EB-5 Yatırımcı Programının Kapsamı ve Genel Esasları
Amerika Birleşik Devletleri EB-5 göçmen yatırımcı kategorisi, ülke ekonomisine meşru yollardan elde edilmiş sermaye yatırımı gerçekleştiren ve istihdam oluşturan yabancı yatırımcılara daimi oturum imkanı sunar. Klasik çalışma vizelerinde aranan işveren sponsorluğu yerine yatırım ve istihdam oluşturma esasına dayanan bu programdan yatırımcının yanı sıra eşi ve 21 yaş altındaki evli olmayan çocukları da faydalanabilir.
Asgari Yatırım Tutarları ve Hedeflenen İstihdam Alanları
Hedeflenen İstihdam Alanı; metropolitan istatistik alanları haricinde kalan ve nüfusu 20.000 veya daha fazla olan şehir ya da kasaba sınırları dışındaki kırsal alanları veya işsizlik oranının ulusal ortalamanın en az yüzde 150'si olduğu yüksek işsizlik bölgelerini tanımlar. 15 Mart 2022 ve sonrasındaki başvurularda standart asgari yatırım tutarı 1.050.000 dolar, Hedeflenen İstihdam Alanı kapsamındaki projeler ile kamu altyapı yatırımlarında 800.000 dolar olarak tatbik edilir ve bu eşikler beş yılda bir enflasyona göre güncellenir; bununla birlikte standart yatırımlar için 1.800.000 dolar ve hedeflenen alanlar için 900.000 dolar tutarları da bulunmaktadır.
2022 reformuyla birlikte EB-5 vize kontenjanlarının yüzde 20'si kırsal alan yatırımlarına, yüzde 10'u yüksek işsizlik bölgelerine ve yüzde 2'si altyapı projelerine tahsis edilerek özel rezerv vize kategorileri oluşturulmuştur.
Yatırıma Konu Sermaye Türleri ve Hukuka Uygunluk
8 CFR 204.6 düzenlemesi uyarınca EB-5 kapsamında sermaye; nakit, ekipman, envanter, somut mallar, nakit benzerleri ve belirli koşulların sağlanması kaydıyla borçlanma yoluyla elde edilen kaynakları kapsayabilir. Borçlanma fonlarının sermaye sayılabilmesi için yatırımcının borçtan şahsen ve asli olarak sorumlu bulunması ve yatırım yapılan yeni ticari işletmenin malvarlığının borca teminat gösterilmemesi zorunludur. Hukuka aykırı vasıtalarla elde edilen malvarlığı değerleri hiçbir surette yasal sermaye olarak kabul edilmez.
İstihdam Yaratma Zorunluluğu ve Nitelikli Çalışan Ölçütleri
EB-5 programı uyarınca her yatırımcının gerçekleştirdiği yatırımın en az 10 adet tam zamanlı istihdam oluşturması gerekir. Tam zamanlı istihdam, kural olarak haftada en az 35 saatlik çalışma gerektiren kadroları ifade eder.
İstihdam hesabına yalnızca nitelikli çalışanlar dahil edilebilir. Nitelikli çalışan tanımına ABD vatandaşları, daimi oturum izni sahipleri ve ülkede çalışma izni bulunan belirli göçmenler girer. Yatırımcının kendisi, eşi, çocukları ve göçmen olmayan statüdeki yabancı çalışanlar yasal istihdam kontenjanında dikkate alınmaz.
Doğrudan Yatırım ve Bölgesel Merkez Modellerinin Karşılaştırılması
EB-5 başvurularında yatırımcılar doğrudan yatırım veya bölgesel merkez modeli üzerinden ilerleyebilir. Doğrudan yatırım modelinde ticari işletmenin bizzat meydana getirdiği doğrudan istihdamın kanıtlanması gerekirken, bölgesel merkez projelerinde hem doğrudan hem de dolaylı yoldan yaratılan istihdam hesaba katılabilir.
15 Mart 2022 tarihinden itibaren birden fazla yabancı yatırımcının sermayelerini bir araya getirdiği havuz yatırımlarının münhasıran bölgesel merkez programı çatısı altında yürütülmesi yasal bir zorunluluktur. EB-5 Bölgesel Merkez Programı'nın yasal yetkilendirme süresi 2022 reformuyla 30 Eylül 2027 tarihine kadar uzatılmıştır.
Bölgesel merkezlerin her yıl 1 Ekim tarihinde EB-5 Dürüstlük Fonu'na yasal katkı payı ödemesi zorunludur. Bu katkı payı genel yapılar için 20.000 dolar, küçük ölçekli yapılar için ise 10.000 dolar olarak belirlenmiştir. Yükümlülüğün yerine getirilmemesi bölgesel merkezin yetkisinin feshedilmesine yol açabilir.
Başvuru Süreci ve Koşullu Daimi Oturumun Kaldırılması
Yatırımcının Form I-526 başvurusunun kabul edilmesinin ardından konsolosluk mülakatı veya statü intibakı aşaması tamamlanarak iki yıllık geçici oturum izni verilir. Koşulların kaldırılması amacıyla Form I-829 sunulur ve yatırımın koşullu daimi oturum tarihinden itibaren iki yıl boyunca sürdürülüp sürdürülmediği ile iş yaratma şartının sağlanıp sağlanmadığı denetlenir; bu başvuru iki yıllık geçici oturum izninin sona erdiği tarihten önce yapılır.
Yatırımcının çocukları EB-5 başvurusuna nasıl dahil edilir?
Yatırımcının 21 yaş altındaki evli olmayan çocukları başvuruya dahil edilebilir. Ancak bazı durumlarda çocuklar 21 yaşını tamamladıktan sonra hak kaybına uğrayabileceğinden, yaş takibinin yapılması ve başvurunun gecikmeksizin planlanması önem taşır.
EB-5 asgari yatırım tutarı ne kadardır?
15 Mart 2022 ve sonrasındaki başvurularda standart asgari yatırım tutarı 1.050.000 dolar, Hedeflenen İstihdam Alanları ve altyapı projeleri için 800.000 dolar olarak uygulanır ve beş yılda bir enflasyona göre güncellenir; bunun yanında standart yatırımlar için 1.800.000 dolar, hedeflenen alanlar için 900.000 dolar tutarları da bulunmaktadır.
EB-5 istihdam şartı hangi çalışanlarla karşılanır?
İstihdam şartı haftada en az 35 saat çalışan en az 10 nitelikli çalışanla sağlanır. Bu kadrolarda ABD vatandaşları, daimi oturum sahipleri veya çalışma hakkı olan belirli göçmenler yer alabilir; yatırımcı, eşi ve çocukları hesaba dahil edilmez.
Birden fazla yatırımcının ortak olduğu projeler hangi modelle yürütülmelidir?
15 Mart 2022 sonrasında birden çok göçmen yatırımcının sermayesini birleştirdiği havuz yatırımları yalnızca yetkili bir bölgesel merkez programı bünyesinde gerçekleştirilebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy