde verilmemesi de süreci boşa çıkarabilir.

Kotanın kapsamı dışında kalabilen dosyalar

İlk istihdam dosyalarının tamamı kotaya tabi değildir. Yükseköğretim kurumları, bunlarla bağlantılı belirli kâr amacı gütmeyen kuruluşlar, kâr amacı gütmeyen araştırma kuruluşları ve devlet araştırma kuruluşları bu kapsamın örnekleridir. Örnekler, muafiyetin bütün şartlarını ve istisnalarını tüketmez.

Kota hesabına daha önce girmiş ve bu kapsamda numarasını koruyan bazı mevcut H-1B çalışanlarının uzatma veya işveren değişikliği dosyaları, ilk kotaya giriş dosyalarından farklı değerlendirilir. Numaranın hangi dosyalarda korunduğu bu çerçevede ayrıca belirlenmiş değildir.

Belge uyumu, ek yükümlülükler ve dosya içeriği

İş unvanı, SOC kodu, çalışma yeri, ücret seviyesi veya işin niteliği LCA’da ve USCIS dosyasında birbirinden farklı görünürse ciddi sorun çıkar. Bu fark maddi bir red sebebi olabilir; her farkın kendiliğinden ret kararı doğurduğu sonucu çıkarılamaz.

H-1B sürecinden önce her işverenin ABD çalışanlarını işe alma zorunluluğu yoktur. Buna karşılık H-1B-dependent olan veya geçmişte willful violator sayılan işverenlerde ek recruitment ve non-displacement yükümlülükleri doğabilir. Bu iki statünün tanımı ve ek yükümlülüklerin kapsamı bu çerçevede ayrıca belirlenmiş değildir.

Güçlü bir dosyada görevler ile aranan derece arasındaki ilişki ayrıntılı kurulmalı; ücret, lokasyon ve meslek sınıflandırması LCA ile uyumlu olmalı ve işverenin ticari faaliyetine ilişkin bilgiler sunulmalıdır. Başvuru sahibi yönünden diploma, transkript, varsa credential evaluation ile lisans veya sertifika gibi belgeler açık biçimde yer almalıdır. Bu unsurlar, her dosya için eksiksiz ve zorunlu bir belge listesinin tamamı değildir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy