İş Kazası Tutanağının Düzenlenmesi ve Bildirim Süreci

İş kazası tutanağı, iş kazası meydana gelmesi halinde işveren tarafından hazırlanması gereken zorunlu bir belge olup kaza sonrasında açılan davalarda ispat aracı niteliğindedir. İş kazası tutanağına ve kaza süreçlerine ilişkin yasal çerçeve 4857 sayılı İş Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda yer almaktadır.

İş Kazası Tutanağında Yer Alması Gereken Bilgiler

Tutanakta kazanın nasıl meydana geldiğine ilişkin tüm ayrıntılara yer verilmeli ve kazanın gerçekleştiği ana şahit olan diğer işçiler varsa bu kişilerin ifadeleri tutanağa eklenmelidir. Bununla birlikte kazayı geçiren işçinin çalıştığı bölüm, bölümdeki görevleri ve işe başlama tarihi gibi bilgilerin tutanakta eksiksiz yer alması gerekir.

Meydana gelen kazada işçinin uzuv kaybına uğraması halinde bu durumun tutanakta belirtilmesi önem taşır. İşçinin görevi sebebiyle kullandığı bir araç veya gereç kazaya sebebiyet vermişse söz konusu araç ve gereçler ile varsa fotoğrafları tutanağa eklenir. Ayrıca olay esnasında iş yeri hekiminin müdahalesi gerçekleşmişse bu hususa da belgede yer verilmelidir.

Tutanağın İmzalanması ve Tutanak Düzenlenmemesi

Hazırlanan tutanak işveren ve kazaya şahit olan tanıklar tarafından imza altına alınır. Belgenin her iş kazasının somut özelliklerine göre doldurulması gerekir. İşçi tutanağı imzalamak istemediğinde imzadan imtina ettiğine dair ibare eklenebilir veya işçi katılmadığı kısımları belirterek çekince şerhi düşmek suretiyle imza atabilir.

İşverenin iş kazası tutanağı düzenlemekten kaçındığı durumlarda, meydana gelen bedensel hasarların iş kazası sebebiyle oluştuğuna dair hastaneden rapor alınması, ilerleyen süreçteki hukuki uyuşmazlıklarda ispat açısından önem taşır.

Sosyal Güvenlik Kurumuna Bildirim ve Yasal Süre

6331 sayılı Kanun gereğince işverenin iş kazasını, kazadan sonraki 3 iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmesi gerekir. Bildirim elektronik ortamda form doldurularak yapılabileceği gibi fiziki olarak da gerçekleştirilebilir. İşverenin bildirimde bulunmaması halinde iş kazası durumu işçi tarafından kuruma bildirilebilir. İşi kendi nam ve hesabına yürüten kişiler bakımından ise iş kazasını bildirme yükümlülüğü bizzat kazayı geçiren kişiye aittir.

İşverenin iş kazası tutanağı tutma ve bildirimi süresinde yapma yükümlülüklerine uymaması halinde 6331 sayılı Kanunun 14 ve 26. maddeleri uyarınca idari para cezası uygulanır. Kanunun 26. maddesi kapsamındaki idari yaptırımların miktarının belirlenmesinde iş yerinde çalışan kişi sayısı ile iş yerinin tehlike sınıfı dikkate alınır. Ayrıca bildirimin zamanında yapılmadığı durumlarda Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanan iş göremezlik ödenekleri işverenden tahsil edilir.

Sigortasız Çalışanların Durumu ve Tazminat Talepleri

Sigortasız çalışan bir işçinin kaza geçirmesi halinde durum hastane polisine bildirilebilir ya da hastaneden kazanın niteliğine ilişkin rapor düzenlenmesi talep edilebilir. Bu yolların işletilemediği hallerde işçi, kazanın iş kazası olduğunun tespiti amacıyla tespit davası açabilir. Dava sonucunda olayın iş kazası olarak tespit edilmesi durumunda işçi tüm haklarından yararlanabilir.

İş kazası geçiren sigortalı işçiye Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından geçici veya sürekli iş göremezlik ödeneği verilir. Kazanın ölümle sonuçlanması halinde hak sahiplerine ölüm ödeneği bağlanır ve cenaze masrafları için cenaze ödeneği ödenir. Kaza nedeniyle belirli bir iş gücü kaybına uğrayan işçi işverenden bu kaybın tazminini isteyebileceği gibi, maddi ve manevi zararlarının giderilmesini de talep edebilir. İşçinin vefatı durumunda ise yakınları işverenden destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy