Amerika Birleşik Devletleri'nde bir işverenden iş teklifi almadan kalıcı oturum statüsü elde etmek mümkündür. İstihdam temelli ikinci tercih göçmenlik kategorisi olan EB-2 kapsamındaki belirli kişiler, Ulusal Çıkar Feragati (National Interest Waiver – NIW) mekanizmasından yararlanarak iş teklifi ve çalışma sertifikasyonu (labor certification) zorunluluğundan muafiyet talep edebilir. Bu kapsamda başvuru sahipleri, işveren sponsorluğuna ihtiyaç duymaksızın Form I-140 ile kendi adlarına göçmenlik başvurusunda bulunabilir.
EB-2 Kapsamında Temel Uygunluk Ölçütleri
Ulusal Çıkar Feragati talebinde bulunan kişinin öncelikle temel EB-2 kategorisi gerekliliklerini karşıladığını ispatlaması, ardından feragat değerlendirmesine geçilmesi zorunludur. Başvuru sahibinin bu doğrultuda ileri derece sahibi bir profesyonel olduğunu veya alanında istisnai yeteneğe sahip bulunduğunu ortaya koyması aranır.
İleri derece profesyonel niteliği, Amerika Birleşik Devletleri'nde alınmış bir yüksek lisans veya doktora derecesiyle yahut bunlara denk yabancı bir dereceyle karşılanabilir. Ayrıca Amerika Birleşik Devletleri lisans derecesine veya yabancı eşdeğerine sahip olup mezuniyet sonrasında kendi uzmanlık alanında en az 5 yıllık artan nitelikte mesleki deneyim edinmiş kişiler de ileri dereceye eşdeğer kabul edilebilir. İstisnai yetenek standardında ise başvuru sahibinin bilim, sanat veya iş dünyasında emsallerine kıyasla önemli ölçüde üstün bir yetenek sergilediğini ortaya koyması ve belirlenen altı kategoriden en az üçünü karşılaması gerekir.
Ulusal Çıkar Feragatinin Değerlendirme Standartları
Temel EB-2 şartları sağlandıktan sonra feragat incelemesinde üç temel unsur değerlendirilir. Öncelikle ilgilinin Amerika Birleşik Devletleri'nde gerçekleştirmeyi planladığı faaliyet veya girişimin kayda değer bir değer ve ulusal önem taşıması aranır. İkinci olarak başvuru sahibinin önerilen bu faaliyeti ileri taşıyabilecek konumda bulunduğu gösterilmelidir. Son olarak menfaat dengesi gözetilerek, başvuru sahibine yönelik iş teklifi ve çalışma sertifikasyonu koşulunun aranmamasının Amerika Birleşik Devletleri'nin menfaatine fayda sağlayacağı ortaya konulmalıdır.
Ulusal Çıkar Feragatinin uygulanmasında iş teklifi aranmasa da başvuru sahibinin Amerika Birleşik Devletleri'nde yapmayı planladığı iş veya girişimin belirsiz bırakılmaması gerekir. Yetkili göçmenlik idaresi, başvuru sahibinin önerdiği girişim ve faaliyetlerin somut bir çerçevede sunulmasını arar.
EB-1A ile EB-2 NIW Arasındaki Farklar
İş teklifi aranmaksızın başvuru yapılabilen bir diğer göçmenlik hattı olan EB-1A ile EB-2 NIW arasında ispat eşiği ve kapsam bakımından belirgin farklar bulunur. EB-1A kategorisi, alanının en üst küçük diliminde yer alan olağanüstü yetenek seviyesindeki kişilere hitap eder ve aranan standart daha yüksektir. EB-2 NIW ise ileri derece veya istisnai yetenek koşuluna dayanır; bu seviyeyi sağlayan kişilerin yürüttüğü faaliyetin ulusal çıkar oluşturması gerekçesiyle iş teklifinden muafiyet tanınmasını konu edinir.
Hekimlere Yönelik Özel Düzenleme ve Vize Süreci
Hekimler bakımından mevzuatta ayrı ve daha özel kurallara bağlı bir Ulusal Çıkar Feragati düzenlemesi yer almaktadır. Hekimlere yönelik bu feragat yolu, sağlık hizmetlerinin yetersiz olduğu belirlenmiş alanlarda veya Gaziler İşleri (Veterans Affairs) bünyesinde belirli bir süre hekimlik hizmeti verilmesi koşuluna bağlanabilir.
Ulusal Çıkar Feragati başvurusunun kabul edilmesi, kişinin göçmenlik statüsüne uygun bulunduğunu gösterir; ancak daimi oturum (yeşil kart) statüsünün fiilen kazanılabilmesi için başvuru sahibinin öncelik tarihi ve aylık Vize Bülteni doğrultusunda göçmen vize numarasının tahsise uygun hale gelmesi şarttır. Öte yandan Form I-140 içindeki E21 Ulusal Çıkar Feragati sınıflandırmasında hızlandırılmış işlem (premium processing) usulü kullanılabilmekte olup göçmenlik idaresi bu başvurularda 45 iş günü içinde bir işlem yapmayı hedefler.
Amerika'da bir işveren olmadan kalıcı oturum başvurusu yapılabilir mi?
Evet, EB-2 Ulusal Çıkar Feragati (NIW) şartlarını sağlayan kişiler, iş teklifi ve çalışma sertifikasyonu zorunluluğundan muafiyet alarak Form I-140 ile kendi adlarına başvuru yapabilir.
EB-2 NIW için hangi akademik veya mesleki koşullar aranır?
Başvuru sahibinin ABD yüksek lisans/doktora derecesine ya da yabancı eşdeğerine sahip olması veya lisans derecesine ek olarak alanında en az 5 yıllık artan nitelikte uzmanlık deneyimi bulunması gerekir. Bu şartların sağlanamaması durumunda bilim, sanat veya iş dünyasında emsallerinin önemli ölçüde üstünde yetenek sergilendiğinin belirlenen altı kategoriden en az üçüyle ispatlanması zorunludur.
NIW başvurusu onaylandığında yeşil kart hemen alınabilir mi?
Hayır, feragat başvurusunun kabul edilmesinin ardından yeşil kartın fiilen alınabilmesi için öncelik tarihinin Vize Bülteni kapsamında göçmen vize tahsisine uygun hale gelmesi şarttır.
EB-1A ile EB-2 NIW arasındaki temel fark nedir?
EB-1A kategorisi alanının en üst dilimindeki olağanüstü yetenekleri hedefler ve yüksek bir ispat standardı arar; EB-2 NIW ise ileri derece veya istisnai yetenek temeline dayanarak ulusal menfaat gerekçesiyle iş teklifi muafiyeti sağlar.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy