İspanya çalışma dışı oturum izni (Non-Lucrative Visa), İspanya'da çalışmadan ikamet etmek isteyen yabancı uyruklu kişilere tanınan bir oturum yoludur. Türk vatandaşları da gerekli mali yeterliliği, sağlık sigortasını ve diğer koşulları karşılamaları hâlinde bu vizeye başvurabilir. Başvuru, kişinin vatandaşı olduğu ya da yasal olarak ikamet ettiği ülkedeki yetkili İspanyol konsolosluğuna yapılır; bu başvuru aynı zamanda ilk çalışma dışı oturum izni başvurusu niteliği taşır.
Başvuru Süreci ve Yetkili Makam
Vize başvurusu, başvurucunun vatandaşı olduğu veya yasal ikamet ettiği ülkedeki İspanyol konsolosluğuna yöneliktir. Vize onaylandıktan sonra belirli bir süre içinde teslim alınması beklenir; bir ay içinde vize alınmazsa başvurucunun vizeden vazgeçtiği kabul edilerek dosyanın kapatılabileceği değerlendirilmektedir. Konsolosluktan bildirimin yetkili yabancılar ofisine iletilmesinin ardından oturum izni kararı için azami bir aylık süre öngörülmektedir; bu süre içinde karar verilmemesi hâlinde başvurunun zımnen reddedildiği kabul edilmektedir.
Vize ile İspanya'ya giriş yapıldıktan sonra ikamet edilen yerdeki yetkili polis birimine başvurularak yabancı kimlik kartı olan TIE alınması gerekmektedir.
Gerekli Belgeler
Başvuruda genel olarak ulusal vize formu, EX-01 oturum başvuru formu, biyometrik fotoğraf, en az bir yıl geçerlilik süresi kalan pasaport, ekonomik yeterliliği kanıtlayan belgeler, kapsamlı sağlık sigortası, sağlık raporu ve adli sicil kaydı sunulması gerekmektedir. Başvurucunun son beş yılda ikamet ettiği ülkelerden de adli sicil belgesi talep edilebilir. Sağlık raporunda, 2005 Uluslararası Sağlık Tüzüğü kapsamında ciddi kamu sağlığı etkileri doğurabilecek bir hastalığın bulunmadığının belirtilmesi gerekmektedir. Belge listesi konsolosluktan konsolosluğa farklılık gösterebileceğinden başvuru öncesinde ilgili konsoloslukla bilgi alınması önemlidir.
Türkiye'den alınacak evlilik, doğum ve aile bağı belgelerine apostil yaptırılmalı ve bu belgeler İspanyolcaya yeminli tercüme ettirilerek sunulmalıdır.
Mali Yeterlilik Koşulu
Mali yeterliliğin ispatı için mevzuat, ekonomik kaynakların hukukça kabul edilen her türlü delille gösterilebileceğini öngörmektedir. Bu çerçevede banka hesap dökümleri, mevduat belgeleri, emekli maaşı yazıları, kira sözleşmeleri, tapu belgeleri, temettü kayıtları, yatırım hesabı dökümleri ve onaylı kredi limitleri delil olarak sunulabilir. Yabancı banka veya yatırım hesapları sunulması durumunda bankanın tam unvanı ve adresi, hesap kimlik bilgileri, açılış ve kapanış tarihleri, önceki yılın 31 Aralık tarihindeki bakiye ile son bir yıllık ortalama bakiye bilgilerinin eklenmesi talep edilebilir.
Bir şirketin ortağı olmak başvuru için başlı başına engel teşkil etmez. Ancak şirket paylarından elde edilen gelirin mali yeterlilik kapsamında gösterilmesi hâlinde başvurucunun ilgili şirkette fiilen çalışmadığını belgeleyen şirket yazısı ve bu yönde sorumluluk beyanı sunulması gerekebilir.
Aile Bireylerinin Dahil Edilmesi
İspanyol yabancılar düzenlemeleri uyarınca ana başvurucunun eşi, kayıtlı partneri veya en az bir yıllık devamlı birliktelikle ispatlanan istikrarlı partneri aynı başvuruya dahil edilebilir. Ortak çocuk bulunması durumunda bir yıllık birlikte yaşama koşulunun ayrıca ispatlanmasının gerekmeyebileceği belirtilmektedir; ancak bu konudaki uygulama kesin değildir. Başvurucunun veya eşinin evli olmayan ve kendi aile birimini kurmamış küçük çocukları ile sağlık durumu veya engellilik nedeniyle kendi ihtiyaçlarını karşılayamayan yetişkin çocukları da aynı dosyada başvurabilir.
Ebeveynler ise çalışma dışı oturumun ilk aile başvurusunda otomatik olarak aile bireyi kapsamında değerlendirilmemektedir. Anne ve babanın İspanya'da ikamet etmesi isteniyorsa aile birleşimi ya da bağımsız oturum yollarının ayrıca incelenmesi gerekebilir.
İzin Süresi ve Yenileme
İlk çalışma dışı oturum izni bir yıl süreyle verilirken yenilenen izin iki yıl geçerlidir. Yenileme aşamasında mali kaynakların yalnızca bir yıl için değil, talep edilen iki yıllık dönemin tamamını kapsayacak biçimde gösterilmesi gerekmektedir.
Yenileme başvurusu, mevcut iznin sona ermesinden önceki iki ay içinde yapılmalıdır. Süresinde yapılan başvuru, önceki iznin geçerliliğini karar verilinceye kadar uzatır. Süre geçirilmesi hâlinde iznin bitiminden itibaren üç aylık ek süre içinde de başvuru yapılabilmekle birlikte bu durumda idari yaptırım uygulanması ihtimali bulunmaktadır. Yenileme başvurusunun üç ay içinde sonuçlandırılması öngörülmekte; bu süre içinde karar verilmemesi hâlinde başvurunun idari sessizlik yoluyla kabul edildiği değerlendirilmektedir.
Çalışma Hakkına Geçiş
Çalışma dışı oturum izni kapsamında düzenlenen oturum kartı, kendiliğinden çalışma hakkı sağlamaz. Gerekli koşulların oluşması hâlinde bu iznin ücretli çalışma veya serbest çalışma iznine çevrilmesi için ayrı bir başvuru yapılabilir.
Sık Sorulan Sorular
Non-Lucrative Visa başvurusu nereye yapılır?
Başvuru, kişinin vatandaşı olduğu veya yasal olarak ikamet ettiği ülkedeki yetkili İspanyol konsolosluğuna yapılır. Bu başvuru aynı zamanda ilk çalışma dışı oturum izni başvurusu sayılmaktadır.
Türk vatandaşları İspanya çalışma dışı oturum vizesi alabilir mi?
Evet. Türk vatandaşları, gerekli mali yeterliliği, sağlık sigortasını ve diğer genel koşulları karşılamaları hâlinde çalışma dışı oturum vizesine başvurabilir.
Yenileme başvurusunu ne zaman yapmalıyım?
Mevcut iznin sona ermesinden önceki iki ay içinde başvuru yapılması gerekmektedir. Süresinde yapılan başvuru, karar çıkana kadar mevcut iznin geçerliliğini korur. Süre geçirilirse iznin bitiminden itibaren üç aylık ek süre içinde başvuru hâlâ mümkündür; ancak bu durumda idari yaptırım uygulanabilir.
Çalışma dışı oturum izniyle çalışmak mümkün mü?
Hayır, bu izin kapsamında çalışma hakkı kendiliğinden doğmaz. Koşulların oluşması hâlinde ücretli ya da serbest çalışma iznine geçiş için ayrı bir başvuru yapılabilir.
Ebeveynleri aynı başvuruya dahil edebilir miyim?
Hayır. Anne ve babalar çalışma dışı oturumun ilk aile başvurusunda otomatik olarak aile bireyi kapsamına alınmamaktadır. Ebeveynler için aile birleşimi veya bağımsız oturum yollarının ayrıca incelenmesi gerekebilir.
Mali yeterliliği hangi belgelerle ispatlayabilirim?
Mevzuat, ekonomik kaynakların hukukça kabul edilen her türlü delille gösterilebileceğini öngörmektedir. Banka hesap dökümleri, mevduat belgeleri, emekli maaşı yazıları, kira sözleşmeleri, tapu belgeleri, temettü kayıtları, yatırım hesabı dökümleri ve onaylı kredi limitleri bu belgeler arasında sayılmaktadır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy