Ülkeye Giriş Esasları ve Kalış Süresinin Belirlenmesi
Amerika Birleşik Devletleri hukukunda vize, yabancı bir kişinin ülkeye giriş başvurusu yapabilmesini sağlayan bir seyahat belgesidir. Vize tek başına ülkeye giriş garantisi sunmaz ve ülkede ne kadar süreyle kalınacağına da tek başına karar vermez. Girişte son sözü yetkili sınır görevlileri söyler; yetkili kalış süresi ise I-94 kaydı veya D/S kaydı düzenlenerek belirlenir.
Vizenin geçerlilik süresi ile ABD sınırları içerisinde yetkili kalış süresi birbirinden farklıdır. Pasaportta yer alan vizenin son geçerlilik tarihi, ABD sınırına gelinerek giriş talebinde bulunulabilecek dönemi gösterir ve ülkede kalınabilecek nihai günü ifade etmez. Kişinin pasaportunda geçerli bir vize bulunsa dahi, I-94 belgesinde belirtilen süre sona erdiğinde kişi yetkili statü dışı (out of status) kalır.
Geçici Ziyaretçi ve Çalışma Statüleri
Geçici ziyaretçi kategorileri sınırlı ve geçici amaçlar doğrultusunda düzenlenmiştir. B-1 vizesi iş amaçlı kısa süreli ziyaretler için tasarlanmışken, B-2 vizesi turizm, tatil veya tıbbi tedavi gibi geçici ziyaret amaçlarına tahsis edilmiştir. Bu kategoriler genel olarak kalıcı yerleşim amacıyla kullanılmaya yönelik değildir.
Geçici çalışma vizelerinde başvuru yapılmadan önce çoğu durumda Form I-129 (Petition for a Nonimmigrant Worker) başvurusunun onaylanması gerekir. Ayrıca bazı geçici çalışan kategorileri yıllık başvuru ve onay sınırlarına tabidir.
Klasik iş veya ziyaret statülerinin haricinde geçici göçmenlik koruması sunan özel kategoriler de mevcuttur. Suç mağdurları için U statüsü, insan ticareti mağdurları için ise T statüsü geçici koruma faydaları sağlayan göçmen olmayan (nonimmigrant) sınıflandırmalar arasında yer alır.
Kalış Süresi Uzatımı ve Statü Değişikliği İşlemleri
Belirli geçici statü sahipleri, ABD içerisindeyken kalış sürelerinin uzatılması veya statü değişikliği talepleri için Form I-539 kullanabilir. Bununla birlikte istihdam temelli bazı sınıflandırmalarda uzatma ya da statü değişikliği başvurularının Form I-539 yerine Form I-129 vasıtasıyla yapılması gerekir.
ABD sınırları içerisindeyken statü değişikliği (change of status) onayı almak yeni bir vize almakla aynı anlama gelmez. Statü değişikliği alan kişi ABD dışına çıktığında, yeni kategorisi için ayrıca uygun bir vize başvurusu yapması gerekebilir.
Daimi Oturum ve Green Card Başvuru Yolları
Green Card, resmî adıyla Permanent Resident Card, kişiye Amerika Birleşik Devletleri sınırları içerisinde kalıcı olarak yaşama ve çalışma hakkı sağlayan resmî daimi oturum (lawful permanent resident) statüsünün kanıtıdır. Bu statüyü kazanan kişiler geçici ziyaretçi veya geçici çalışan kapsamından çıkarak daimi yerleşik statüsüne geçer.
Başvuru sahiplerinin çoğu Green Card sürecinde en az iki temel aşamadan geçer. Bu adımlar sırasıyla bir göçmenlik dilekçesi (immigrant petition) sunulması ve ardından Green Card başvurusunun yapılmasıdır. ABD içinde bulunan kişiler için ikinci aşama çoğu zaman lawful permanent resident statüsüne geçişi sağlayan statü intibakı, yani Form I-485 (Adjustment of Status) süreciyle yürütülür.
Aile bağına dayalı süreçlerde, ABD vatandaşının eşi, 21 yaşın altındaki evli olmayan çocuğu ve sponsor 21 yaşını doldurmuşsa ebeveyni immediate relative çizgisinde Green Card başvurusu için uygun olabilir. Bu kapsam dışındaki aile kategorileri için ise kota ve bekleme sırası sistemine bağlı olan F1, F2A, F2B, F3 ve F4 gibi aile tercih kategorileri düzenlenmiştir.
Göç oranı düşük olan ülkelerin vatandaşlarına yönelik Çeşitlilik Vizesi (Diversity Visa) programında yıllık 55.000 kişiye kadar göçmenlik kontenjanı tanınabilmektedir. Ancak Dışişleri Bakanlığı, 23 Aralık 2025 tarihli resmî duyurusu ile çeşitlilik vizesi basımları bakımından bir duraklatma kararı bildirmiştir.
İnsani Koruma ve İltica Temelli Oturum Esasları
İnsani koruma taleplerinde affirmative asylum başvuruları genel olarak Form I-589 ile yapılır ve bu başvurunun kural olarak ABD'ye geliş tarihinden itibaren 1 yıl içinde sunulması gerekir. İltica statüsü Green Card niteliği taşımaz; ancak iltica kabul edildikten sonra en az 1 yıl geçmişse kalıcı oturum için başvuru yapılabilir. Mülteci (refugee) olarak ABD'ye kabul edilen kişilerin ise ülkeye kabul edilmelerinden itibaren 1 yıl tamamlandığında daimi oturum statüsüne geçmeleri gerekir.
Vize süresi ABD'de kalınabilecek nihai süreyi gösterir mi?
Hayır, pasaporttaki vizenin geçerlilik süresi ABD sınırına gelinerek giriş talebinde bulunulabilecek dönemi gösterir; fiili kalış süresi sınır görevlilerince I-94 veya D/S kaydıyla belirlenir ve I-94 süresi bittiğinde kişi statü dışı kalır.
ABD içindeyken onaylanan statü değişikliği yeni vize sayılır mı?
Hayır, ABD sınırları içerisindeyken statü değişikliği almak yeni bir vize almakla aynı şey değildir; kişi ülkeden çıktığında yeni kategorisi için ayrıca uygun vize başvurusu yapması gerekebilir.
İltica ve mülteci statüsünden Green Card başvurusu ne zaman yapılır?
Mülteci olarak kabul edilenlerin ülkeye kabulden sonra 1 yıl dolduğunda daimi oturum statüsüne geçmeleri gerekir; iltica hakkı tanınan kişiler ise kabul kararının üzerinden en az 1 yıl geçtikten sonra daimi oturuma başvurabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy