İşten Çıkış Kodları ve İşçinin Tazminat Hakları

İşten Çıkış Kodlarının Niteliği ve Fesih Bildirimi

İşten çıkış kodları, işçinin işten çıkarılma veya ayrılma sebeplerini açıklayan ve işçi ile işveren arasındaki iş akdini sonlandırmak amacıyla yapılan işlemlerde yer alan yasal bildirim kayıtlarıdır.

Deneme Süresi İçindeki Fesihler

Deneme süresi içerisinde veya bu sürenin bitimiyle iş akdinin işveren tarafından sona erdirilmesi durumunda Sosyal Güvenlik Kurumu bildiriminde Kod 1 kullanılır. Bu fesih bildiriminde işçi kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve işsizlik maaşına hak kazanamaz.

İş sözleşmesinin deneme süresi içinde bizzat işçi tarafından feshedilmesi hâlinde çıkış kodu Kod 2 olarak kaydedilir. Bu bildirim durumunda da kıdem tazminatı, ihbar tazminatı veya işsizlik maaşı hakkı doğmaz.

Sözleşme Türüne Göre Sona Erme Hâlleri

Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işçi tarafından istifa yoluyla sona erdirilmesi işlemi Kod 3 olarak bildirilir. Bu tür fesihte kural olarak kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve işsizlik maaşına hak kazanılamamaktadır.

Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep gösterilmeden feshedilmesi hâli Kod 4 olarak bildirilir. Bu fesihte işçi kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve işsizlik maaşına hak kazanır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca iş sözleşmeleri; işi altı aydan az sürmüş işçi için iki hafta, altı aydan bir buçuk yıla kadar sürmüş işçi için dört hafta, bir buçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş işçi için altı hafta ve üç yıldan fazla sürmüş işçi için sekiz hafta sonra feshedilmiş sayılır. Bildirim şartına uymayan taraf bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemekle yükümlüdür.

4857 sayılı İŞ KANUNU m. 17Kaynağı aç

Madde
17 – Belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer
tarafa bildirilmesi gerekir.
İş sözleşmeleri;
a) İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer
tarafa yapılmasından başlayarak iki hafta sonra,
b) İşi altı aydan birbuçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için,
bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak dört hafta sonra,
c) İşi birbuçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için,
bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak altı hafta sonra,
d) İşi üç yıldan fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından
başlayarak sekiz hafta sonra,
feshedilmiş sayılır.
Bu süreler asgari olup sözleşmeler ile artırılabilir.
Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret
tutarında tazminat ödemek zorundadır.
İşveren bildirim süresine ait ücreti peşin vermek suretiyle
iş sözleşmesini feshedebilir.
İşverenin bildirim şartına uymaması veya bildirim süresine ait
ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi feshetmesi, bu Kanunun 18, 19, 20 ve 21 inci maddesi
hükümlerinin uygulanmasına engel olmaz. 18 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca
bu Kanunun 18, 19, 20 ve 21 inci maddelerinin uygulanma alanı dışında kalan işçilerin
iş sözleşmesinin, fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirildiği durumlarda
işçiye bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat ödenir. Fesih için bildirim
şartına da uyulmaması ayrıca dördüncü fıkra uyarınca tazminat ödenmesini gerektirir.
Bu maddeye göre ödenecek tazminatlar ile bildirim sürelerine
ait peşin ödenecek ücretin hesabında 32 nci maddenin birinci fıkrasında yazılan
ücrete ek olarak işçiye sağlanmış para veya para ile ölçülmesi mümkün sözleşme ve
Kanundan doğan menfaatler de göz önünde tutulur.
Feshin
geçerli sebebe dayandırılması

Belirli süreli iş sözleşmesinin kararlaştırılan vadenin dolmasıyla kendiliğinden sona ermesi Kod 5 bildirimi kapsamındadır. Belirli süreli iş akdinin süresinin dolmasıyla ayrılan işçi ihbar tazminatına hak kazanamaz; kıdem tazminatı ve işsizlik ödeneği şartların mevcudiyetine tabidir.

Emeklilik ve Sağlık Sebebiyle İşten Ayrılma

İş sözleşmesinin işçinin emekliliği veya toptan ödeme gerekçesiyle sona erdirilmesi durumu Kod 8 ile bildirilir. Bu fesihte işçiye ihbar tazminatı ödenmezken kıdem tazminatına hak kazanılır.

Çalışma gücünün veya iş kazası ya da meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az yüzde 60'ını kaybettiği sağlık kurulu raporu ile saptanan sigortalıların malulen emeklilik nedeniyle işten ayrılması Kod 9 ile kaydedilir. Bu durumda ihbar tazminatı ödenmez ancak kıdem tazminatı hakkı korunur.

Emeklilik için gerekli prim ödeme gün sayısı ve sigortalılık süresini tamamlayarak yaş koşulunu beklemek üzere işten ayrılan sigortalıların çıkışı, işverene ilgili belgelerin sunulması kaydıyla Kod 14 ile yapılır. Bu bildirimde işçiye ihbar tazminatı ve işsizlik maaşı ödenmezken kıdem tazminatına hak kazanılabilmektedir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca; işçinin kendi kastından, derli toplu olmayan yaşayışından yahut içkiye düşkünlüğünden doğacak bir hastalığa yakalanması veya engelli hâle gelmesi durumunda, devamsızlığın ardı ardına üç iş günü veya bir ayda beş iş gününden fazla sürmesi işverene haklı fesih imkânı verir. Bu gerekçeyle yapılan fesihler Kod 28 ile bildirilir; bu fesihte ihbar tazminatı ödenmezken kıdem tazminatı ve işsizlik maaşına hak kazanılabilmektedir. Öte yandan işçinin tutulduğu hastalığın tedavi edilemeyecek nitelikte olduğu ve işyerinde çalışmasında sakınca bulunduğunun sağlık kurulunca saptanması da 4857 sayılı Kanun'un 25. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde işveren yönünden fesih nedeni sayılmıştır.

4857 sayılı İŞ KANUNU m. 25Kaynağı aç

Madde
25 – Süresi belirli olsun veya olmasın işveren, aşağıda yazılı hallerde
iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:
I- Sağlık sebepleri:
a) İşçinin kendi kastından veya derli toplu olmayan yaşayışından
yahut içkiye düşkünlüğünden doğacak bir hastalığa yakalanması veya engelli hâle gelmesi durumunda, bu sebeple doğacak devamsızlığın ardı ardına üç iş günü veya
bir ayda beş iş gününden fazla sürmesi.[7]
b) İşçinin tutulduğu hastalığın tedavi edilemeyecek nitelikte
olduğu ve işyerinde çalışmasında sakınca bulunduğunun Sağlık Kurulunca saptanması
durumunda.
(a) alt bendinde sayılan sebepler dışında işçinin hastalık,
kaza, doğum ve gebelik gibi hallerde işveren için iş sözleşmesini bildirimsiz fesih
hakkı; belirtilen hallerin işçinin işyerindeki çalışma süresine göre 17 nci maddedeki
bildirim sürelerini altı hafta aşmasından sonra doğar. Doğum ve gebelik hallerinde
bu süre 74 üncü maddedeki sürenin bitiminde başlar. Ancak işçinin iş sözleşmesinin
askıda kalması nedeniyle işine gidemediği süreler için ücret işlemez.
II- Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri:
a) İş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin
esaslı noktalarından biri için gerekli vasıflar veya şartlar kendisinde bulunmadığı
halde bunların kendisinde bulunduğunu ileri sürerek, yahut gerçeğe uygun olmayan
bilgiler veya sözler söyleyerek işçinin işvereni yanıltması.
b) İşçinin, işveren yahut bunların aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna
dokunacak sözler sarfetmesi veya davranışlarda bulunması, yahut işveren hakkında
şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnadlarda bulunması.
c) İşçinin işverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunması.
d) İşçinin işverene yahut onun ailesi üyelerinden birine yahut
işverenin başka işçisine sataşması,
işyerine sarhoş yahut uyuşturucu madde almış olarak gelmesi ya da işyerinde bu maddeleri
kullanması.[8]
e) İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak,
işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda
bulunması.
f) İşçinin, işyerinde, yedi günden fazla hapisle cezalandırılan
ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemesi.
g) İşçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe
dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil
gününden sonraki iş günü, yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi.
h) İşçinin yapmakla ödevli bulunduğu görevleri
kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi.
ı) İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini
tehlikeye düşürmesi, işyerinin malı olan veya malı olmayıp da eli altında bulunan
makineleri, tesisatı veya başka eşya ve maddeleri otuz günlük ücretinin tutarıyla
ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması.
III- Zorlayıcı sebepler:
İşçiyi işyerinde bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan
zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması.
IV- İşçinin gözaltına alınması veya tutuklanması
halinde devamsızlığın 17 nci maddedeki bildirim süresini aşması.
İşçi feshin yukarıdaki bentlerde öngörülen
sebeplere uygun olmadığı iddiası ile 18, 20 ve 21 inci madde hükümleri çerçevesinde
yargı yoluna başvurabilir.
Derhal
fesih hakkını kullanma süresi

Askerlik, Evlilik ve Memurluğa Geçiş

Muvazzaf askerlik görevini ifa etmek üzere iş akdinin feshedilmesi hâlinde çıkış işlemi Kod 12 olarak uygulanır. Askerlik sebebiyle ayrılan işçiye ihbar tazminatı ödenmez; işçi kıdem tazminatına ve işsizlik maaşına hak kazanır.

Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde iş sözleşmesini sona erdirmesi Kod 13 ile bildirilir. Bu ayrılma türünde ihbar tazminatı ve işsizlik ödeneği ödenmez; işçi kıdem tazminatına hak kazanabilmektedir.

6495 sayılı Kanun gereğince devlet memurluğuna geçiş nedeniyle yapılan işten çıkışlar Kod 35 kapsamında bildirilir. Bu bildirimle ayrılan sigortalıya ihbar tazminatı ve işsizlik maaşı ödenmezken kıdem tazminatına hak kazanılabilmektedir.

İşletmesel, Dönemsel ve İdari Sebeplere Bağlı Çıkışlar

İşyerinde çalışan işçi sayısı 20 ile 100 arasında olduğunda en az 10, 101 ile 300 arasında olduğunda en az yüzde 10, 301 ve üzerinde olduğunda en az 30 işçinin işten çıkarılması toplu işçi çıkarma sayılır ve bildirim Kod 15 ile yapılır. Mevsim ve kampanya işlerinde çalışanların çıkarılması toplu çıkarma sayılmaz. Kod 15 bildiriminde kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve işsizlik maaşına hak kazanılır.

Mevsimlik iş sözleşmesinin mevsim bitimi sebebiyle sona ermesi Kod 19 ile bildirilir; kampanyalı üretimin yapıldığı işlerde kampanya bitimiyle akdin sona ermesi ise Kod 20 ile bildirilir. Hem mevsim bitiminde hem de kampanya bitiminde işçi kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve işsizlik maaşına hak kazanamaz.

Aynı gerçek veya tüzel kişi işverene ait birden fazla işyeri arasında işçinin nakledilmesi hâlinde çıkış kodu Kod 16 olarak kaydedilir. Bu işlem bir iş akdi sonlandırması doğurmadığından kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve işsizlik maaşı ödenmez.

İşyerinin kapatılması 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesi anlamında işverene derhal fesih yetkisi veren haklı bir neden oluşturmaz. Buna karşılık Kanun'un 18. maddesi uyarınca süreli fesih için geçerli neden, iş güvencesi dışındaki alanlarda ise fesih hakkının kötüye kullanılmadığını gösteren bir meşru nedendir. İşverenin bildirimde bulunarak işyerini kapatması Kod 17 olarak bildirilir; bu durumda işçi kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve işsizlik ödeneğine hak kazanır.

İş akdine konu amacın gerçekleşerek tamamlanması neticesinde akdin bitmesi Kod 18 bildirimi ile tespit edilir. Bu bildirimle işten ayrılan kişi kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve işsizlik maaşına hak kazanır.

İş ilişkisinin devamının üçüncü bir kurumun vizesine bağlı olduğu hâllerde vize süresinin dolması neticesinde iş ilişkisinin sonlanması Kod 30 ile bildirilir. Bu çıkış türünde kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve işsizlik maaşı doğmaz.

İşçi Tarafından Yapılan Haklı Fesih Bildirimleri

4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca işçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa işçi fesih hakkını kullanabilir. Çalışma ortamında işin bir hafta veya daha uzun süre yapılmasını engelleyen bu zorunlu sebeplerle fesih Kod 23 ile bildirilir; işçi ihbar tazminatına hak kazanamazken kıdem tazminatına ve işsizlik maaşına hak kazanabilmektedir.

4857 sayılı İŞ KANUNU m. 24Kaynağı aç

Madde
24 – Süresi belirli olsun veya olmasın işçi, aşağıda yazılı hallerde
iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:
I. Sağlık sebepleri:
a) İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden
doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa.
b) İşçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü
işveren yahut başka bir işçi bulaşıcı veya işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalığa
tutulursa.
II. Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri:
a) İşveren iş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı
noktalarından biri hakkında yanlış vasıflar veya şartlar göstermek yahut gerçeğe
uygun olmayan bilgiler vermek veya sözler söylemek suretiyle işçiyi yanıltırsa.
b) İşveren işçinin veya ailesi üyelerinden birinin şeref ve
namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda bulunursa veya işçiye cinsel
tacizde bulunursa.
c) İşveren işçiye veya ailesi üyelerinden birine karşı sataşmada
bulunur veya gözdağı verirse, yahut işçiyi veya ailesi üyelerinden birini kanuna
karşı davranışa özendirir, kışkırtır, sürükler, yahut işçiye ve ailesi üyelerinden
birine karşı hapsi gerektiren bir suç işlerse yahut işçi hakkında şeref ve haysiyet
kırıcı asılsız ağır isnad veya ithamlarda bulunursa.
d) İşçinin diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından işyerinde
cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemler
alınmazsa.
e) İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme
şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse,
f) Ücretin parça başına veya iş tutarı üzerinden ödenmesi kararlaştırılıp
da işveren tarafından işçiye yapabileceği sayı ve tutardan az iş verildiği hallerde,
aradaki ücret farkı zaman esasına göre ödenerek işçinin eksik aldığı ücret karşılanmazsa,
yahut çalışma şartları uygulanmazsa.
III. Zorlayıcı sebepler:
İşçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süre ile işin
durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa.
İşverenin
haklı nedenle derhal fesih hakkı

4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, üstlenilen işin mahiyeti çalışanın sağlığını yahut yaşantısını tehlikeye düşürüyorsa işçi iş akdini derhal sona erdirme yetkisine sahiptir. Bu gerekçeyle gerçekleştirilen fesih işlemi Kod 24 kapsamında bildirilir; söz konusu ayrılmada ihbar tazminatı ödenmezken kıdem tazminatı ve işsizlik maaşı hakkı doğabilmektedir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca; işverenin iş sözleşmesi yapıldığı sırada sözleşmenin esaslı noktalarından biri hakkında yanlış vasıflar veya şartlar göstermek yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler vermek ya da sözler söylemek suretiyle işçiyi yanıltması hâlinde işçinin haklı feshi Kod 25 kapsamında bildirilir. Bu çıkışta işçi ihbar tazminatı alamazken kıdem tazminatı ve işsizlik maaşına hak kazanabilmektedir.

İşverence Haklı Fesih, Disiplin ve Yargı Yolu

İşyerinde mevcut disiplin kurulunun kararıyla iş akdinin sonlandırılması Kod 26 olarak bildirilir. Disiplin kurulu kararıyla yapılan bu fesihte kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve işsizlik maaşı hakkı doğmaz.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesinin üçüncü ve dördüncü bentleri uyarınca; işçiyi işyerinde bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı sebebin varlığı veya işçinin gözaltına alınması yahut tutuklanması hâlinde devamsızlığın bildirim süresini aşması işverene derhal fesih yetkisi tanır. Bu nedenlerle yapılan fesih işlemi Kod 27 ile bildirilir; işçiye ihbar tazminatı ödenmezken kıdem tazminatına ve işsizlik maaşına hak kazanılabilmektedir.

İşverenin haklı nedenle derhal fesih iddiası yargı yolunu kendiliğinden kapatmaz. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesinin son fıkrası gereğince, işçi feshin kanunda öngörülen haklı sebeplere uygun olmadığı iddiasıyla 18, 20 ve 21. madde hükümleri çerçevesinde yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. Kanun'un 18. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca sendikal faaliyetlere katılmak veya hak aramak amacıyla idari ya da adli makamlara başvurmak fesih için geçerli sebep oluşturmaz.

4857 sayılı İŞ KANUNU m. 18Kaynağı aç

Madde
18 – Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı
aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin
yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden
kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. (Ek
cümle: 10/9/2014-6552/2 md.) Yer altı işlerinde
çalışan işçilerde kıdem şartı aranmaz.
Altı aylık kıdem hesabında bu Kanunun 66 ncı maddesindeki süreler
dikkate alınır.
Özellikle aşağıdaki hususlar fesih için geçerli bir sebep oluşturmaz:
a) Sendika üyeliği veya çalışma saatleri dışında veya işverenin
rızası ile çalışma saatleri içinde sendikal faaliyetlere katılmak.
b) İşyeri sendika temsilciliği yapmak.
c) Mevzuattan veya sözleşmeden doğan haklarını takip veya yükümlülüklerini
yerine getirmek için işveren aleyhine idari veya adli makamlara başvurmak veya bu
hususta başlatılmış sürece katılmak.[6]
d) Irk, renk, cinsiyet, medeni hal, aile yükümlülükleri, hamilelik,
doğum, din, siyasi görüş ve benzeri nedenler.
e) 74 üncü maddede öngörülen ve kadın işçilerin çalıştırılmasının
yasak olduğu sürelerde işe gelmemek.
f) Hastalık veya kaza nedeniyle 25 inci maddenin (I) numaralı
bendinin (b) alt bendinde öngörülen bekleme süresinde işe geçici devamsızlık.
İşçinin altı aylık kıdemi, aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde
geçen süreler birleştirilerek hesap edilir. İşverenin aynı işkolunda birden fazla
işyerinin bulunması halinde, işyerinde çalışan işçi sayısı, bu işyerlerinde çalışan
toplam işçi sayısına göre belirlenir.
İşletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili ve yardımcıları
ile işyerinin bütününü sevk ve idare eden ve işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi
bulunan işveren vekilleri hakkında bu madde, 19 ve 21 inci maddeler ile 25 inci
maddenin son fıkrası uygulanmaz.
Sözleşmenin
feshinde usul

Basın Sektöründe Gazetecinin Feshi

Basın mesleğinde çalışanlarla çalıştıranlar arasındaki münasebetlerin tanzimi hakkındaki mevzuat hükümleri uyarınca gazetecinin iş sözleşmesini feshetmesi hâlinde çıkış işlemi Kod 33 ile bildirilir. Bu fesih bildiriminde kıdem tazminatı ile işsizlik ödeneğine hak kazanılabilmekle birlikte, somut olayın niteliğine ve fesih gerekçesine bağlı olarak ihbar tazminatı veya diğer tazminatların talep edilebilirliği değişkenlik gösterebilmektedir.

5953 sayılı BASIN MESLEĞİNDE ÇALIŞANLARLA ÇALIŞTIRANLAR ARASINDAKİ MÜNASEBETLERİN TANZİMİ HAKKINDA KANUN m. 11Kaynağı aç

Madde
11 – Bir mevkutenin veçhe ve karakterinde gazeteci için
şeref veya şöhretini veya umumiyetle manevi menfaatlerini ihlal edici bir
vaziyet ihdas edecek şekilde bariz bir değişiklik vukuu halinde, gazeteci ihbar
mühletini beklemeden akdi feshedebilir.
İş
akdini birinci fıkranın verdiği hakka dayanarak fesheden gazeteci, işverenin
kusuru neticesinde iş akdini feshetmiş olsa idi ne miktar tazminat alacak
idiyse, o miktar tazminat isteyebilir.
Vazifesinin
ifasiyle ilgili hususlarda gazetecinin bilerek veya ağır bir ihmali neticesi
olarak mevkutenin itibar veya şöhretine halel verecek fiil ve harekette
bulunması hali işverene ihbar mühletini beklemeden iş akdini derhal feshetmek
hakkını veren ağır sebeplerden sayılır.
Gazetecinin,
şeref ve şöhretine halel verebilecek mahiyette bir fiil ve harekette bulunması
için işveren tarafından vaki isteği yerine getirmemesi hali işverene ihbar
mühletini beklemeksizin iş akdini feshetmek hakkını vermez.
Müddeti
muayyen olan mukavelelerde de yukarda yazılı fesih hakkı mukavele müddetinin
sona ermesini beklemeksizin kullanılabilir.
Akdin tatbik edilmediği hallerde fesih:

Deneme süresi içinde işten çıkışlarda tazminat veya işsizlik maaşı ödenir mi?

Hayır, deneme süresi içinde iş akdinin işverence feshi Kod 1, işçice feshi ise Kod 2 ile bildirilir; her iki durumda da kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve işsizlik maaşı hakkı doğmaz.

Kadın işçinin evlilik sebebiyle ayrılmasında işsizlik ödeneği alınabilir mi?

Hayır, evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde sözleşmeyi fesheden kadın işçinin çıkışı Kod 13 ile yapılır; bu fesihte ihbar tazminatı ve işsizlik ödeneği hakkı bulunmayıp yalnızca şartları varsa kıdem tazminatına hak kazanılabilmektedir.

Askerlik sebebiyle sözleşmenin feshinde ihbar tazminatı talep edilebilir mi?

Hayır, muvazzaf askerlik gerekçesiyle yapılan fesihler Kod 12 ile bildirilir ve işçi ihbar tazminatı alamaz; ancak kıdem tazminatı ile işsizlik ödeneğine hak kazanır.

İşyerinin kapanması hâlinde işçiye hangi haklar tanınır?

İşyerinin kapatılması Kod 17 olarak bildirilir; bu kapsamda işten çıkarılan işçi kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve işsizlik maaşına hak kazanır.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoy İletişim ve randevu

İş hukuku İşçi hakları